Sala 422 12:15 

dr hab. Piotr Homola, IFJ PAN

Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory: new research possibilities in astroparticle physics

Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory (CREDO) enables a strategy for a global analysis of cosmic-ray data oriented on reaching the observational sensitivity to ensembles of particles of cosmic origin correlated in time: so-called cosmic-ray cascades. The CREDO approach defines a pioneer, although natural extension of a standard cosmic-ray research focused so far on single particles uncorrelated in time. Cosmic-ray cascades could be formed both within classical (e.g. products of photon-photon interactions) and exotic scenarios (e.g. result of decay of Super Heavy Dark Matter particles and subsequent interactions) and CREDO asks about the circumstances under which such phenomena can be observed. The spatial extent of some of cosmic-ray cascades that reach Earth might offer a unique signature detectable only with the cosmic-ray infrastructure taken as a global network of detectors, signature invisible for individual observatories. Thus the global approach to the detection of cosmic-ray cascades might be the only realistic option. The existing uncertainties about the available physics models at very high energies (photon structure, electrodynamics, space-time structure) as well as insufficient knowledge about the propagation mechanisms, makes one thinking on the CREDO research strategy like of a wide physics program rather than of a short-term project. A wide program requires a wide community of collaborators and that is why everybody is welcome to contribute to CREDO.

Sala 422 12:15 

A public dissertation defense of mgr. Alexandr Dubinin

Thermodynamics of Mott dissociation of hadronic matter within a generalized Beth-Uhlenbeck approach

Sala 422 12:15 

prof. Rene Brun, CERN

The NUONs model describing particles structures and their interactions

A new and non conventional model is proposed to describe particles properties. The fundamental unit is a NUON (neutrinos and electrons). All particles have 2 axial nuons around which N other nuons are rotating (eg N=3 for a muon, 4 for a pion, 32 for a Kaon, 64 for a proton). The geometry is dictated by pure Coulomb interactions and angular momentum. The masses of the particles is computed with high accuracy, as well as the magnetic moment and size. The proposed new proton structure has been tested in many configurations and different energies: -proton-proton elastic scattering from ISR to LHC energies -electron-proton and positron-proton deep inelastic scattering at HERA energies -proton-proton inelastic collisions with very accurate description of the kinematics and types of the generated particles and jets. The seminar will be given with the perspective and motivation of somebody who has spent most of his career in developing simulation or analysis tools for most experiments in High Energy or Nuclear physics and witnessed the development of the standard model and its success.

Sala 422 12:15 

prof. Georg Wolschin, Univ. of Heidelberg

Spectroscopy in the quark-gluon plasma

Since the discovery of spectroscopy with solar light, the method has contributed to breakthroughs in physics. In the field of relativistic heavy-ion collisions, one may use it in an attempt to investigate the properties of the quark-gluon plasma that is being formed for very short times, and resembles the state of matter in the early universe. In particular, the spectroscopy of heavy mesons like charmonium and bottomonium is extremely sensitive to the properties of the surrounding quark-gluon medium, and is currently being used in experiments at the Large Hadron Collider. I present an overview of the physics goals, and a specific theoretical approach towards an interpretation of the results including recent predictions.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Piotr Jaranowski, UwB

Analytical relativity and the first direct detections of gravitational waves

After a short update on the first direct detections of gravitational waves being made by LIGO detectors, the crucial role of analytical relativity results for the successful detections and estimation of parameters of gravitational-wave signals coming from coalescing black-hole binaries will be explained. The adjective "analytical" means here methods that rely on solving explicit (that is analytically given) ordinary differential equations, contrary to full numerical relativity simulations. Among numerous analytical relativity results the emphasis will be placed on post-⁠Newtonian approximations and on effective one-⁠body approach to relativistic two-⁠body problem.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Robert Alicki, UG

Interaction of a quantum field with a rotating heat bath

The linear coupling of a rotating heat bath to a quantum field is studied in the framework of the Markovian master equation for the field's non-unitary time evolution. The bath's rotation induces population inversion for the field's low-energy modes. For bosons, this leads to superradiance, an irreversible process in which some of the bath's kinetic energy is extracted by spontaneous and stimulated emission. We find the energy and entropy balance for such systems and apply our results to the theory of black hole radiation. The talk is based on the joint paper with Alejandro Jenkins http://arxiv.org/abs/1702.06231

Sala 422 12:15 

Mr. Aleksandr Dubinin, IFT

Thermodynamics of Mott dissociation of hadronic matter within a generalized Beth-⁠Uhlenbeck approach

We present an effective model for low-energy QCD thermodynamics which provides a microscopic interpretation of the transition from a gas of hadron resonances to the quark-gluon plasma by Mott dissociation of hadrons and compares results with data from lattice QCD simulations.We consider the thermodynamics of the Polyakov-loop extended Nambu–Jona-Lasinio (PNJL) model within the self consistent approximation scheme of the Phi-derivable approach.This allows us to obtain the Generalized Beth-Uhlenbeck (GBU) equation of state.Our approach goes beyond the mean-field description of quark matter by taking into account hadronic correlations as well as their backreaction on the propagator of constituents.The next step in our work is to include more hadronic degrees of freedom than just the low-lying pseudoscalar mesons.For that purpose,we discuss a model for the generic behavior of hadron phase shifts at finite temperature which shares basic features with recent developments within the PNJL model for correlations in quark matter.This model is defined by the temperature dependence of hadron masses and widths as well as for their corresponding continuum thresholds.We also discuss the occurrence of an anomalous mode for mesons composed of quarks with unequal masses which is particularly pronounced for positive kaon (K+) and kappa states at finite densities.It may serve as a possible mechanism to explain the "horn effect" for the K+/pi+ ratio in heavy-ion collisions.

Sala 60 12:15 

prof. dr Kei Kotake, Fukuoka Univ.

Exploding stars with supercomputers and multi-messenger probes of the supernova engine

A massive star of at least 10 times the mass of our sun ends its life in the most energetic explosion of the modern universe,known as supernova. The nearest one,SN1987A, occurred in the Large Magellanic cloud on February 23rd 1987,where cosmic neutrinos were detected for the first time.It was awarded the Nobel Prize in 2002 which opened up the new field of neutrino astronomy.Supernovae are also at the frontier of yet another novel epoch, the age of gravitational-wave astronomy,with the first detection of gravitational waves from binary black hole mergers announced by the LIGO collaboration in 2016.The next generation of detectors is expected to yield gravitational waves also from supernovae.Significant progress has been made in supernova theory during the past three decades,aiming at the fundamental question:What is the mechanism that drives the explosion?In order to unambiguously address this question,perform large-scale numerical studies are required.Using some of the world-biggest supercomputing facilities,supernova modelers are now reporting on some success.In my talk I will discuss the state-of-the-art of this field and illuminate future directions of fundamental supernova research,which relate to multi-messengers observation: the simultaneous analysis of neutrino signal,as well as gravitational and electromagnetic waves.It is indispensable that these signatures will reveal the secrets of the central supernova engine,that is otherwise hidden deep inside a massive star.

Sala 60 12:15 

prof. dr, dr h.c. Helmut Satz, Univ. of Bielefeld

Thermal Multiparticle Production as Hawking-Unruh Radiation

High energy collisions lead to multihadron production. The abundances of the produced hadrons are in accord with emission by a thermal source of a universal temperature, even when the number of hadrons hardly justifies a thermal description. We show that tunneling through the confinement horizon justifies thermal behavior as the QCD analog of Hawking-Unruh radiation.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Marek Kuś, CFT PAN

Beyond quantum mechanics

Quantum mechanics is quite resistant to “small improvements". Variousattempts to replace it with a corrected (vis. “better") theory seem to run into troublesproducing results contradicting with experimentally established. Abandoning thus an elusive and hardly desirable idea of improving quantum mechanics, or replacing it with something “better”, it is tempting to understandhow itdifferentiates from other “possible theories” fulfillingsome general principles (like e.g. causality). I will show how to approach the problem from the logical point of view, exhibiting the exceptional position of quantum mechanics in comparison with classical mechanics and other possible causal theories with respect to such fundamental features as uncertainty relations and the existence of entangled states. Both properties are extremely important from the point of view of“ontological promises" offered by quantum mechanics. The quantum world is not only epistemically random (any apparent random dynamical behavior is caused by lack of knowledge of exact values of observables, like in classical physics), but intrinsically (ontologically) probabilistic.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. inż. Arkadiusz Wójs , PWr

Fractional skyrmions in quantum Hall systems

The talk will review the physics of skyrmions formed in ferromagnetic quantum Hall states of 2D electrons in a high magnetic field. They carry electric charge, angular momentum, and massive spin. Their emergence as low energy charged quasiparticles in a ferromagnetic ground state causes depolarization and supports spin-flip excitations with energies below the single-electron spin splitting which can be probed by Raman spectroscopy. Skyrmions have also been predicted in ferromagnetic fractional quantum Hall (FQH) systems, such as Laughlin incompressible liquid at the Landau level filling factor ν=1/3. Understanding of the FQH effect involves exotic emergent topological particles, such as fractionally charged quasiparticles, composite fermions (CFs), nonabelian anyons, or Majorana fermions. In particular, incompressibility and the excitation spectrum of the many known FQH ground states is underlied by the formation of essentially free CFs from strongly correlated electrons – through binding of pairs of vortices of the many-electron wave-function as a result of Coulomb interaction in a degenerate Landau level. As fractional quantum Hall states of electrons correspond to integral quantum Hall states of CFs, fractional skyrmions emerge as topological spin textures in the CF ferromagnets. Owing to different form and reduced energy of effective CF interaction, the hypothetical fractional skyrmions are fragile objects, easily suppressed by even fairly weak Zeeman effect.

Sala 60 12:15 

prof. dr hab. David Blaschke, IFT UWr

50 years discovery of pulsars – precise probes of space, time and matter under extreme conditions

I give an introduction to the fantastic properties of pulsars, cosmic “lighthouses” that were discovered in 1967 by Jocelyn Bell, a young PhD student at that time, by studying signals obtained from a newly constructed radio telescope. Soon after this discovery it became clear that these regular radio signals came from fastly rotating neutron stars, objects that were anticipated by Lev Landau even before the discovery of the neutron in 1932 and described as possible remnants of supernova explosions by Baade and Zwicky in 1934. Meanwhile more than 2500 pulsars are known and in this seminar I will describe some of them which have most remarkable properties that allow us to measure the structure of space-time in our cosmic neighborhood and to better understand the matter under extreme conditions of high densities and strong fields in their interiors. Those conditions we shall recreate for short moments of time in heavy-ion collision experiments of the third generation which are under construction at NICA in Dubna and FAIR in Darmstadt.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Włodzimierz Stefanowicz, IF UO

Fractional quantum mechanics and confining potentials for Levy flights.

Levy flight is non-Gaussian stochastic process having probability density function (PDF) slowly (as compared to Gaussian) decaying at infinities. This yields the divergent second moments of corresponding PDF. To make Levy flights be usable in real physical systems, we need to make their higher moments existent. For that suitably tailored (dictated by specific physical problem) external potentials are used. Here we discuss different confining mechanisms, met in real physical systems. One of them is so-called fractional quantum mechanics, when ordinary Laplacian in the Schrodinger equation is substituted by the fractional derivative. We discuss the method of solution of fractional quantum mechanical problems.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Tomasz Dietl, IF PAN

Spin dynamics in magnetic nanostructures: quantum vs. semiclassical approach

A number of quantum models and corresponding numerical diagonalization procedures have been proposed to describe spin dephasing of an electron injected to a quantum dot containing typically 103 to 106 nuclear magnetic moments. These theoretical studies have revealed many unanticipated behaviors assigned to the quantum nature of the bath spins [1]. A question then arises whether it is justified to describe spin dynamics of spintronic devices (having now diameters down to 11 nm) us¬ing semiclassical approaches, in which injection of electron spins is treated quantum mechanically but spin dynamics is described by using the essentially classical Landau-Lifshitz-Gilbert equation. In our work [2] we provide a formalism suitable to describe experimental results in a wide parameter space, allowing also to benchmark various implementations of quantum theory. Our approach to this central spin problem is also suitable for examining dissipation-less dynamics of confined superconductors and ultra-cold gases. [1] A. Faribault and D. Schuricht, Phys. Rev. Lett. 110, 040405 (2013), and references therein. [2] T. Dietl, Phys. Rev. B 91, 125204 (2015).

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Krzysztof A. Meissner, UW

Conformal anomalies

We argue that the presence of conformal anomalies in gravitational theories can lead to observable modifications to Einstein’s equations via the induced anomalous effective actions, whose non-localities can overwhelm the smallness of the Planck scale. The fact that no such effects have been seen imposes strong restrictions on the field content of possible extensions of Einstein’s theory: all viable theories should have vanishing conformal anomalies. It turns out that a complete cancellation of conformal anomalies in D = 4 can only be achieved for N-extended supergravity multiplets with N > 4, as well as for M theory compactified to four dimensions.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Dariusz Kaczorowski, INTiBS PAN

Rare-earth based half-Heusler phases: from thermoelectrics to topological insulators

Half-Heusler (HH) phases of the general compositions XYZ, where X and Y stand for d- or f-electron transition metals and Z denotes a p-element, form a large family of materials characterized by a variety of different physical and chemical properties, useful in many applications, e.g. in spintronics and green energy harvesting. Due to theirremarkable multifunctionality, easily tunable by small modifications in composition, morphology or external factors,HHphases are commonly called „materials with properties on request”. Recently, new interest in studying rare-earth bearing HHphases was ignited by theoretical predictions of the formation in some of them of nontrivial topological surface states, which results in various unconventional physical phenomena, basically driven by Rashba-typespin-orbit interaction. The combination of non-trivial topology, superconductivity and long-range magnetism makes the HHphaseshighly interesting in regard to novel functionalities, advantageous in quantum computing and/or magnetoelectronics. In this talk, we shall briefly review our own contribution to the blooming subject of rare-earth based HHcompounds. The main focus will be put on (i) their performance as promising thermoelectric materials, as well as (ii) the emergence of superconductivity and long-range magnetism in a few phases considered as putative topological insulators or Dirac/Weyl semimetals.

Sala 60 12:15 

prof. dr hab. Andrzej Drzewiński, UZ

Exotic Matter, pastries and the Nobel Prize in physics

It is said that matter can exist in one of three states, as a gas, liquid or solid, and the passage from one state to another occurs through a process called phase transition. But when one considers the matter formed in the shape of thin layers or wires, and strongly cooled, there is a whole collection of exotic states: superfluids, superconductors or magnets with the hidden order. In order to explain these unusual phenomena David Thouless, Duncan Haldane and Michael Kosterlitz have adapted to physics interesting methods belonging to the area of mathematics called topology. The object of its interest is the property of bodies that remain unchanged even under the deformation of objects. We can bend and squeeze them but tearing into parts or gluing is not permitted! The most interesting is that the properties of abstract shapes can be exploited to describe how very cold atoms and electrons behave. For example, they allowed physicists to show that in low temperatures certain properties of a very thin sheet that can conduct electricity should change in integer steps which is typical for properties rooted in topology. Other aspects of topology used to describe collections of many particles are still under development and widely studied.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Paweł Machnikowski, PWr

Culomb interactions in quantum dots

After a brief introduction into the most essential physical properties of self-assembled quantum dots (QDs) I will discuss how Coulomb interactions between carriers confined in QDs can be described and classified on the mesoscopic level. Starting from the envelope function approximation, which is the most commonly used theoretical method for the description of carrier states in this kind of semiconductor nanostructures, I will describe the general framework of mesoscopic expansion, which is a natural tool for the theoretical analysis of Coulomb couplings. Within this framework, I will discuss recent results concerning the manifestation of Coulomb effects in differential transmission spectra, the Förster transfer of excitation between the QDs, Coulomb-induced transitions between states with different numbers of electrons and holes (Auger relaxation and impact ionization), and two-particle resonances in coupled quantum dots.

Sala 60 12:15 

prof. Marek A. Abramowicz, Göteborg University

Ringdowns and Afterglows czyli Podzwonne i Poświaty

I will discuss how LIGO/Virgo obserwations of the wave fronts in the last moments of a gravitational wave event (ringdowns), and observations of electrodynamical follow-up of these events (afterglows) may help to constrain (reject) some models of quantum alternatives to black holes.

Sala 422 12:15 

dr hab. Mirosław R. Dudek, prof. UZ

Shape memory in magneto-auxetics

A novel class of metamaterials having magnetic insertions embedded within a non-magnetic auxetic matrix is under discussion. It is shown that such systems can exhibit a series of anomalous properties which include tunable Poisson’s ratio as well as ferromagnetic and shape memory behaviour. Recently, the magnetocaloric effect (MCE) exhibited by magneto-auxetic systems in the vicinity of room temperature was discussed. Some features, like the system negative thermal expansion property for shape recovering was presented.

Sala 422 13:00 

Dyrekcja IFT

Spotkanie Pracowników IFT

Dyrekcja IFT zaprasza wszystkich pracowników naukowo-dydaktycznych Instytutu na spotkanie w dniu 18 listopada br. około godz. 13.00 (po posiedzeniu Rady Instytutu). Celem spotkania będzie: 1. wręczenie nagród Rektora UWr za działalność naukową, organizacyjną i dydaktyczną w 2015 r. 2. szkolenie na temat wypełniania wniosków grantowych do NCN prowadzone przez osoby uczestniczące w przeszłości w pracach paneli oceniających. Przewidywany czas trwania ok. 60 minut.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. inż. Arkadiusz Wójs , PWr

Fractional skyrmions in quantum Hall systems

Seminarium profesora Arkadiusza Wójsa zostało przeniesione na późniejszy termin z powodu ceremonii pogrzebowych Profesora Zygmunta Galasiewicza, które zostały zaplanowane na dzień 4 listopada, początek ceremonii o godzinie 13.00.

Sala 422 12:15 

dr Chihiro Sasaki, prof. UWr

Probing the QCD phase transition with fluctuations and correlations

Modifications in magnitude of fluctuations for different observables are an excellent probe of a phase transition or its remnant. In particular, fluctuations related to conserved charges carried by light and strange quarks play an important role to identify the QCD chiral crossover and deconfinement properties. We give a brief overview of hot/⁠dense QCD and the phase structure.

Sala 422 12:15 

dr Armen Sedrakian

Phase diagram and BCS-BEC crossover in polarized fermionic quantum systems

I will discuss the physics of a broad class of systems, which include ultra-cold gases, nuclear systems, QCD matter at finite $mu$, under spin or isospin polarization. This will include the phase diagram of homogeneous and inhomogeneous superfluid phases, BCS-BEC crossovers, and critical points. The current status of experimental searches for the phase of the fermionic matter with ultra-cold gases and in neutron stars will be discussed.

Sala 422 12:15 

dr hab. Krzysztof Graczyk

Bayesian Inference in Investigation of Lepton-Nucleon Interactions

The subjective review of the Bayesian methods adapted to study the lepton-nucleon scattering will be presented. The main attention will be focused on the neural network approach and its adaptation for study the proton radius problem and two-photon exchange physics (ep scattering). Bayesian methods allow one to control the impact of initial model assumptions on the results of the investigation, to classify quantitatively various physical hypothesis.

Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu wycofania się referenta


Sala 422 12:15 

mgr Marek Miller

Positive maps and the problem of entanglement detection

Positive maps on operator algebras, specifically on matrix algebras, are extremely useful mathematical tools in the study of entanglement in quantum information theory. A surprising correspondence between positive maps and the so-called entanglement witnesses, i.e. observables that in principle could facilitate detecting entanglement of a quantum state, was established in 1990s and since then, it has been the starting point in any attempt to solve the non-trivial problem of deciding whether a density matrix of a composite quantum system exhibits entanglement. In my talk, I will focus on trying to formulate that problem precisely, as well as presenting generally known answers to it and my own results in this matter that I have been working on during my graduate studies.

Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu święta - Boże Ciało


Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu spotkania wyborczego do Rady Wydziału


Sala 422 12:15 

mgr Mariusz Adamski

Critical Scaling of Quantum Fidelity

Quantum fidelity was first introduced in the field of quantum information processing. It has been postulated to be also useful in the study of the properties of quantum critical points. Scaling laws have been derived, which promise a simpler alternative to established, but cumbersome methods. In this talk I will show some results of practical application of fidelity approach to the case of a two dimensional exactly diagonalizable fermion model, with the aim to verify and compare the performance of this method to the traditional approach.

Sala 422 12:15 

dr Pasi Huovinen

The hunt for (almost) perfect fluid

The fundamental building blocks of matter, quarks and gluons, are always confined to form hadrons. However, we expect that in extremely large temperatures and densities this confinement would be broken and quarks and gluons would move freely forming so called quark matter or quark-gluon plasma. It is believed that such a state of matter did exist a few milliseconds after the big bang, and that it has been recreated in ultrarelativistic heavy-ion collisions of large nuclei in the experiments at Brookhaven National Laboratory and CERN. It looks like that the matter created in these collisions has extraordinary properties like such a low kinematic viscosity that it has been described as perfect fluid. In this talk I will describe how we have come to believe that quark-gluon plasma has been created in the heavy-ion collisions, and our attempts to evaluate its hydrodynamical properties.

Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu wycofania się referenta

Sala 422 12:15 

Dr. Manuel Krämer (IF USz)

Quantum cosmology and applications of the Wheeler-DeWitt equation

The unification of quantum theory and gravity is one of the most crucial open problems in physics. It is necessary to have a theory of quantum gravity in order to consistently describe Nature and to resolve singularities that are inherent in General Relativity. Several approaches to a theory of quantum gravity have been developed, but in order to ultimately decide which approach describes Nature best, we need testable predictions. A promising scenario to look for such effects is the highly energetic inflationary phase in the very early universe, which can be studied within the framework of quantum cosmology. Furthermore, quantum-cosmological models also serve as a mathematically simpler testbed to study conceptual questions of quantum gravity. In this talk, I will give an introduction to a rather conservative approach to quantum cosmology based on a canonical quantization that leads to the Wheeler-DeWitt equation. I will present how this approach has been applied to study whether quantum-gravitational corrections to the power spectra of inflationary perturbations can be observed in the Cosmic Microwave Background and whether singularities that appear in classical cosmology can be resolved.

Sala 422 12:15 

dr Michał Eckstein (Instytut Fizyki UJ)

The noncommutative geometry of fundamental interactions

Noncommutative geometry a la Connes offers a new perspective on models of particle physics. It provides a geometrical dressing for the Standard Model along with new, concrete predictions. I will present the rudiments of Connes theory and provide an outlook into the possible applications. I will complement the general theory with a brief discussion of my own results concerning the causal structure.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Ziemowit Popowicz

Weak solutions - peakon equations

The Fermi-Pasta-Ulam (FPU) problem gave birth to the investigation of soliton theory. The complete integrability of soliton systems explains also the FPU problem. I present in my talk the completely integrable systems with the weak solutions. I discuss the so called peakon equations: Comassa-Holm, Degasperis-Procesi, Novikov, and their different generalizations.

Sala 422 12:15 

Wielki Piątek - nie ma seminarium


Sala 163 12:15 

dr Arkadiusz Błaut

First direct detection of a gravitational wave

On 14 September 2015 gravitational waves have been detected for the first time by the two LIGO detectors in Hanford, Washington, and Livingston, Louisiana US. The strong signal was generated by the collision of two black holes 1.3 billion years ago. I will present the discovery giving first an introduction to the gravitational waves physics and methods of their detection.

Sala 422 12:15 

dr Thomas Klähn

Quarks in Compact Stars - Truth or Fiction?

The equation of state (EoS) is one of the keys to understand observational data from supernovae and compact stars. The intrinsic connection between the macroscopic structure and evolution of these objects and the underlying fundamental interactions between the constituent particles on the microscopic level challenges our understanding of nature on both scales. During the presentation a brief overview of constraints on the EoS from terrestrial experiments, astrophysical observations, and theoretical considerations is given. The extreme densities that can be reached in the core of compact stars give reason to the assumption that in this domain hadrons might dissolve and a deconfined quark gluon plasma forms. The second part of the presentation discusses resulting questions: How do we describe deconfined quarks and deconfinement? Do our quark matter models agree with observational data? Can we decide whether quark matter in compact stars is a reality?

Sala 422 12:15 

Prof. Yudai Suwa (Kyoto University and Max-Planck Institute for Astrophysics, Garching)

From supernovae to neutron stars

A core-collapse supernova is the generation site of a neutron star as well as one of the largest explosions in the Universe. In this talk, I will show our recent results from multi-dimensional neutrino-radiation hydrodynamics simulations, especially focusing on neutron star formation.

Sala 422 12:15 

Dr. Stijn van Tongeren (Uniwersytet Humboldta, Berlin)

Kappa-Poincare symmetry in string theory and AdS/CFT

The kappa-Poincare algebra is a deformation of the Poincare algebra that has been intensively studied over the last decades as a possible structure arising out of quantum gravitational effects. I will discuss how this type of symmetry algebra appears in a different context, namely string theory and the AdS/CFT correspondence. Here kappa-Poincare type algebras turn out to describe the symmetries of strings that are related to strings moving in anti-de Sitter backgrounds by a double Wick rotation. These strings play an important role in advanced tests of the AdS/CFT correspondence. My talk will consist of two parts. I will begin my talk with an introduction to the AdS/CFT correspondence and strings in anti-de Sitter backgrounds. The strings we will consider turn out to be integrable, a feature which allows us to compute their exact spectra. This requires us to consider their double Wick rotated versions, however, which turn out to be strings in different backgrounds. Having established these models, I will discuss how to deform them to realize quantum algebra type symmetries. In a special limit these quantum algebras become kappa-Poincare type algebras, while the models themselves become the models describing our double Wick rotated strings.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Zbigniew Haba

Kosmologia i termodynamika ****** Cosmology and thermodynamics

Omówię zastosowanie termodynamiki i fizyki statystycznej do opisu ewolucji Wszechświata i wynikające stąd wnioski. Przedstawię model opisujący ewolucję Wszechświata za pomocą funkcji rozkładu prawdopodobieństwa w przestrzeni fazowej ciemnej materii. ****** Application of thermodynamics and statistical physics to a description of the Universe evolution and resulting conclusions thereof will be described. A model representing this evolution by means of the dark matter phase space distribution will be discussed.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Jerzy Lukierski

Quantum Deformations of Space-Time and Deformations of String Backgrounds

The aim of my talk is threefold: 1) To recall the appearance of noncommutative space-time ("quantum space-time") in context of quantization of gravity. 2) To show the use of classical r-matrices defined for space-time symmetry algebras for the classification of possible quantum space-times. 3) To employ the classical r-matrices to the description of deformations of dynamical models, in particular: -- a) in field theory - to the introduction of star-product multiplication of deformed fields, -- b) in string theory - to the deformation of string actions represented as two-dimensional sigma models (deformed string actions <- -> Yang-Baxter sigma models). The aims 2) and 3) were investigated in three publications which appeared in October and November 2015 (arXiv:1510.09125, arXiv:1510.03083, arXiv:1511.03653).

Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu wycofania się referenta.

The seminar is canceled due to the speaker's withdrawal.

Sala 422 12:15 

mgr Aneta Wojnar

Inflationary cosmology with Chaplygin gas in Palatini formalism

We present a simple generalisation of the LCDM model which on the one hand reaches very good agreement with the present day experimental data and provides an internal inflationary mechanism on the other hand. It is based on Palatini modified gravity with quadratic Starobinsky term and generalized Chaplygin gas as a matter source providing, besides a current accelerated expansion, the epoch of endogenous inflation driven by type III freeze singularity. The dynamics is reduced to the 2D sewn dynamical system of a Newtonian type. For this aim we use dynamical system theory. We classify all evolutional paths in the model as well as trajectories in the phase space. We demonstrate that the presence of a degenerate freeze singularity (glued freeze type singularities) is a generic feature of early evolution of the Universe.

Sala 163 12:15 

prof. Ludwig Schultz, Institute of Metallic Materials, IFW Dresden

Superconducting Levitation - physics and applications

Sala 422 12:15 

prof. Marek Abramowicz (Physics Department of Goeteborg University)

Astrophysical black holes, large and small

I will review the observational evidence for the existence of "stellar mass" and "supermassive" black holes.

Sala 422 12:15 

dr Chihiro Sasaki, prof. UWr (IFT)

The phase structure of Quantum Chromodynamics

The studies of the QCD phases and thermodynamics at finite temperature and baryon density is of crucial importance in heavy-ion phenomenology. We will give a brief overview on QCD thermodynamics including recent developments from lattice QCD and effective theory approach. The following selected issues will be discussed; interplay between confinement and dynamical chiral symmetry breaking, hadrons near chiral symmetry restoration, correlations between light and heavy flavors.

Sala 422 12:15 

dr hab. Marek Mozrzymas

Application of majorisation in Quantum Information Theory

A recent results in Quantum Information Theory have shown that majorisation is a powerful and efficient tool in this theory. The usefulness of majorisation in Quantum Information Theory is a consequence of the relation between the majorisation relation and the unitarity, which plays a fundamental role in Quantum Mechanics. In this review lecture I would like to introduce the concept of majorisation and to present some examples of application of majorisation in Quantum Information Theory. In particular I would like to show what are the connections between entatnglement and majorisation and some applications of majorisation in the domain of local transformations of bipartite states.

Sala 422 12:15 


Święto Uniwersytetu - seminarium odwołane

Sala 422 12:15 

Dr hab. Tomasz Zaleski, INTiBS Wrocław

Polish "Nobel Prize" 2015: ultracold atoms. Spectroscopy of ultracold bosons in optical lattices.

Ultracold, trapped atoms are model systems allowing for direct observation of quantum many-body effects. They are of high importance not only for understanding of physics of solids, but also quantum optics, while finding many applications, e.g. in metrology. Owing to precise measurements and direct relation between theoretical description and experimental settings, they are also a perfect tool for validating models and approximations used to describe them. During my talk I will present a method of determining interatomic correlations and calculating dynamic structure factor of ultracold bosons, which can be measured using Bragg spectroscopy. This method uses a pair of laser beams to directly transfer energy and momentum to ultracold atoms allowing for studies of excitation spectra, similarly to angle-resolved photoemission spectroscopy (ARPES) widely used in investigations of solid-state systems.

Sala 163  12:15 

prof. dr hab. Jan Sobczyk

Nobel Prize in Physics 2015

I will review neutrino oscillation studies that were awarded by the 2015 Physics Nobel Prize.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Piotr Kosiński (Uniwersytet Łódzki)

"Egzotyczna" symetria Poincare ****** "Exotic" Poincare symmetry

Reguły transformacji stanów cząstek ze spinem wykazują pewne osobliwości, jeżeli do zbioru zmiennych dynamicznych dołączymy, oprócz pędu i spinu, również współrzędne przestrzenne. Okazuje się jednak, że możliwy jest spójny i zgodny z "ortodoksją" opis tych, w pewnym sensie pozornych, osobliwości. ******* Transformation properties of particles with spin exhibit some peculiarities if one includes coordinate variables. However, it appears that the consistent description of these "exotic" transformations is possible.

Sala 422 12:15 

dr Janusz Miśkiewicz

Analiza korelacji krzyżowych układów złożonych ******* Cross-correlation analysis of complex systems

Wynikiem pomiaru ewolucji układu jest szereg czasowy. W przypadku układu złożonego jego ewolucja jest opisywana przez nie jeden a wiele szeregów czasowych. Co ważniejsze, wzajemne oddziaływanie elementów składowych znajduje swe odzwierciedlenie w korelacjach krzyżowych szeregów czasowych. W referacie przedstawiony zostanie problem analizy korelacji krzyżowych układów złożonych w ekonofizyce. Istotnym elementem, który wpływa na stosowane tu metody, jest rozmiar układu. W rezultacie analiza korelacji krzyżowych składa się z dwóch etapów: analizy korelacji pomiędzy szeregami i badania otrzymanej macierzy korelacji. W referacie zostaną  przedstawione zarówno metody standardowe jak i opracowane przeze mnie w toku prowadzonych badań. ******* The evolution of a system is recorded in as a time series. In the case of a complex system  its evolution is described by more than one time series. More importantly, the interactions of the subsystems are reflected by the cross-correlations of time series. In the seminar the problem of cross-correlation analysis in econophysics  will be presented. The important element which affect the analysis here is the size of the system. As a result, the cross-correlation analysis is divided into two stages: analysis of the correlation among the series and the study of the correlation matrix. The standard approach will be compared with chosen alternative methods.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Detlef Hommel (IFD)

Solid State Lighting - energy saving on a global scale: for environment and consumers

The invention of blue InGaN/GaN light emitting diodes (LEDs) by Shuji Nakamura in 1993 was a breakthrough for the development of white LEDs for global lighting. In a first part the historical situation at the beginning of the 90's will be reviewed followed by a more detailed desciption of achievements by the three last year Nobel Prize winners in Physics. Whereas Profs. I. Akasaki and H. Amano developed the physics of the Group-III nitrides Prof. S. Nakamura found not only the practical solutions for p-doping but also invented InGaN quantum wells as active Region. In a second part the principles of white light emission will be discussed as well as energy saving potencial of SSL (solid state lighting). Finally an outlook of future developments and challanges will be given.

Sala . 12:00 

Pan Dziekan zaprasza

Uroczysta immatrykulacja studentów Wydziału Fizyki i Astronomii

O 12.00 spotykamy się w Auli Leopoldinum na uroczystej immatrykulacji naszych studentów. Uroczystość potrwa do godz. 13. W tym czasie są też ogłoszone godziny dziekańskie.

Sala 422 12:15 

Prof. Pawel Danielewicz (Michigan State University, East Lansing, USA)

Symmetry Energy: from Nuclei to Neutron Stars

Symmetry energy quantifies the changes in nuclear energy when isospin grows away from zero, at finite baryon number. Knowledge of the symmetry energy is critical when extrapolating from nuclei to neutron stars. Charge invariance of nuclear interactions implies that the dependence of energy on isospin is primarily quadratic.  Relying on the charge invariance, we examine nuclear excitation energies to the isobaric analog states of ground states of other nuclei in the same isobaric chain. In this fashion we are able to extract symmetry-energy coefficients on a nucleus-by-nucleus basis. The coefficients turn out to have a strong mass dependence that can be tied to different contributions from different densities in nuclei with different mass.  In consequence, we are able to deduce constraints on the symmetry energy in nuclear matter, as a function of density. Those constraints are narrow at subnormal densities, but spread out at normal density and above. Plans to constraint the symmetry energy at supranormal densities, using charged pion yields are discussed.

Sala 422 12:15 

seminarium 5 czerwca odwołane


Na wniosek referenta seminarium IFT dnia 5.06.2015 zostało odwołane. Planowany referat odbędzie się w innym terminie.

Sala 422 12:15 

mgr Tomasz Trześniewski

The deformed Carroll particle from 3d gravity

Classical gravity in 2+1 dimensions can be formulated as the Chern-Simons theory with a local isometry group as the gauge group. Point particles may be coupled to this theory in a natural way. In principle one can then integrate out the gravitational degrees of freedom and obtain the effective particle action but in the case of de Sitter space it is rather difficult. On the other hand, de Sitter gauge group locally factorizes into the Lorentz group and the group AN(2). For vanishing cosmological constant, corresponding to the flattening of the AN(2) component one recovers a particle in flat spacetime and with the momentum space given by the Lorentz group. It turns out that if one instead flattens the Lorentz component it leads to the ultrarelativistic particle solution, known as the Carroll particle but with the AN(2) momentum space. Interestingly, the AN(2) group is related to the three-dimensional kappa-Poincare algebra, a well-studied example of deformations of relativistic symmetries which hypothetically arise in the quantization of gravity.

Sala 163  12:15 

dr Robert Falewicz (Instytut Astronomiczny UWr)

Numeryczne modelowanie mechanizmów transportu i deponowania energii w rozbłyskach słonecznych

Mechanizmy transportu i deponowania energii w rozbłyskach słonecznych są zbadane jedynie fragmentarycznie, choć ich zrozumienie jest niezwykle istotne dla rozwiązania takich zagadnień jak: bilans energii rozbłysków słonecznych, prognozowanie ich klasy i widma emisji, prognozowanie pogody kosmicznej, a nawet wpływu aktywności słonecznej na zjawiska geofizyczne. Z uwagi na złożoność i wzajemne powiązanie procesów fizycznych zachodzących w rozbłyskach słonecznych, bardzo trudno opisać je w sposób analityczny. Wykorzystanie modelowania numerycznego w oparciu o parametry obserwacyjne rozbłysków umożliwia zbadanie procesów zachodzących podczas rozbłysków, zrozumienie ich własności a także, sprawdzenie poprawności zastosowanych modeli i otrzymanych rozwiązań. Podczas referatu przedstawię różne podejścia i strategie, jakie można zastosować do modelowania, zaprezentuję także wyniki prób odtworzenia parametrów fizycznych realnych rozbłysków słonecznych oraz wnioski jakie można otrzymać na ich podstawie.

Sala 422 12:15 

dr Pok Man Lo (IFT)

Phase Diagram of QCD

A brief and biased overview of the QCD phase diagram is presented from two perspectives: (1) confinement, and (2) spontaneous chiral symmetry breaking. The first part chiefly consists of a quick summary of recent lattice computations related to confinement while the second examines the ideas of dynamical mass generation in the context of strong interaction. The connection between symmetry breaking and phase transition will be explored. Finally, I comment on how a detailed study of the phase transition from hadronic matter to a plasma of deconfined quarks and gluons, can improve our understanding of the cooling history of the early Universe.

Sala 422 12:15 

dr Janusz Szwabiński

Physics of food webs

Combining physics with ecology may seem strange at first sight. Ecology is dealing with the structure and the functioning of ecosystems. In contrast, physics is perceived as a science branch being quite successful in the description of the building blocks of matter. However, there are some similarities between these two disciplines. For instance, they both deal with systems consisting of many interacting elements and employ similar mathematical methods. As a result, interdisciplinary studies at the intersection of these two fields are more and more popular. After a short introduction into ecology, in this talk I will present some results of my recent studies on food webs and their stability.

Sala 422 12:15 

Dr. Craig Heinke (University of Alberta, Canada)

Using Thermal Emission from Neutron Stars to Constrain their Interiors

Thermal X-rays from the surface of neutron stars reveal crucial information about the surfaces and interiors of these dense stars.  I will explain our understanding of thermal emission from low-magnetic-field neutron stars. I will give illustrations of how we can use this thermal emission to understand the cooling of young and old neutron stars, including the Cas A neutron star (which seems to show evidence of a superfluid transition in its core).  Finally, I will discuss efforts to constrain the neutron star radius, through studying thermonuclear flashes, and from studying quiet neutron stars between accretion episodes in globular clusters, including new results. 

Sala 422 12:15 

Dr. Giacomo Rosati

Relative locality at the Planck scale

In this seminar I introduce the possibility for the notion of absolutness of locality to be relaxed at the Planck scale, the scale at which quantum gravity effects are supposed to be relevant. Several approaches to quantum gravity suggest that, at such scale, spacetime should exhibit some nontrivial structure, and that relativistic symmetries should be modified. Relativity of locality is a general feature for theories with deformed relativistic symmetries, in which the scale of deformation (the Planck scale) plays the role of a relativistic invariant, and no preferred frame exists.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. Jacek A. Majewski (Wydział Fizyki UW)

Inżynieria chemiczna własności fizycznych grafenu

Grafen stał się w ostatnich latach szeroko badanym materiałem o rozległych perspektywach różnych zastosowań. Niezwykłe własności elektryczne i elastyczne grafenu czynią go obiecującym kandydatem do stworzenia przyszłościowej elastycznej elektroniki, niemniej jednak na przeszkodzie stoi zerowa przerwa grafenu. W referacie zaprezentuję przewidywania teoretyczne, które pokazują, że poprzez funcjonalizację grafenu można otrzymać układy z przerwą energetyczną a jednocześnie o bardzo dobrych własnościach elastycznych. Pokażę również, jak zmieniają się charakterystyki prądowo-napięciowe oraz rozszczepienia spinowe pasm energetycznych (określające czas relaksacji spinowej) w funkcjonalizowanym grafenie. Przewidywania teoretyczne są oparte na rachunkach ab initio w formalizmie funkcjonału gęstości.

Sala 422 12:15 

Wielki Piątek - nie ma seminarium



Sala 422 12:15 

Dr Andrej Radzhabov (Institute for System Dynamics and Control Theory SB RAS, Irkutsk)

Hadronic light-by-light contribution to muon anomalous magnetic moment of muon

The electron and muon anomalous magnetic moments (AMM) are measured in experiments and studied  in the Standard Model (SM) with the highest precision accessible in particle physics. The comparison of the measured quantity with the SM prediction for the electron AMM provides the best determination of the fine structure constant. The muon AMM is more sensitive to the appearance of possible effects beyond SM. We present the calculations of hadronic light-by-light scattering contribution to the AMM of muon in the  framework of the nonlocal chiral quark model. Our result leads to the 2.4 sigma difference in values of AMM of muon between the standard model and the experiment.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. inż. Arkadiusz Wójs (KFT PWr)

Złożone fermiony i topologiczne ciecze kwantowe ***** Composite fermions & topological quantum liquids

Fractional quantum Hall effect (FQHE) involves condensation of two dimensional electrons in a high magnetic field B into various topological quantum liquids at different Landau level (LL) filling fractions nu. The key concept in the FQHE theory is emergence of “composite fermions” (CFs) – electrons binding an even number (2p) of vortices of the many-body wave function. The CFs are collective, topological particles which can loosely be viewed as e-charged fermions in a reduced magnetic field B*. Most of about 75 filling factors at which FQHE has been observed so far belong to the so-called Jain sequence nu=n/(2pn±1) which can be understood in terms of essentially free CFs filling an integral number n of effective Landau-like “Λ levels” (ΛLs). But there are also a few others, like nu=5/2 or 4/11, crucially dependent on complex residual interaction among the CFs, and remaining the subject of intensive experimental and theoretical investigation. In this lecture, I will present the electron liquids of FQHE in the broader context of topological states of matter, introduce the grand concept of CFs, apply it to the puzzling states represented by nu=5/2 and 4/11, and review our recent (numerical) studies giving new insight into the microscopic origin of their incompressibility.

Sala 422 12:15 

mgr Daniel Zabłocki (obrona pracy doktorskiej)

Meson and diquark correlations in a chiral model for normal and color superconducting quark matter

Szanowni Państwo, na skutek pewnych nieścisłości mogły pojawić się wątpliwości dotyczące godziny obrony. Chciałem potwierdzić, że wcześniej ogłoszona godzina 12.15 pozostaje w mocy.

Sala 163  12:15 

Dr. Jens Berdermann (German Aerospace Center - DLR , Neustrelitz)

Space Weather and its influence on the Ionosphere

The Ionosphere group of the institute of communication and navigation at DLR is involved in ionospheric monitoring, modelling and studying the ionospheric impact on radio signals since many years. The ionosphere is a significant error source of the Global Navigation Satellite Systems (GNSS) error budget and can induce range errors from a few meters to tens of meters at the zenith or during strong geomagnetic storm conditions. Therefore a very large amount of ionospheric data has been captured, processed as well as archived since 1995 at DLR Neustrelitz. The captured data is being used for ionospheric research including modelling and characterization of ionospheric parameters and effects. This talk provides an overview of DLR’s ongoing ionospheric research activities also giving an introduction to related measurement facilities at DLR, like the high rate GPS receiver scintillation network, the ACE/DSCOVR reception antenna and the high-resolution ionospheric real-time detector setup for solar flares. Starting in 2004 DLR has developed the Space Weather Application Center Ionosphere (SWACI) in order to provide relevant space weather information, in particular now- and forecast of the ionospheric state to the public. I will also give an overview about the recent status of the IMPC and our application oriented research towards even more sophisticated methods for spatial and temporal high-resolution reconstruction, modeling and forecasts of the ionosphere.

Sala 422 12:15 

dr hab. Piotr Ługiewicz

Poza granicami twierdzenia Earnshawa: lewitująca żaba

Samoczynne unoszenie się obiektów zawsze budzi emocje, zwłaszcza, gdy odnosi się do organizmów żywych, w tym przede wszystkim do człowieka. Zostaną omówione teoretyczne podstawy zjawiska lewitacji z udziałem statycznego pola magnetycznego. Przedstawiony zostanie krótki rys historyczny sięgający twierdzenia Earnshawa z pierwszej połowy XIX w. (wraz z elementarnym dowodem tego twierdzenia). Zostanie również omówione doświadczenie, w którym doprowadzono organizm zwierzęcy (małą żabkę) do stanu lewitacji z udziałem stałego pola magnetycznego.

Sala 422 12:15 

dr Francesco Cianfrani

Quantum Cosmology from canonical Quantum Gravity

I will review the most successful canonical approaches towards Quantum Gravity, namely Wheeler-DeWitt quantization and Loop Quantum Gravity, in connection with the definition of a quantum theory for the Universe. I will outline how recent developments allow us to construct a proper phenomenology, which may be tested in observational cosmology.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Marek Besiada (IF UŚl)

Primordial gravitational waves - at gates of a new era

My seminar will be focused on the detection of B modes in Cosmic Microvawe Background Radiation (CMBR) reported last year. If finally confirmed, this discovery would confirm the last prediction of the inflationary paradigm - the existence of primordial gravitational waves i.e. the tensor metric perturbations generated by amplified quantum fluctuations of the inflaton scalar field. It would also open up a unique window to very early universe. I will start with brief introduction to modern inflationary cosmology and its successful predictions concerning primordial fluctuations anisotropy and CMBR polarization patterns. Then I will review the discovery of primordial gravitational waves announced by BICEP2, its essence and uncertainties as well as its importance for theories of very early Universe and the challenges it poses for both theory and CMBR observations. My talk will be concluded with a short description of the planned next generation mission CoRE+ supported also by Polish scientific community.

Sala 163  12:15 

prof. dr hab. Agnieszka Zalewska (IFJ PAN Kraków)

CERN: Highlights of research, technology and education

CERN, the world’s leading laboratory in particle physics, celebrated its 60th anniversary last year. The milestones and the variety of its research will be presented as well as some implications for the development of technology and educational activities.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Piotr M. Hajac (IM PAN Warszawa/University of New Brunswick)

There and back again: from the Borsuk-Ulam theorem to quantum spaces

Assuming that both temperature and pressure are continuous functions, we can conclude that there are always two antipodal points on Earth with exactly the same pressure and temperature. This is the two-dimensional version of the celebrated Borsuk-Ulam Theorem which states that for any continuous map from the n-dimensional sphere to n-dimensional real Euclidean space there is always a pair of antipodal points on the sphere that are identified by the map. Our quest to unravel topological mysteries in the Middle Earth of quantum spaces will begin with gentle preparations in the Shire of elementary topology. Then, after riding swiftly through the Rohan of C*-algebras and Gelfand-Naimark Theorems and carefully avoiding the Mordor of incomprehensible technicalities, we shall arrive in the Gondor of compact quantum groups acting on unital C*-algebras. It is therein that the generalized Borsuk-Ulam-type statements dwell waiting to be proven or disproven. Time permitting, we shall pay tribute to the ancient quantum group SUq(2), and show how the proven non-trivializability of the SUq(2)-principal instanton bundle is a special case of two different noncommutative Borsuk-Ulam-type conjectures. (Based on joint work with Paul F. Baum and Ludwik Dabrowski.)

Sala 422 12:15 

dr hab. Grzegorz Kondrat

There and back again or between discrete and continuous percolation

The phenomenon of percolation belongs to canonical examples of phase transitions. Even though there are many differences between continuous and discrete versions, some deep connections between them exist and will be discussed. With the simple model of porous media as an example the new idea of discrete excluded volume theory will be introduced.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Tadeusz Domański (UMCS, Lublin)

Andreev and Majorana-type quasiparticles in nanoscopic systems

It is well known that the electronic states of isotropic superconductors are prohibited inside some characteristic energy window Delta ~ meV around the Fermi surface because of electron pairing. Similar property has been recently observed in various nanoscopic objects (e.g. molecules, nanowires, carbon nanotubes, self-assembled quantum dots) due to the proximity effect, where the penetrating Cooper pairs convert them into superconducting nanoislands. The proximized nanoobjects often reveal formation of the additional in-gap (subgap) bound states. These Andreev-Yu-Shiba-Rusinov quasiparticles appear always in pairs because they represent coherent superpositions of the particle and hole states. Under specific conditions (due to spin-orbit coupling and external magnetic field) some of the in-gap states may evolve into the Majorana-type quasiparticles. In fact, the first experimental signature of the zero-energy Majorana feature has been reported by the Dutch group from Delft using InSb wire deposited on the s-wave NbTiN superconductor [V. Mourik et al, Science 336, 1003 (2012)]. I shall give a survey on the recent intensive studies of the Andreev/Majorana quasiparticles in nanoscopic systems. I will also discuss some closely related studies on the Cooper pair splitters, where the released/depaired electrons preserve their quantum entanglement over macroscopic scales.

Sala 422 12:15 

Kolokwium habilitacyjne dr Piotra Ługiewicza

Zamknięte posiedzenie Rady IFT

Sala 422 12:15 

dr Tomasz Paterek (Nanyang Technological University, National University of Singapore)

Strange law of quantum communication and a few words on research and studies at Singapore's NTU

This talk will comprise two parts. In the scientific part I will describe somewhat strange effect in which quantum entanglement between distant observers grows although no entanglement has ever been transmitted between them. The second part will be devoted to physics research and facilities at Nanyang Technological University (NTU) in Singapore and stipends it offers to PhD students. I hope this will be of interest to faculty members who would like to collaborate with Singapore's scientists as well as students who would like to pursue their postgraduate career at NTU.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. Detlef Hommel (IFD)

Nobel Prize in Physics 2014


Sala Aula  11:00 

Profesor Helmut Satz

Tytuł doktora honoris causa dla profesora Helmuta Satza

Dnia 14 listopada 2014 roku, w dniu Święta Uniwersytetu, tytuł doktora honoris causa otrzyma wybitny fizyk prof. Helmut Satz z Uniwersytetu w Bielefeld, Niemcy. Uroczystość odbędzie się w Auli Leopoldyńskiej o godz. 11.00 Tytuł ten zostanie nadany na wniosek, który wypłynął z inicjatywy naszego Instytutu. Wszyscy pracownicy naukowi Instytutu, doktoranci oraz studenci są na uroczystość gorąco zaproszeni.

Sala 422 12:15 

mgr Tomasz Golan

Modeling nuclear effects in NuWro Monte Carlo neutrino event generator (obrona pracy doktorskiej)

Głównym celem pracy doktorskiej było zbadanie efektów jądrowych w oddziaływaniach neutrin z jądrami atomowymi oraz ich implementacja w generatorze Monte Carlo NuWro. W rozprawie przedstawiono opis modeli fizycznych użytych w generatorze. Szczególny nacisk położony został na model oddziaływań stanów końcowych, który był przewodnim tematem badań. Uwzględnione zostały liczne efekty kwantowe, takie jak ruch Fermiego, blokowanie Pauliego, czy czas kształtowania, które towarzyszą propagacji cząstek przez jądro. Przewidywania generatora zostały skonfrontowane z danymi doświadczalnymi. Podsumowaniem pracy jest pełna analiza danych dla elastycznego rozpraszania neutrin na $CH_2$ przez prąd neutralny zmierzonych przez eksperyment MiniBooNE, wykonana przy użyciu generatora NuWro. ************** The main goal of the PhD thesis is the investigation of nuclear effects and the implementation of them into a neutrino Monte Carlo event generator NuWro. A description of physical models used in the generator is presented. Model of final state interactions is described in a more detailed way, as it was an essential part of the PhD thesis. Many quantum effects related to a propagation of particles through a nucleus, like Fermi motion, Pauli blocking, or formation zone, are taken into account. NuWro predictions are compared to experimental data and other generators results. Finally, a full analysis of the data for neutral current elastic neutrino scattering off $CH_2$ measured by the MiniBooNE experiment made using NuWro generator is presented. An influence of two-body current contribution on the results is investigated.

Sala 422 12:15 

Dzień rektorski - nie ma seminarium



Sala 422 12:15 

prof. dr hab. David Blaschke

Mass-radius relations and quark matter in compact stars

The equation of state of dense neutron star matter uniquely determines the structure of compact stars through the solution of Tolman-Oppenheimer-Volkoff equations, providing in particular mass-radius relationships of spherically symmetric (slowly rotating) stars. The latter are, in principle, accessible to astophysical observations and can thus provide strong constraints to models of matter under extreme conditions. We summarize the present status of mass and radius measurements for compact stars and discuss a possibility to detect by them whether there exists a strong phase transition to quark matter in neutron star matter at high densities.

Sala 422 12:15 

dr hab. Janusz Jędrzejewski, prof. nadzw.

Kwantowe przemiany fazowe i krytyczność w perspektywie kwantowej wierności ***** Quantum phase transitions and criticality; the quantum-fidelity perspective

Przedstawię kwantowe przemiany fazowe i kwantową krytyczność w opozycji do termicznych odpowiedników. Podam podstawowe charakterystyki kwantowych punktów krytycznych (KPK) i zilustruję wprowadzane idee na przykładzie dwóch modeli -- paradygmatów teorii przemian fazowych. Podam przykłady układów fizycznych, których własności fizyczne wyjaśnia się obecnością KPK. Przedstawię krótko nową metodę badania KPK, metodę kwantowej wierności, oraz ostatnio otrzymane za jej pomocą wyniki w modelach typu modelu BCS. Skomentuję użyteczność nowej metody. ***** Quantum phase transitions and quantum criticality will be introduced and contrasted with their thermal counterparts. In particular basic characteristics of quantum critical points (QCPs) will be defined. The ideas will be illustrated using two paradigmatic models of both kinds of phase transitions. Examples of physical systems, whose properties are believed to be a consequence of the existence of KPK, will be given. A novel method of investigating QCPs -- quantum fidelity method, and recent results obtained with this method in BCS-like (pairing) models, will be briefly presented and its usefulness discussed.

Sala 422 12:15 

dr hab. Zbigniew Koza, prof. nadzw.

Współbieżność poza MPI: wielkie wyzwanie dla fizyki obliczeniowej ****** Parallelism Beyond MPI: A Great Challenge of Computational Physics

W ciągu ostatnich 15 lat komputery przeszły ewolucję, która wymaga zmiany sposobu myślenia o programowaniu. Podczas seminarium omówię istotę tej (r)ewolucji oraz jej wpływ na fizykę obliczeniową. ****** In the last 15 years the computer hardware has evolved so much that its programming requires a paradigm shift. During the seminar I will discuss the essence of this (r)evolution as well as its impact on computational physics.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Haba

Big Bang i KTP ***** Big Bang and QFT

Omówię sukcesy i trudności w zastosowaniu klasycznej i kwantowej teorii pola do kosmologii. Przedstawię modele gorącego Wszechświata, inflacji i obecnej przyśpieszonej ekspansji. Opiszę przybliżenia i założenia wprowadzane przy konstrukcji takich modeli. ***** Successes and difficulties of the contemprorary cosmology are reviewed. It is pointed out that such a theory is a compilation of classical and quantum field theories. Problems with a smooth coexistence of such theories will be discussed.

Sala 422 12:15 

prof. Chihiro Sasaki (Frankfurt Institute for Advanced Studies)

QCD Thermodynamics from Effective Field Theories

I will give a brief overview on QCD thermodynamics including recent developments from effective theory approach. The following selected issues will be discussed: interplay between confinement and dynamical chiral symmetry breaking, trace anomaly in hot/dense matter, hadrons near chiral symmetry restoration, embedding quark-hadron duality.

Sala 422 12:15 

dr Janusz Miśkiewicz

Potęgowy schemat klasyfikacji korelacji w zastosowaniach ekonofizycznych ***** Power law classification scheme of correlations in econophysics applications

Korelacje krzyżowe stanowią istotny element analizy danych, szczególnie tam, gdzie charakter oddziaływania nie jest jeszcze poznany. Należy zauważyć, że dominująca pozycję mają tutaj metody oparte na współczynniku Pearsona, który bada istnienie korelacji liniowych. W referacie zostanie przedstawiona alternatywna metoda oparta na potęgowym schemacie korelacji. Pozwala ona na rozróżnienie znacznie szerszej klasy zależności określając siłę i stabilność badanych zależności. ***** Analysis of cross-correlations is an important element of data analysis, particularly in systems were model of interactions among systems was not established. The Pearson correlation coefficient is the most popular choice in cross-correlation analysis. However, it verifies only the hypothesis if the correlations are linear. In the seminar the alternative method i.e. power law classification scheme will be presented. This method significantly extends the range of correlation types allowing to measure strength and stability of correlations.

Sala 422 12:15 

dr Arkadiusz Błaut

"BICEP2" and detection of relic gravitational waves

Inflationary cosmology explains the origin of primordial inhomogeneities of matter serving as initial conditions for the structure formation in the Universe. It predicts at the same time the primordial gravitational waves whose indirect detection announced BICEP2 experiment in March 2014. I will introduce the standard mechanism of generation of stochastic gravitational wave background and comment on methods and prospects of their direct detection in future gravitational wave interferometry in space.

Sala 422 12:15 

prof. Frank Schweitzer (Chair of Systems Design, ETH Zurich)

Success and Failure - A Complex Network Perspective

The last 15 years have brought important insights into the structure and the dynamics of complex networks, e.g., to characterize classes of degree distributions, importance of nodes, universal growth mechanisms, or cascading processes on networks. However, surprisingly little is known about the impact of such features on the performance of a system, on the global level, or its constituents (agents), on the local level. Hence, we need to link structure and dynamics with performance in a quantitative, empirically testable way. This means, for the global perspective we have to specify how network resilience or systemic risk depend on the structural properties of the system and the dynamics of the agents. For the local perspective, we have to understand the feedback between the network position of an agents and its future success or failure as an individual. Most importantly, these insights have to be developed to a degree that allows us to predict success and failure, both on the systemic and the agent's level. In the talk, I will provide examples of large-scale analyses of different social networks that allow us to obtain the insights requested.

Sala 163 12:15 

Biuro Projektów Zagranicznych UWr

Spotkanie informacyjne dotyczące programu Horyzont 2020

Przedstawione zostaną możliwości aplikowania zarówno w ramach grantów indywidualnych, jak i projektów realizowanych w konsorcjach.

Sala 422 12:15 

mgr Tomasz Golan

Modelowanie efektów jądrowych w generatorze oddziaływań neutrin NuWro Modeling nuclear effects in NuWro neutrino event generator

Neutrina są neutralnymi cząstkami o znikomej masie, które niezwykle słabo oddziałują z materią. Ich detekcja jest możliwa, lecz wyjątkowo trudna - obserwuje się cząstki, które powstały w wyniku oddziaływań neutrin. Każdy pomiar bezpośrednio zależy od modeli teoretycznych użytych w analizie danych. Pomostem między teorią a pomiarem są generatory Monte Carlo. Umożliwiają one interpretację tego co się widzi w detektorze. Na seminarium przestawię generator oddziaływań neutrin NuWro. Skoncentruję się na modelu propagacji cząstek z pierwotnego wierzchołka przez jądro atomowe, który opisywany jest w ramach kaskady wewnątrzjądrowej. Jako przykład zastosowania NuWro zaprezentuję analizę danych eksperymentu MiniBooNE. Neutrino is an electrically neutral, almost massless and extremely weakly interacting elementary particle. Its detection is possible but very difficult. It is based on the observation of particles created in neutrino interactions. Thus, every measurement depends directly on theoretical models used in a data analysis. Monte Carlo generators are the bridge between theory and a measurement. They allow the interpretation of what one sees in a detector. The NuWro neutrino event generator will be presented at the seminar. I will focus on a particle propagation through nuclear matter (final state interactions), described in terms of intra-nuclear cascade. The analysis of the MiniBooNE data done using NuWro will be presented as an example of a possible usage of the generator.

Sala 422 12:15 

Dr hab. Daniel Bemmerer (Helmholtzzentrum Dresden-Rossendorf)

Underground nuclear astrophysics laboratories for the Sun, and for the Big Bang

After the resolution of the solar neutrino problem in 2002, the study of the Sun has now entered a precision era, and an entirely new dilemma has come up: New elemental abundance data from Fraunhofer line analyses are in contradiction with helioseismological observables. Observations of 13N and 15O neutrinos from the Sun may address this so-called solar abundance problem, but their interpretation will require precise nuclear reaction data. Due to the low cross sections involved, such data can only be provided by experiments in an underground low-background setting. Work at the world's only underground accelerator, the 0.4 MV LUNA machine in Gran Sasso (Italy), on solar fusion reactions and on the Big Bang production of lithium-6 and -7 will be reviewed. Higher-energy underground accelerators are planned in Italy and also at the Dresden Felsenkeller in Germany.

Sala 163 12:15 

Prof. Christian Spiering (DESY Zeuthen)

High energy neutrino astronomy - a glimpse to the promised land

First ideas to build a large underwater neutrino detector started in 1973. After a fourty-year march we now are close to the promised land: IceCube, the cubic kilometer neutrino telescope at the South Pole reports high-energy neutrino events which apparently cannot be explained by interactions of neutrinos generated in the Earth's atmosphere. These observations are opening a third window to the high-energy universe (after charged cosmic rays and gamma rays). The talk gives a short introduction into history, physics goals and functional principles of neutrino telescopes and then focuses to the results obtained during the last 2 years by IceCube. A discussion of future perspectives of the field will conclude the talk.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Mariusz P. Dąbrowski (IF US)

Weak singularities in Friedmann cosmology and varying physical constants

I will present a variety of non-standard (non-big-bang/big-crunch) cosmological singularities such as big-rips, sudden future singularities, finite scale factor singularities, big-separations, w-singularities (or type II-V), their variants and generalizations. I will show that most of them are of a weak type and are not characterized by geodesic incompletness. Besides, some of them may fit observational data (supernovae, baryon acoustic oscillations, CMB, redshift drift) and so serve as the dark energy. I will also discuss the influence of the possible variation of the fundamental physical constants such as the gravitational constant G and the velocity of light c onto the nature of these singularities.

Sala 163 12:15 

dr Maciej Matyka + laureaci konkursu

Ogłoszenie zwycięzców i prezentacje laureatów tegorocznego konkursu Fizbit

W ramach seminarium ogłoszone zostaną wyniki tegorocznej edycji konkursu na oprogramowanie popularyzujące fizykę. Przedstawione zostaną krótko prace zgłoszone w tym roku i rozdane będą nagrody. W drugiej części laureaci (3 pierwsze miejsca) zaprezentują swoje prace.

Sala 422 12:15 

dr hab. Rafał Demkowicz-Dobrzański (IFT UW)

Metrologia Kwantowa

Detektory fal grawitacyjnych czy zegary atomowe są jednymi z najbardziej precyzyjnych urządzeń pomiarowych skonstruowanych przez człowieka. Wykorzystywane w typowych eksperymentach klasyczne stany światła oraz nieskorelowane grupy atomów powowodują, że precyzja pomiarów jest ograniczona przez tak zwany szum śrutowy związany z niezależnym i probabilistycznym zachowaniem każdego z fotonów/atomów w eksperymencie interferometrycznym. Metrologia kwantowa proponuje wykorzystanie splątania kwantowego jako metody do obejścia ograniczeń wynikających z obecności szumu śrutowego i dalszej poprawy precyzji w eksperymentach interferometrycznych. Podczas seminarium omówię ostatnie osiągnięcia z dziedziny metrologii kwantowej i pokażę fundamentalne ograniczenia jakie na możliwości wykorzystania splątania kwantowego do poprawy precyzji nakłada obecność dekoherencji.

Sala 422 12:15 

dr hab. Leszek Hadasz (IF UJ)

Coset conformal field theories and super-Liouville -- double-Liouville equivalence

During the seminar I will concentrate on three topics: - the construction of coset 2-dim conformal field theories; - the super-Liouville -- double-Liouville equivalence motivated by the coset description of some 2-dim CFT models and by the AGT relation; - the role played by coset CFT models in the AdS3/CFT2 correspondence.

Sala 422 12:15 

dr hab. Franco Ferrari (IF Uniwersytet Szczeciński)

The physics of polymer knots and links: Some analytic and numerical aspects

The physics of polymer knots and links is a multidisciplinary subject. On one side, it is a playground for field theoretical techniques, like the renormalization group method and, more recently, for topological field theories. On the other side, the investigations of the statistical mechanics of polymer rings have also a feedback in field theories. Examples are a few progresses in treating field theories with constraints and a class of identities that allow to simplify complicated interactions in scalar field theories. Moreover, models of polymer knots and links have a range of applications that go beyond the physics of polymers and become relevant to other disciplines, in which the topological properties of quasi one-dimensional objects play an important role. This is the case of magnetohydrodynamics and of some systems of quasiparticles with non-trivial statistics in solid state physics. Nowadays, the behavior of single polymer knots can be checked experimentally and it is possible to create polymer melts containing a very high percentage of polymer rings entangled together. Properties which are too difficult to be studied directly via experiments may be investigated thanks to reliable numerical simulations. In this introductory talk some of the recent experimental, analytical and numerical results in the physics of polymer knots and links will be presented.

Sala 163 12:15 

Prof. dr hab. Dariusz Kaczorowski (INTiBS PAN)

Nadprzewodnictwo ciężkofermionowe i kwantowe zjawiska krytyczne w układach f-elektronowych

W wykładzie omówione zostaną podstawowe pojęcia fizyki układów z silnie skorelowanymi elektronami, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyk ciężkofermionowych, kwantowych zjawisk krytycznych i niekonwencjonalnego nadprzewodnictwa. Krótki, historyczny przegląd odkryć dokonanych w obszarze nadprzewodnictwa ciężkofermionowego stanie się przyczynkiem dla prezentacji kilku wyników naszego zespołu badawczego w INTiBS PAN, uzyskanych na przestrzeni ostatnich kilku lat. W podsumowaniu, podjęta zostanie próba sformułowania najbardziej intrygujących otwartych problemów, związanych z omawianymi zagadnieniami.

Sala 422 12:15 


USOS - szkolenie

Sala 422 12:15 

dr hab. Marek Nowicki (IFD)

Zastosowanie efektów dyfrakcyjnych elektronów w badaniach strukturalnych: eksperyment i teoria

Podczas wykładu przedstawione zostaną doświadczalne i teoretyczne aspekty metod DAES (directional Auger electron spectroscopy) i DEPES (directional elastic peak electron spectroscopy). Wyniki dotyczące mechanizmu wzrostu, struktury adsorbatu, populacji domen oraz miejsc adsorpcyjnych zostaną przedstawione dla: Ag/Au(111), Cu/Ru(10-10), O/Ru(10-10) i Cu/Pt(111).

Sala 422 12:15 

dr Anna Pachoł (Science Institute University of Iceland)

Mój staż podoktorski na Uniwersytecie Islandzkim w Reykjaviku

W moim seminarium przedstawię profil naukowy Instytutu oraz grupę pracujących tam fizyków teoretyków. Opowiem także o obowiązującym systemie oceny pracy naukowej. Moje doświadczenia ze stażu oraz pobytu na Islandii zilustruję zdjęciami. A także pokrótce omówię moją działalność naukową w tym okresie.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Piotr Kosiński (Uniwersytet Łódzki)

Szybkość ewolucji w mechanice kwantowej

Chciałbym opowiedzieć o ograniczeniach na szybkość, z jaką ewoluuje stan kwantowy, wynikających z samej struktury mechaniki kwantowej i ewentualnych konsekwencjach tych ograniczeń.

Sala 422 12:15 

dr inż. Janusz Jacak (IF PWr)

Struktura złożonych fermionów w ułamkowym kwantowym efekcie Halla

Przedstawione zostaną nowo zidentyfikowane topologiczne uwarunkowania realizacji ułamkowego kwantowego efektu Halla w naładowanych układach 2D w silnym polu magnetycznym przy ułamkowych zapełnieniach najniższego poziomu Landaua. Charakterystyczne dla tego efektu korelacje (Laughlina), inne niż fermionowe, są często modelowane przy pomocy tzw. złożonych fermionów, czyli elektronów z doczepionymi kwantami strumienia fikcyjnego pola magnetycznego, co w wyniku efektu typu Aharonova-Bohma prowadzi do wymaganej statystyki cząstek. Jednak ani pochodzenie pomocniczego pola, ani ewentualny sposób doczepiania strumieni do cząstek nie zostały wyjaśnione. Przy zastosowaniu metod topologicznych przedstawione zostanie wyjaśnienie przyczyn umożliwiających posługiwanie się schematem rachunkowym złożonych fermionów. Zostanie pokazane, że wbrew mylnym poglądom, złożone fermiony nie są kwazicząstkami powstałymi w wyniku oddziaływania kulombowskiego, a są modelem bardziej fundamentalnego kolektywnego efektu w układach 2D w silnym polu magnetycznym, co więcej, z pewnymi ograniczeniami. Skomentowane zostaną nowe obserwacje w grafenie wspierające argumenty topologiczne oraz podane będą konsekwencje topologicznego ujęcia dla badanych ostatnio także ułamkowych topologicznych izolatorów Cherna, w których model złożonych fermionów nie może być stosowany z powodu braku pola magnetycznego.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. Ludwik Turko

Nobel 2013 w fizyce – higgson, Higgs i inni

Powstały w latach 70-tych jednolity model słabych i elektromagnetycznych oddziaływań, uzupełniony chromodynamiką kwantową, stał się tak dobrze sprawdzonym narzędziem badawczym, że jest obecnie określany jako Model Standardowy. Dla jego konsystencji teoretycznej koniecznym było wprowadzenie dodatkowej cząstki skalarnej, która była niezbędna dla nabycia mas przez bezmasowe składniki Modelu Standardowego. Ta hipotetyczna cząstka, zwana higgsonem, była niezwykle elegancką i pomysłową konstrukcją teoretyczną, wprowadzoną w owym czasie niezależnie przez kilku fizyków teoretyków. W tym roku cząstka ta została wreszcie odkryta w CERNie w dwóch niezależnych eksperymentach prowadzonych w akceleratorze LHC. Francois Englert i Peter Higgs, którzy byli podówczas autorami dwóch pierwszych prac postulujących istnienie takiej cząstki wraz z mechanizmem generacji mas, zostali laureatami tegorocznej nagrody Nobla z fizyki. Przedmiotem seminarium będzie zarówno omówienie konstrukcji teoretycznej prowadzącej do bozonu Higgsa, jak i specyfiki eksperymentów, gdzie ów bozon został wreszcie zarejestrowany.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. David Blaschke

The NICA Project at JINR Dubna

I report about the goal, status and perspective of the Nuclotron-based Ion Collider fAcility (NICA) at the JINR Dubna. Goal: creation of compressed baryonic matter in heavy-ion collisions and the study of observational signatures of the expected QCD deconfinement transition which most strikingly would proceed as a first order transition with the formation of a mixture of quark and hadron matter phases. Status: flagship project on the roadmap of JINR Dubna, approved as a "megascience" project by the Russian Duma, under construction. Perspective: start of fixed target experiments (BM@N) in 2017, of collider experiments (MPD) shortly after that.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Jerzy Lukierski

Kwantowa grawitacja - ważne wyzwanie przed fizyką teoretyczną

Po krótkim historycznym wstępie i przypomnieniu nierenormalizowalności kwantowej grawitacji (KG) w podejściu perturbacyjnym omówię różnice w opisie teorio-polowym w zastosowaniu do cząstek elementarnych (np. w Modelu Standartowym) i grawitacji opisującej dynamikę czasoprzestrzeni. Podkreślę pojawienie się nieprzemienności czasoprzestrzeni jako charakterystyki KG na odległościach Planckowskich. Krótko omówię następujące podejścia do KG: 1) Pętlowa KG (Loop Quantum Gravity), 2) KG jako zdeformowana teoria pola na nieprzemiennej czasoprzestrzeni, 3) KG na sieci w ramach funkcjonalnego podejscia do KG, 4) KG jako sektor kwantowej teorii pola struny. Pokażę iż powyższe podejścia są raczej komplementarne przy projekcie sformułowania modelu KG z pożądanymi właściwościami. W części końcowej powiem krotko o nowszych ideach holograficznej grawitacji (dualnośc AdS/CFT) oraz o wyprowadzaniu grawitacji z poziomu jeszcze bardziej podstawowego.

Sala 422 12:15 

dr Olaf Dreyer (Univ. Sapienza Roma)

The world is discrete

We argue that the scale-free spectrum that is observed in the cosmic microwave background is the result of a phase transition in the early universe.  The observed tilt of the spectrum, which has been measured to be 0.04, is shown to be equal to the anomalous scaling dimension of the correlation function.  The phase transition replaces inflation as the mechanism that produces this spectrum.  The tilt further indicates that there is a fundamental small length scale in nature that we have not yet observed in any other way.

Sala 422 12:15 

dr Tobias Fischer

Massive star explosions - from the birth of (proto)neutron stars to the synthesis of heavy elements

I will introduce the concept of core collapse supernovae, i.e. the explosions of massive stars, based on the current phenomenological understanding and including current challenges. The latter are mainly due to uncertainties of the (nuclear) physics input in supernova models. It relates to the non-linear coupling of general relativity, (magneto-)fluid dynamics, strong interactions via a (nuclear) equation of state, and neutrinos. In addition, I will discuss the formation and evolution of (proto)neutron stars, which are born hot and lepton rich in the event of a core collapse supernova explosion. They deleptonize towards cold neutron stars via the continuous emission of neutrinos of all flavors over a long timescale of 10-30 seconds. Special emphasis will be given to the accurate description of neutrino decoupling, which requires the inclusion of neutrino transport, in order to predict the nucleosynthesis relevant conditions of the ejected material which may be subject to the formation of heavy elements as one of the largest puzzles in modern nuclear astrophysics.

Sala 422 12:15 

mgr Piotr Nyczka

Phase transitions in the q-voter model with two types of stochastic driving

We study a nonlinear q-voter model with stochastic driving on a complete graph. We investigate two types of stochasticity that, using the language of social sciences, can be interpreted as different kinds of nonconformity. From a social point of view, it is very important to distinguish between two types nonconformity, so-called anticonformity and independence. A majority of work has suggested that these social differences may be completely irrelevant in terms of microscopic modeling that uses tools of statistical physics and that both types of nonconformity play the role of so-called social temperature. In this paper we clarify the concept of social temperature and show that different types of noise may lead to qualitatively different emergent properties. In particular, we show that in the model with anticonformity the critical value of noise increases with parameter q, whereas in the model with independence the critical value of noise decreases with q. Moreover, in the model with anticonformity the phase transition is continuous for any value of q, whereas in the model with independence the transition is continuous for q < 6 and discontinuous for q >= 6.

Sala 422 12:15 

mgr Jakub Żmuda

Konsystentne wielociałowe modele rozpraszania leptonów na jądrach atomowych w zakresie energii od 500 do 1200 MeV

Seminarium dotyczyć będzie oddziaływań leptonów z jądrami atomowymi w zakresie energii od około 500 MeV do 1.2 GeV, który to jest szczególnie ważny dla akceleratorowych neutrinowych eksperymentów oscylacyjnych, jak T2K. W jego ramach zaprezentuję główne zagadnienia i trudności zunifikowanego opisu teoretycznego rozpraszania leptonów na jądrach od procesu kwazielastycznego do produkcji pojedynczych pionów i prądów wymiany mezonów. Omówię problem masy aksjalnej nukleonu rekonstruowanej z danych eksperymentu MiniBooNE oraz wynikające implikacje. Szczególną uwagę poświęcę modelowi produkcji pionów z tłem nierezonansowym oraz wpływowi poszczególnych efektów jądrowych na obserwable. Przedstawię też zagadnienie oddziaływań z wieloma nukleonami poprzez prądy wymiany mezonów.

Sala 422 12:15 

mgr Carlos Andres Peña Castañeda

Rho-spectral function and quarkonium potential

My talk will focus on the description of new experimental data for J/psi suppression at LHC. I will also discuss the effects of rho meson on a plasma hamiltonian for charmonium.

Sala 422 12:15 

mgr Jakub Jankowski

Holography and the phases of QCD

W ramach seminarium przedstawię tzw. granicę 't Hoofta teorii SU(N) Yanga Millsa. Granica ta daje przewidywania jakościowo zgodne z chromodynamiką kwantową (QCD), dla której N=3. Jest to granica, w której teoria istotnie się upraszcza, i w konsekwencji możliwe są jakościowe przewidywania dotyczące fizycznej charakterystyki QCD w skończonych temperaturach i gęstościach barionowych. Są one konfrontowane z ilościowymi rachunkami przeprowadzanymi w ramach opisu nieperturbacyjnego, opartego między innymi o zasadę holograficzną.

Sala 422 12:15 

dr hab. Andrzej Borowiec

Wszechświat jako układ dynamiczny

Dynamikę powszechnie przyjętego i bazującego na (zmodyfikowanej stałą kosmologiczną) teorii Einsteina matematycznego modelu ewolucji Wszechświata, tzw. LCDM modelu, można analizować w terminach jednowymiarowych układów dynamicznych typu newtonowskiego i wizualizować za pomocą portretów fazowych. Ten bardzo prosty, dwuskładnikowy model (ciemna energia i ciemna materia) zadziwiająco dobrze dopasowuje się do ciągle powiększającego się zasobu coraz bardziej precyzyjnych astrofizycznych danych i opisuje ewolucję wszechświata od epoki uwolnienia promieniowania (last scattering) po dzień dzisiejszy. Powstaje pytanie czy również pozostałe elementy tzw. standardowego modelu kosmologicznego można modelować takimi układami dynamicznymi. W tym kontekście omówię niektóre modele kosmologiczne oparte na zasadzie wariacyjnej Palatiniego.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. Krzysztof Kułakowski (AGH Kraków)

Efekt Simmla i imiona dzieci

Efekt Simmla polega na dryfie symboli statusu od wyższych do niższych warstw społecznych. Dryf jest napędzany z jednej strony naśladowaniem elit przez warstwy niższe, z drugiej - dążeniem elit do odróżniania się od naśladowców. Zakładamy, że w sieci społecznej o strukturze bezskalowej warstwa społeczna może być reprezentowana przez stopień wierzchołka. Symulacje efektu Simmla w takiej sieci odtwarzają pewne stylizowane fakty dotyczące częstości nadawania określonych imion dzieciom w USA w latach 1880-2011.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Ryszard Kutner (WF UW)

Dynamiczne przemiany fazowe na rynkach finansowych

Wykorzystując narzędzia teorii grafów oraz teorii informacji, przedstawię oryginalne wyniki dotyczące ewolucji wybranych giełd traktowanych jako ewoluujące sieci złożone. Giełdy reprezentowane są tutaj przez drzewa o minimalnej rozpiętości (ang. minimal spanning trees), co pozwoliło badać (przede wszystkim na drodze numerycznego symulowania ewolucji całego rynku) dynamiczne, strukturalne i topologiczne przemiany fazowe między dobrze określonymi fazami o niewielkiej zawartości informacji scharakteryzowane istnieniem zdarzeń ekstremalnych, tzw. czarnych łabędzi (ang. black swans) poprzez pośrednią, niestabilną fazę o podwyższonej zawartości informacji – faza ta charakteryzuje się istnieniem zdarzenia super-ekstremalnego, czyli królewskiego smoka (ang. dragon-king). Wszystko to umożliwiło rozszyfrowanie scenariusza pokazującego wchodzenie giełd w krach i wychodzenie z niego. Przedstawię film (off-line) realizujący ten scenariusz.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Maciej Błaszak (UAM Poznań)

Jak kanonicznie kwantować mechanikę hamiltonowską we współrzędnych krzywoliniowych

Prezentowana jest niezmiennicza procedura kwantyzacji na przestrzeni fazowej oraz jej niezmiennicza reprezentacja operatorowa w przestrzeni Hilberta nad płaską przestrzenią konfiguracyjną. W konsekwencji pokazana jest konstrukcja poprawnych operatorów położenia i pędu dla kanonicznych zmiennych krzywoliniowych oraz ich odpowiedniego uporządkowania w Hamiltonianie.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Jan Sobczyk

Zakład Fizyki Neutrin - na pograniczu teorii i eksperymentu

Przedstawione zostaną wyniki prac fizyków z wrocławskiej grupy neutrinowej, które znalazły zastosowania w analizach prowadzonych przez zespoły eksperymentalne. Mowa będzie m.in. o rozwijanym we Wrocławiu generatorze Monte Carlo oddziaływań neutrin NuWro, a także o teoretycznych pracach związanych z modelowaniem produkcji pionów.

Sala DSF 12:15 

prof. dr hab. Marek Zrałek (IF UŚl)

Próby wyjaśnienia mas i mieszania neutrin

Wyjaśnienie pochodzenia masy materii jest jednym z centralnych problemów fizyki. Z pewnością tak jest w fizyce klasycznej (przestrzeń, czas, masa). W świecie kwantowym i relatywistycznym masa staje się częścią zachowanej energii. Potrafimy już wyjaśnić ponad 96% masy otaczającej nas materii. Reszta, a więc te pozostałe 4%, związana jest bezpośrednio z działaniem pola Higgsa odpowiedzialnego za masy elementarnych elektronów oraz dwóch kwarków „up” i „down”. Tych mas, jak dotąd, nie potrafimy obliczyć z zasad pierwszych. Seminarium poświęcone będzie próbom wyjaśnienia mas wszystkich kwarków i leptonów. Istnieją powody, aby zacząć od leptonów. Silne mieszanie pomiędzy nimi daje nadzieję na wyjaśnienie relacji pomiędzy masami i mieszaniem leptonów.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Jerzy Lukierski

Higher spin fields and extensions of space-time

On the occasion of my recent publication (S.Fedoruk, J.L., JHEP 02(2013)128;arXiv:1211.4546 [hep-th]) about higher spin (HS) equations in the presence of constant EM field I will present a minireview about HS fields. I will recall firstly important historical developments, and further describe the approach based on the derivation of HS field equations from first-quantized particle actions on extended space-time with auxiliary coordinates. In such a way one obtains the simultaneous description of all spins by one hyperfield on extended space-time. We shall mention different frameworks, in particular with auxiliary coordinates following from so-called Maxwell symmetries. Some problems of interacting HS field theory will be outlined. The relations with (super)string theory and the place of HS fields in the formalism of CFT/AdS correspondence will be briefly described.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Paweł Rudawy (IA)

Człowiek jako mieszkaniec Wszechświata - wpływ środowiska kosmicznego na życie na Ziemi

W ramach wykładu omówione zostaną najważniejsze procesy i zjawiska astronomiczne mające bezpośredni lub pośredni istotny wpływ na biosferę Ziemi. W szczególności omówione zostaną: a) erupcje gwiazd supernowych b) zderzenia (impakty), w tym obiekty typu NEO c) zmiany ewolucyjne Słońca jako gwiazdy d) wpływ aktywności Słońca e) okresowe zmiany orbity Ziemi oraz ich wpływ na wybrane aspekty ekosfery czy też klimatu

Sala 163 12:15 

dr Maciej Matyka + laureaci konkursu

Ogłoszenie zwycięzców i prezentacje laureatów tegorocznego konkursu Fizbit

W ramach seminarium ogłoszone zostaną wyniki tegorocznej edycji konkursu na oprogramowanie popularyzujące fizykę. Przedstawione zostaną krótko prace zgłoszone w tym roku i rozdane będą nagrody. W drugiej części laureaci (3 pierwsze miejsca) zaprezentują swoje prace.

Sala 422 12:15 

dr Janusz Szwabiński

Sieci pokarmowe z zamkniętym obiegiem materii organicznej

Po krótkim wprowadzeniu do sieci pokarmowych zaprezentuję model sieci z zamkniętym obiegiem materii organicznej. Korzystając z metod Monte Carlo, przeanalizuję ewolucję czasową układu oraz czynniki wpływające na jego stabilność. Omówię również związek między perkolacją szczątków organicznych w układzie a falami gęstości obserwowanymi w liczebnościach poszczególnych gatunków.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Tadeusz Kopeć

Kwantowa krytyczność w układach silnie skorelowanych

Quantum criticality emerges when a many-body system is in the proximity of a continuous phase transition that is driven by quantum fluctuations close to T=0. This can occur when a continuous phase transition is suppressed to zero temperature, eg, by applying pressure, making a quantum phase transition. In the quantum critical regime, exotic, yet universal properties are anticipated; Bose-Einstein condensation in ultracold atoms and high Tc superconductors provide systems to test these predictions. Although one can never reach the absolute zero of temperature, the presence of a quantum critical point influences a wide region of the phase diagram. The underlying theory behind quantum critical points combines the theory of quantum mechanics with the theory of phase transitions, however with a number of unsolved issues.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Paweł Machnikowski (IF PWr)

Kolektywna emisja spontaniczna z podwójnych kropek kwantowych i z zespołów kropek

W tej prezentacji przedstawię wyniki teoretycznego modelowania luminescencji z układów złożonych z dwóch kropek kwantowych oraz z dużych zespołów kropek. Na emisję z takich układów ma wpływ ich kolektywne oddziaływanie z modami pola elektromagnetycznego oraz sprzężenie pomiędzy kropkami. Istotne znaczenie może też mieć redystrybucja obsadzeń pomiędzy zdelokalizowanymi stanami jednoekscytonowymi, która jest konsekwencją oddziaływań z fononami. Powodują one, że własności optyczne struktur złożonych z wielu kropek różnią się istotnie od zwykłego wykładniczego zaniku typowego dla pojedynczych emiterów. Pokażę, że tworzenie się zdelokalizowanych stanów w różnym stopniu sprzężonych do pola elektromagnetycznego (stany "jasne" i "ciemne") prowadzi do niewykładniczego zaniku populacji ekscytonu i sygnału koherentnej luminescencji z podwójnej kropki. Efekty kolektywne mogą również prowadzić do pułapkowania obsadzeń ekscytonowych w stanach ciemnych i do niemonotonicznej zależności czasu życia ekscytonu od temperatury. W przypadku gęstych zespołów kropek, kolektywna natura emisji spontanicznej w obecności sprzężeń pomiędzy kropkami prowadzi do zwiększonej szybkości emisji spontanicznej. Nasze wyniki wskazują jednak, że fundamentalne oddziaływania dipolowe (dalekiego zasięgu) są zbyt słabe, by wyjaśnić obserwowany efekt. Okazuje się, że dodatkowe oddziaływania bliskozasięgowe mogą faktycznie prowadzić do szybszej rekombinacji promienistej, w zgodzie z wynikami pomiarów.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Ludwik Turko

Direct detection of an arrow of time

Recent result of the BABAR collaboration concerning microscopic time-reversal non-invariance will be presented. Time reversal violation effects have been usually  claimed through the registration of the CP (charge-parity) violation effects in kaons and B meson decay and then as the corollary from the CPT theorem. Recent BABAR study, published in October this year, of B meson decays allows for a direct observation of time-reversal non-invariance without relying on CPT symmetries. This important and fundamental result is based on the quantum entanglement of B0-antiB0 states resulting from the Upsilon Y(4s) meson decay.

Sala 422 12:15 

dr hab. Lech Jakóbczyk

Czy tylko splątanie? Kwantowe korelacje w układach złożonych

Kwantowe układy złożone charakteryzują się istnieniem korelacji, które nie mają klasycznych odpowiedników. Słynne splątanie stanów kwantowych jest najbardziej znanym przejawem istnienia takich korelacji. Stan mieszany zawiera jednak informacje o całkowitych korelacjach układu złożonego: metody wydzielenia ich części klasycznej i kwantowej stanowią ostatnio przedmiot intensywnych studiów w kwantowej teorii informacji. Jak się okazuje, wiele mieszanych stanów separowalnych przejawia nieklasyczne zachowania, tak więc identyfikacja kwantowych korelacji innych niż splątanie jest szczególnie istotna jeśli chcemy poznać subtelną granicę między światem kwantowym i klasycznym. Referat będzie zwięzłym wprowadzeniem do powyższej tematyki badawczej. Przedstawię w nim też najważniejsze wyniki w tej dziedzinie badań.

Sala 422 12:15 

dr Emanuele Alesci (IFT UW)

Loop Quantum Gravity and Spinfoams: Graviton and Cosmology

I will present the canonical and covariant approach to Loop Quantum Gravity, focusing on their relation and on possible ways to extract physics from it: Graviton theory and Cosmology.

Sala 163 12:15 

prof. Konrad Banaszek (UW)

Nobel z fizyki 2012: Małe jest intrygujące!

Nagrodę Nobla z fizyki w 2012 r. otrzymali wspólnie Serge Haroche oraz David Wineland. Rozwinęli oni techniki doświadczalne, które umożliwiły kontrolowanie i detekcję pojedynczych układów kwantowych, takich jak fotony we wnękach rezonansowych oraz jony w pułapkach. Pozwoliło to na wykonanie szeregu pięknych eksperymentów, które od narodzin mechaniki kwantowej pozostawały w sferze myślowej, a które w dobitny sposób unaoczniają kwantowość mikroświata i wynikające stąd intrygujące zjawiska.

Sala 422 12:15 

dr Tomasz A. Zaleski (INTiBS PAN Wrocław)

Modelowanie własności układów silnie skorelowanych bozonów w oparciu o ultrachłodne atomy w sieciach optycznych

Układy ultrachłodnych atomów w sieciach optycznych pozwalają na modelowanie własności ciał stałych w o wiele prostszych układach, których parametry mogą być w dowolny sposób modyfikowane, a także pozbawionych wielu niedoskonałości występujących w rzeczywistych materiałach. Zmiana geometrii sieci i oddziaływań jest możliwa w bardzo dużym zakresie. Jednocześnie układy te zachowują ścisły związek z ciałami stałymi o silnych korelacjach elektronowych (np. nadprzewodniki wysokotemperturowe). Opis własności takich układów jest wyzwaniem fizyki teoretycznej. Zaprezentowana zostanie metoda będąca połączeniem teorii Bogoliubova z podejściem kwantowych rotorów, stanowiąca spójny opis układu silnie oddziałujących bozonów. Umożliwia ona wyznaczenie korelacji przestrzennych pomiędzy atomami w funkcji geometrii sieci optycznej i parametrów modelu. W efekcie pozwala na otrzymanie jednocząstkowej funkcji spektralnej oraz obrazów absorpcyjnych eksperymentów "time-of-flight" oraz porównanie ich z odpowiednimi danymi eksperymentalnymi.

Sala 422 12:15 

dr Paweł Gusin

Czasoprzestrzenie z zamkniętymi krzywymi czasowymi i T-dualność

T-dualność, będąca z jednej strony metodą generowania rozwiązań niskoenergetycznego przybliżenia teorii strun, a z drugiej, jako dokładna symetria na powierzchni świata, może ratować z pozoru niefizyczne rozwiązania z zamkniętymi krzywymi czasowymi (kauzalne patologie) oraz rozwiązania z osobliwościami krzywizny (np. występującymi w Wielkim Wybuchu i czarnych dziurach). Przedstawię rozwiązania równań teorii strun, w których pojawiają się zamknięte krzywe czasowe (ZKC). Rozwiązania te są otrzymywane przez transformację T-dualności. Jak się okazuje, ZKC występują tylko w pewnym ograniczonym obszarze. Obszar ten ma dwie granice: w jednej otrzymuje się czasoprzestrzeń typu Gödela, natomiast w drugiej granicy zamknięte krzywe czasowe znikają, jednakże pojawia się osobliwość krzywizny. Pokażę również, że w modelu sigma z targetem typu Gödela można usunąć ZKC przez działanie grupy O(2,2) na pola targetu.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. David Blaschke

The Higgs - a fundamental particle?

The LHC experiments ATLAS and CMS have reported the observation of a previously unknown boson with a mass between 125 and 127 GeV, whose behaviour so far has been consistent with the Higgs boson of the Standard Model (previous IFT seminar by L. Turko). After reviewing the concept of the Standard Model Higgs, I will present some alternative models where the scalar Higgs boson is not a fundamental but rather a composite particle. Particularly interesting seem concepts where the role of the Higgs field is played by strongly bound pairs of fermions, e.g., so-called techniquarks (technicolor models) or top quarks (top quark condensate). This discussion will be presented from a non-insider perspective owing to the actuality of the problem.

Sala 422 12:15 

dr Piotr Sułkowski (Wydział Fizyki UW)

On knots, strings, and quantum fields

In this talk I will present relations between knot theory, quantum field theory and string theory. Since the seminal paper by Witten on Chern-Simons theory and Jones polynomial in 1989 such relations have been very intensively studied. In the last two decades it turned out that the methods of quantum field theory and string theory are often more effective than traditional mathematical approaches, and they led to several remarkable discoveries. After a brief historical overview of the subject I will present a review of topics currently studied, in particular those related to the homological knot invariants.

Sala 422 12:15 

dr Maciej Matyka

Modelowanie przepływu krwi przez aortę brzuszną człowieka

Omówię rolę i miejsce symulacji komputerowych przepływu płynów w procesie diagnostycznym tętniaka aorty brzusznej. Na przykładzie danych pochodzących od prawdziwych pacjentów pokażę, jak można uprościć proces przygotowania danych do przeprowadzenia obliczeń używając metody gazu sieciowego Boltzmanna (LBM), którą porównam do standardowej metody objętości skończonych.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Ludwik Turko

Higgs story: the long-sought particle – the branching point

What is exciting and different in the Higgs bosons? It is not just another particle, it is much more. Starting from the basic description of the Higgs mechanism of the spontaneous symmetry breaking the seminar would go into domain of the long term hunting for the mysterious boson. That succeeded on July 4 this year. This is not the end of the story, though. There are still quite a lot of unsolved questions looking for their answers.

Sala 422 12:15 


Spotkanie z kandydatami na Dyrektora IFT

Kandydaci wyłonieni w głosowaniu indykacyjnym przedstawią swój program i odpowiedzą na pytania.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Krzysztof A. Meissner (Wydział Fizyki UW)


I will discuss theoretical motivations for the existence of axions and bounds on their masses and interactions coming from astrophysics and cosmology as well as reasons why they are natural Cold Dark Matter candidates. I will describe how the weakness of their couplings is naturally explained by the smallness of neutrino masses. I will also present existing experiments searching for axions, in particular OSQAR at CERN.

Sala 422 12:15 

dr Marcin Daszkiewicz

Deformacje symetrii relatywistycznych i nierelatywistycznych

W referacie omówiony zostanie kontekst teoretyczny, w którym osadzone są tzw. deformacje algebry Poincarego oraz Galileusza. W szczególności zostanie poddany analizie wpływ obu typów deformacji na dynamikę prostych modeli fizycznych.

Sala 422 12:15 

mgr Remigiusz Durka

Zdeformowana teoria BF jako teoria grawitacji i supergrawitacji

Zdeformowana SO(2,3) teoria BF oparta na modelu grawitacji MacDowella-Mansouri stanowi interesującą konstrukcję oferującą opis wykraczający poza ramy einsteinowskiej teorii grawitacji. Szereg jej własności, jak również ogólność efektywnie wynikająca z obecności wszystkich sześciu członów, z których może być skonstruowane niezmieniczne działanie dla tetradowej grawitacji, wnosi sporo do dyskusji dotyczącej fundamentalnego, z punktu widzenia Pętlowej Teorii Grawitacji, parametru Immirziego, który pojawia się w tejże teorii modyfikując entropię czarnej dziury. Analizowana termodynamika wyłaniająca się z grawitacyjnych ładunków Noether dla teorii BF świadczy jednak o braku tego parametru dla standardowych czasoprzestrzeni (nie wpływa on też na supergrawitację) i to bez standardowej procedury wyboru jego wartości, by skasować współczynnik zaburzający postać beckensteinowskiej entropii. Dość nieoczekiwanie wkład pojawia się wyłącznie dla patologicznego przypadku metryki z tzw. ładunkiem NUT (swego rodzaju analogu monopolu magnetycznego dla grawitacji), gdzie modyfikuje zarówno entropię jak i energię czarnej dziury. Rozważany model stanowi też ciekawą platformę do konstrukcji teorii grawitacji i supergrawitacji opartej na modyfikacji algebry AdS.

Sala 163 12:00 


Spotkanie społeczności Wydziału z kandydatami na stanowisko dziekana

WYDZIAŁOWA KOMISJA WYBORCZA zaprasza pracowników, doktorantów i studentów Wydziału Fizyki i Astronomii do udziału w spotkaniu z kandydatami na stanowisko DZIEKANA.

Sala 422 12:15 

dr Tyll Krueger (University of Bielefeld, Faculty of Physics)


Abstract: the talk is intended to give a short overview about the theory of billiards. Billiard theory as a subfield of the theory of dynamical systems deals with far reaching mathematical idealization and generalization of real billiards. Besides their importance as basic models for classical statistical mechanics (Boltzmann ergodic hypothesis), billiards also provide some of the best understood examples of Hamiltonian systems. They show a very rich spectrum of dynamical structures reaching from integrable dynamics to completely chaotic behavior. The talk will present some of the prime results for various classes of billiards including dispersing and semidispersing billiards, polygonal billiards and quantum billiards. No practical knowledge in playing billiards is required nor will it be provided in the talk.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab Ewa Dębowska (IFD)

Program kształcenia w świetle Krajowych ram kwalifikacji (KRK)

Od roku akademickiego 2013/14 przestają nas obowiązywać Standardy kształcenia studentów a zaczynają obowiązywać Krajowe ramy kwalifikacji. Musimy stworzyć nowe programy kształcenia obejmujące programy studiów (plany, przedmioty i efekty kształcenia dla przedmiotów) oraz efekty kształcenia. Do pracy nad programem kształcenia muszą włączyć się wszyscy nauczyciele akademiccy a program ten powinien być gotowy do końca bieżącego roku akademickiego. A więc przed nami bardzo dużo pracy, ale przyświeca nam ambitny plan podniesienia jakości kształcenia i stworzenia na naszym Wydziale „studiów naszych marzeń”. Podczas seminarium powiem Państwu o najważniejszych aspektach KRK, wyjaśnię nowe terminy i zapoznam z dotychczasowymi wynikami pracy Wydziałowej komisji przygotowującej projekt programu kształcenia. Szczególną uwagę poświęcę przygotowaniu nowych sylabusów przedmiotów (modułów) uwzględniających efekty kształcenia dla przedmiotu (modułu).

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Maciej Dunajski (University of Cambridge)

Solitons from geometry

Solitons are localised non-singular lumps of energy which describe particles non perturbatively. Finding the solitons usually involves solving nonlinear differential equations, but I shall show that in some cases the solitons emerge directly from the underlying space-time geometry.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Grażyna Kotrym-Sznajd (INTiBS PAN W-w)

Anihilacja pozytonów w badaniu struktury elektronowej i diagnostyce medycznej

Pomiar spektrów korelacji kątowych kwantów anihilacji pozytonu określa projekcje liniowe funkcji gęstości pędowych elektronu r(p). Wykorzystując metody matematyczne tomografii komputerowej, z eksperymentów odtwarzamy trójwymiarowe rozkłady funkcji r(p), co umożliwia, m.in., wyznaczenie powierzchni Fermiego badanego materiału w dowolnym punkcie przestrzeni odwrotnej. Na przykładzie wyników dla Y oraz ErGa3, zostanie zilustrowane jakiego typu informacje można uzyskać z tych eksperymentów oraz dlaczego znajomość powierzchni Fermiego jest tak istotna. Wykorzystanie tego samego zjawiska fizycznego, jak i podobnej aparatury, umożliwia również badania własności obiektów w przestrzeni położeń - jest to medyczny PET (positron emission tomography). Metoda ta pozwala uzyskać, w sposób nieinwazyjny, trójwymiarowe obrazy wnętrza ciała ludzkiego, a dzięki badaniu metabolizmu tkanek, określić funkcje czynnościowe narządów, co wykorzystuje się zarówno w obserwa-cjach stanów fizjologii jak i patologii.

Sala 422 12:15 

dr hab. Andrzej Radosz (IF PWr)

Wymiana sygnałów w pobliżu horyzontu zdarzeń w czasoprzestrzeni Schwarzschilda

Przedstawię zagadnienie wymiany sygnałów w pobliżu horyzontu zdarzeń w przypadku czasoprzestrzeni Schwarzschilda. Pokażę, że powyżej horyzontu spektralne przesunięcie „ku czerwieni” można wyrazić w prosty sposób w terminach „lokalnej prędkości”. Podkreślę szczególne aspekty komunikacji poniżej horyzontu zdarzeń. Wskażę, że znak „strzałki czasu” (arrow of time) w takim zagadnieniu nie może być określony na podstawie obserwacji dokonanych ponad horyzontem oraz podam dwa możliwe scenariusze komunikacji. Jeden z nich odpowiada metaforze horyzontu zdarzeń przyrównanego do wodospadu, drugi okazuje się być jeszcze bardziej egzotyczny.

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. Andrzej Zaleski (INTiBS PAN Wrocław)

Nadprzewodnictwo – sto lat później

Nadprzewodnictwo zostało odkryte przez Heike Kamerlingha Onnesa w Lejdzie w 1911 roku. Od tego czasu obecność tego stanu materii zaobserwowano w ponad trzech tysiącach materiałów. Nadprzewodnictwo stało się jednym z najpopularniejszych tematów w fizyce ciała stałego, a zainteresowanie nim jest wciąż podsycane poprzez stwierdzanie je obecności w kolejnych, zupełnie nowych grupach związków chemicznych: od pojedynczych pierwiastków, przez stopy, ceramiki, od miedzianów przez borki do związków żelaza, itp. Mimo ciągłego braku konsensusu odnośnie ogólnej teorii zjawiska, od wielu lat prowadzone są bardzo skutecznie prace związane z zastosowaniami tych materiałów. Co więcej, nadprzewodniki stały się elementem niezbędnym do uruchomienia największych przedsięwzięć badawczych XX wieku, np. budowy zderzacza hadronów czy reaktora ITER. Wykład oprócz bardzo zwięzłego opisu podstawowych własności nadprzewodzących i najciekawszych faktów doświadczalnych będzie także zawierał szeroką gamę różnorodnych zastosowań w nauce, medycynie, elektrotechnice, elektryce, energetyce, transporcie, informatyce, badaniach materiałowych i wojskowości.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Andrzej Ślebarski (Uniwersytet Śląski)

Uniwersalne skalowanie i zachowania krytyczne w izolatorach Kondo

Zjawisko korelacji elektronowych prowadzi m. in. do efektu ciężkiej masy elektronu (ciężkie Fermiony), niekonwencjonalnego nadprzewodnictwa w układach ciężkofermionowych, przemiany typu metal - izolator, wyjaśnionej w oparciu o model Motta-Hubbarda, czy nielandauowskich ciężkofermionowych cieczy kwantowych. Od ok. 20 lat znane są też izolatory (półprzewodniki) Kondo z wąską przerwą energetyczną ~1 meV na poziomie Fermiego, wynikającą z efektu hybrydyzacji pomiędzy stanami f-elektronowymi ceru i pasmem przewodnictwa. Pojawienie się tak wąskiej przerwy zaobserwowano m. in. w kilku związkach międzymetalicznych ceru (CeNiSn, CeRhSb, Ce3Bi4Pt3), znany jest też przykład układu d-elektronowego: FeSi, w którym korelacje d-elektronowe prowadzą do uformowania się takiej przerwy energetycznej. Równolegle kontynuowane są prace dotyczące badań stanów kwantowych i kwantowych przemian fazowych w czystych i domieszkowanych izolatorach/półprzewodnikach Kondo. Zagadnienia fizyki izolatorów Kondo będą przedmiotem referatu.

Sala 163 12:15 

dr hab. Jacek Miękisz (Uniwersytet Warszawski)

Od Hilberta do Shechtmana. Krótka historia kwazikryształów

Daniel Shechtman dostał nagrodę Nobla z chemii. Niektórzy twierdzą, że powinien dostać z fizyki, a może po prostu z filozofii, gdyby taka nagroda istniała. Czekamy teraz na medal Fieldsa dla matematyka badającego struktury nieokresowe. Odkrycie kwazikryształów jest kamieniem milowym na drodze w poszukiwaniu istoty porządku we Wszechświecie. Kwazikryształy zapraszają do badań interdyscyplinarnych. Historia kwazikryształów to ciąg pytań fundamentalnych i czasami odpowiedzi. I o tym właśnie seminarium to będzie.

Sala 422 12:15 

Uhonorowanie długoletniej pracy na Uniwersytecie Wrocławskim dr hab. Bernarda Jancewicza

Sala 163 12:15 

prof. dr hab. David Blaschke

Nobel Prize in Physics 2011: The accelerating Universe

In 1998, the Supernova Cosmology Project (Saul Perlmutter) and the High-Redshift Supernova Search Team (Brian P. Schmidt, Adam G. Riess) published independently the result of the work of their teams which concluded that the expansion of the Universe is accelerated. This result contradicted the standard assumptions at that time and caused a „revolution in cosmology” with far-reaching consequences which earned these three authors the Nobel Prize in Physics 2011. For explaining their results one had either to assume a new, so far unknown form of matter in the cosmic equation of state („dark energy” solution) or one had to modify the cosmological equations of motion which followed from Einstein's field equations („modified gravity” solution). In this seminar, I will explain the observational results and their interpretation and give an outlook to the present status and perspectives in this field of research.

Sala 422 12:15 

dr hab. Katarzyna Sznajd-Weron

Fizyka społeczna czy socjofizyka?

W 1835 roku Adolphe Quetelet zaproponował nową teorię, którą określił mianem fizyki społecznej. Centralnym punktem jego teorii była koncepcja tzw. człowieka przeciętnego, którego cechy ustalał na podstawie badań statystycznych. Kilka dekad później Ludwig Eduard Boltzmann napisał: "Molecules are like many individuals, having the most various states of motion, and the properties of gases only remain unaltered because the number of these molecules which on average have a given state of motion is constant." Zarówno Boltzmann jak i Maxwell, pracujący nad kinetyczną teorią gazów, znali prace Qeteleta i uznali, że skoro do opisu społeczeństwa nie trzeba znać losów pojedynczego człowieka, to może do opisu gazów też nie potrzebna jest wiedza o losach pojedynczych cząstek. Ścieżki fizyki i socjologii przecinały się w przeszłości wielokrotnie, ale dopiero około 30 lat temu powstała dziedzina, którą obecnie nazywamy socjofizyką. Jaka jest różnica pomiędzy "fizyką społeczną" a współczesną socjofizyką? Czy fizyka może pomóc w zrozumieniu procesów społecznych?

Sala 422 12:15 

dr Paweł Gusin (Instytut Fizyki, Uniwersytet Śląski)

GPS i Teoria Względności

Globalny system nawigacji (GPS) korzysta z dokładnych pomiarów czasu przy użyciu zegarów atomowych na satelitach i na powierzchni Ziemi. Zegary te są w obracającym się układzie odniesienia oraz podlegają działaniu pola grawitacyjnego Ziemi. To wpływa na ich chód. Dokładne określenie tego wpływu jest konieczne i jest przeprowadzane w ramach Teorii Względności. Jak się okazuje efekty te są tak duże, że bez ich uwzględnienia cały system GPS uległby degradacji w ciągu kilku tygodni.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Jakub Rembieliński (Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Łódzki)

Czy można opisać zjawiska nadświetlne?

Skomentuję krótko różne próby wyjaśnienia wyniku eksperymentu OPERA i przejdę do przyczynowego opisu tachionów i konsekwencji takiego podejścia.

Sala 422 12:15 

Zaduszki u teoretyków - pamięci prof. Władysławy Nawrockiej

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Andrzej Białas (Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków)

Hidden asymmetry in symmetric collisions

Interpretation of long-range rapidity correlations in terms of the rapidity density distribution of the system created in high-energy collisions is proposed. When applied to recent data of the STAR coll., it shows a substantial asymmetric component in the shape of the system produced in central Au-Au collisions, implying that boost invariance is violated on the event-by-event basis {it even} at central rapidity. This observation may substantially modify evaluations of the hydrodynamic expansion of the system.

Sala 422 12:15 

prof. Vladimir D. Lyakhovsky, Sankt-Petersburg State University

Algebraic symmetry problems in quantum theory. New methods to deal with representations

Quantum theory has a long and fruitful coexistence with Lie groups and Lie algebras representation theory. Both partners had certain benefits in this union. Numerous tasks born in quantum field theory and especially in model building provided an intensive development of representation theory during last decades. More and more complicated algebraic constructions are involved. In this report I want to demonstrate that old chapters of this theory have not yet obtained their final form and there are problems that are to be reconsidered and new methods that are to be applied. Common problems of applied symmetry will be reconsidered, such as 1. how to find eigenfunctions of mutually commuting operators and their multiplicities, 2. how to decompose operators representing symmetry transformations and find irreducible subspaces, 3. how tensors (and especially tensor powers) could be simplified, 4. what new symmetric polynomials are to be introduced. To solve these problems new tools are used. They are mostly based on geometric approach. It will be demonstrated how new presentation reduces complexity of problems makes some solutions obvious.

Sala 422 12:15 

prof. dr hab. Tadeusz Kopeć (INTiBS PAN)

Teoretyczna analiza układów silnie skorelowanych fermionów za pomocą grup symetrii U(1) i SU(2)

We implement the rotationally-invariant formulation of the two-dimensional Hubbard model, with nearest neighbors hopping t, which allows for the analytic study of the system in the low-energy limit. Both U(1) and SU(2) gauge transformation are used to factorize the charge and spin contribution to the original electron operator in terms of the corresponding gauge fields. The Hubbard Coulomb energy U-term is then expressed in terms of quantum phase variables conjugate to the local charge and variable spin quantization axis, providing a useful representation of strongly correlated systems. It is shown that these gauge fields play a similar role as phonons in the BCS theory: they act as the the glue for fermion pairing.

Sala 422 12:15 

dr Cezary Juszczak

Nadświetlna prędkość neutrin w eksperymencie OPERA - rzeczywistość czy błąd pomiarowy?

Według publikacji kolaboracji OPERA, neutrina wytworzone w CERN-ie pokonują odległość 730 km do detektora OPERA w masywie Gran Sasso we Włoszech w czasie o 60 ns krótszym niż oczekiwano, co oznacza prędkość o 0,0025% większą od prędkości światła w próżni. Próby interpretacji tego pomiaru obserwujemy w postaci lawiny publikacji. Czy rzeczywiście mamy do czynienia z odstępstwem od teorii względności?

Sala 422 12:30 

mgr Anna Pachoł

Czasoprzestrzeń kappa-Minkowskiego: formalizm matematyczny i zastosowania do fizyki w skali Plancka

Obrona pracy doktorskiej Praca doktorska dotyczy możliwości zastosowania czasoprzestrzeni nieprzemiennych, w szczególności kappa-zdeformowanej czasoprzestrzeni Minkowskiego oraz teorii deformacji Drinfelda jako matematycznego formalizmu dla tzw. „podwójnie szczególnych teorii względności” (DSR). W latach 80-tych Drinfeld sformalizował teorię grup kwantowych jako deformacje obwiedni algebr Liego, w których następnie można wprowadzić dodatkowo strukturę algebry Hopfa. Z algebrami Hopfa ściśle związane są nieprzemienne algebry-moduły, których zdeformowanymi symetriami są wspomniane grupy kwantowe. W przypadku czasoprzestrzeni kappa-Minkowskiego symetrię opisuje się kappa-zdeformowaną algebrą Poincarego. Tak zdeformowane symetrie relatywistyczne zastały użyte w konstrukcji algebry DSR, utożsamiającej nieprzemienne współrzędne z generatorami algebry symetrii. Zawiera ona zdeformowaną algebrę Heisenberga-Weyla. Udowodniono, że algebra DSR może być otrzymana za pomocą nieliniowej zamiany generatorów z algebry niezdeformowanej. Okazuje się, że możliwość zastosowań w fizyce skali Plancka związana jest z konkretnymi realizacjami, które prowadzą do zdeformowanych relacji dyspersyjnych. Zdeformowane relacje dyspersyjne mogą znaleźć potencjalne zastosowanie do sprawdzenia hipotezy, że „opóźnienia czasowe” wysokoenergetycznych fotonów pochodzących z rozbłysków gamma (GRB) - otrzymanych w eksperymentach astrofizycznych, m.in. MAGIC i FERMI - mają swoje źródło w zależności prędkości światła od energii fotonów.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Kowalski-Glikman

Zakrzywiona przestrzeń pędów i Zasada Względnej Lokalności

Kwantowa teoria grawitacji opisuje zjawiska, dla których efekty kwantowe, grawitacyjne i relatywistyczne są jednocześnie silne. Nie znamy ostatecznego sformułowania tej teorii, ale spodziewamy się, że teorie fizyki współczesnej: relatywistyczna teoria grawitacji, kwantowa teoria pola i szczególna teoria względności można otrzymać z grawitacji kwantowej za pomocą odpowiednich przejść granicznych (np. kwantową teorię pola dostajemy w granicy zerowej stałej grawitacyjnej). Okazuje się, że interesująca nowa fizyka pojawia się w półklasycznej granicy grawitacji kwantowej w płaskiej czasoprzestrzeni, kiedy stała Plancka i stała grawitacyjna dążą do zera tak, że ich stosunek - masa Plancka - pozostaje skończony. W tym przypadku uzyskujemy uogólnienie szczególnej teorii względności, charakteryzujące się zakrzywieniem przestrzeni pędów cząstek relatywistycznych. W teorii tej lokalność staje się względna: obserwatorzy nie zgadzają się co do lokalności odległych zdarzeń. W moim wystąpieniu przedstawię argumenty sugerujące istnienie takiej teorii, jej konstrukcję i możliwe sposoby jej weryfikacji eksperymentalnej.

Sala 422 12:15 

mgr Damian Chorążkiewicz

Macierze fuzji i splatania w N=1 superkonforemnej teorii pola.

Podczas prezentacji zamierzam przedstawić krótką historię rozwoju konforemnej teorii pola (CFT) i jej związków z dwuwymiarową mechaniką statystyczną oraz teorią strun. Omówię problem klasyfikacji CFT, teorię Liouville'a i jej supersymetryczne N=1 rozszerzenie. Na końcu przedstawię zagadnienia, jakimi się zajmowałem w rozprawie doktorskiej.

Sala 422 12:15 

Prof. Paweł Danielewicz, Michigan State University, USA

Symmetry energy from isobaric analog states

Symmetry energy describes how the net nuclear energy changes with changing neutron-proton asymmetry. Knowledge of the symmetry energy, and especially its dependence on density, is needed for extrapolating from nuclei to matter in neutron stars. Charge invariance of nuclear interactions can be used to demonstrate that nuclei can be assigned nuclear symmetry coefficients that depend on mass and reflect changes of symmetry energy with density, within nuclear surface. Those coefficients are extracted nucleus-by-nucleus from excitation energies to isobaric analog states. The variation of those coefficients with mass is then used to constrain the density dependence of symmetry energy. As nuclear ground states minimize energy, neutrons and protons displace relative to each other to minimize symmetry energy contribution to the net energy. Universality of the features of neutron and proton distributions, in the context of symmetry energy, is discussed.

Sala 422 12:15 

dr Mariusz Woronowicz

Kwantowanie swobodnego pola skalarnego na czasoprzestrzeni nieprzemiennej

Przedstawię związki między algebraicznym opisem czasoprzestrzeni nieprzemiennej (algebrami Hopfa) a elementarnymi własnościami odpowiadającej jej kwantowej teorii pola (algebrą oscylatorów polowych oraz algebrą pól kwantowych). Omówione zostanie nowe podejście do kwantowania oparte na warkoczowym mnożeniu pól kwantowych. Kluczową własnością tego sformułowania jest współzmienniczość wszystkich algebr pojawiających się w opisie polowym, ze względu na działanie zdeformowanej symetrii Hopfa-Poincarego.

Sala 422 12:15 

mgr Adrian Walkus

Teoria pola na przestrzeni kappa-Minkowskiego

Podczas seminarium przedstawię wybrane zagadnienia teorii pola na przestrzeni kappa Minkowskiego, którymi zajmowałem się podczas studiów doktoranckich. W szczególności omówię zdeformowane zasady zachowania i pokażę ich zastosowanie na przykładzie efektu Ramana.

Sala 422 12:15 

prof. Jan Sobczyk

Oscylacje neutrin - widok ,,od kuchni"

W wystąpieniu przedstawiony zostanie pomiar oscylacji neutrin od strony ,,kuchni" z opisem tego, co właściwie się obserwuje i jak się to interpretuje przy wykorzystaniu metod statystycznych. Analizowany przykład jest wzięty z życia, a konkretnie z eksperymentu T2K w Japonii, w którym uczestniczy grupa fizyków z IFT. Będzie to dobry pretekst, żeby powiedzieć parę słów o samym eksperymencie, w tym o skutkach niedawnego trzęsienia ziemi.

Sala 422 12:15 

prof. Krzysztof Redlich

Probing QCD phase diagram with fluctuations in Heavy Ion Collisions

The QCD medium exhibits a chiral cross over transition from a hadronic phase to a deconfined quark-gluon plasma. We will show that measuring fluctuations of net proton number one can probe such transition experimentally in heavy ion collisions. We present theoretical arguments based on the universality and scaling theory. We will also quantify the net baryon number fluctuations within chiral models based on the renormalization group method. We compare our predictions with recent data obtained by STAR Collaboration at RHIC.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lewandowski, Instytut Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego

Rozwiązywalne modele pętlowej grawitacji kwantowej

,,...Nie ma grawitacji kwantowej'' - zdanie to często pada na konferencjach i seminariach z fizyki teoretycznej. W ramach tego wykładu zostaną omówione przykłady, w których kanoniczna procedura kwantowania jest przeprowadzona do końca i prowadzi do dobrze zdefiniowanych przestrzeni Hilberta stanów kwantowych oraz kwantowych operatorów obserwabli. Możliwości tej dostarcza formalizm pętlowej grawitacji kwantowej, którego główne elementy zostaną przedstawione.

Sala 163 12:15 

prof. Josif L. Buchbinder, Uniwersytet Pedagogiczny, Tomsk, Rosja

Elementary particles and evolution of the Universe

W sali Rzewuskiego (in Rzewuski's hall) This is a popular lecture for physical undergraduate students and general non-expert audience on standard elementary particle model, standard cosmological model and their interrelations. We briefly discuss the characteristic scales associated with elementary particles and Universe, basic notions of standard model of unification of elementary particles and fundamental forces, first ideas of supersymmetry and basic physical principles of cosmology. Problems of dark matter and dark energy are briefly considered and links with problems of elementary particle physics are discussed.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lukierski

Konforemne i supersymetryczne rozszerzenia nierelatywistycznych symetrii Galileusza

Mamy dwóch kandydatów do opisu konforemnego rozszerzenia symetrii Galileusza: symetrie Schroedingera i galileuszowe symetrie konforemne. Ostatnio przedstawiono także supersymetryczne rozszerzenia algebry Galileusza oraz nierelatywistycznych symetrii konforemnych. Jako przykład podam nierelatywistyczny odpowiednik twistorowego opisu Penrose'a.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Haba

Dyfuzyjność dynamiki relatywistycznej w losowych polach cechowania

Pokażę, że relatywistyczna dynamika w losowym polu elektromagnetycznym lub w polu Yanga-Millsa może być przybliżona przez dyfuzję relatywistyczną. Wskażę zastosowania w elektrodynamice kwantowej i astrofizyce.

Sala 422 12:15 

prof. Tadeusz K. Kopeć, INTiBS Wrocław

Od nadprzewodnictwa do kondensacji bozonów na sieciach optycznych. Uroczyste seminarium dla uhonorowania jubileuszu 85-lecia prof. Zygmunta Galasiewicza

W wykładzie podsumowane zostaną doświadczalne i teoretyczne wiadomości dotyczące zjawiska nadprzewodnictwa, w tym konwencjonalnego (opisanego teorią BCS) jak i wysokotemperaturowego. Idea makroskopowego stanu kwantowego, jaką to zjawisko implikuje, zostanie również przedstawiona w kontekście ostatnich osiągnięć w układach oddziałujących bozonów na sieciach optycznych.

Sala 422 12:15 

dr Grzegorz Kondrat

Od problemu parkowania do adsorpcji białek, czyli RSA w pigułce

Referat będzie poswięcony zagadnieniom związanym z losową adsorpcją sekwencyjną (RSA). Omówię podstawowe cechy tego podejścia, metody i zastosowania.

Sala DSF  12:15 

dr Krzysztof Bolejko, Astrophysics Department, University of Oxford

Niejednorodne modele kosmologiczne a problem ciemnej energii

W DSF (pawilon w podwórzu) Współczesna kosmologia relatywistyczna oparta jest na założeniu, że Wszechświat w dużej skali jest jednorodny. Do opisu Wszechświata w dużej skali stosuje się zatem jednorodne rozwiązania równań Einsteina. Obserwacje rozkładu galaktyk pokazują jednak, że w skalach co najmniej rzędu 100 Mpc Wszechświat wcale nie jest jednorodny. Ponieważ równania Einsteina są nieliniowe, oznacza to, że ewolucja modelu jednorodnego przebiega inaczej niż modelu, który tylko w sensie statystycznym jest jednorodny. Obecność niejednorodności może zatem prowadzić do modyfikacji obrazu Wszechświata, który powstał na podstawie modeli jednorodnych. W szczególności ciemna energia może się okazać tylko tzw. epicyklem pozwalającym jedynie dopasować model jednorodny do obrazu niejednorodnego Wszechświata i nie mającym nic wspólnego z rzeczywistością. Podczas referatu przedstawię różne niejednorodne modele kosmologiczne i omówię, w jaki sposób obecność niejednorodności wpływa na interpretację obserwacji kosmologicznych. W szczególności skupię się na tym, czy można wyjaśnić wyniki obserwacji bez odwoływania się do ciemnej energii, a tylko uwzględniając niejednorodności obecne we Wszechświecie.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lukierski

Nowe rozszerzenie teorii grawitacji

Teoria grawitacji w latach siedemdziesiątych została geometrycznie rozszerzona do supergrawitacji przez dodanie pól grawitina. Supergrawitacja może być otrzymana jako specyficzna teoria cechowania dla superalgebry Poincarego. Nasze alternatywne rozszerzenie (arXiv: 1012.4402[hep-th], autorzy: J. A. de Azcarraga, K. Kamimura i J. Lukierski) to teoria cechowania dla algebry Poincarego rozszerzonej przez tensorowe generatory abelowe (jest to tzw algebra Maxwella). W tej teorii do pól grawitacyjnych (vierbeinu, koneksji spinowej) dodajemy geometrycznie sześć abelowych pól cechowania. Podstawowym modelem nowej grawitacji jest działanie Einsteina (standardowe) z uogólnionym członem kosmologicznym. Model został skonstruowany, gdyż wydaje się, że rozwiązanie problemu stałej kosmologicznej w teorii grawitacji wymaga nowego alternatywnego podejścia.

Sala 422 12:15 

dr Natalia Katryńska

Szeroki wachlarz badań w ramach eksperymentu NA61/SHINE

NA61/SHINE jest eksperymentem na stałej tarczy przeprowadzanym w CERN-ie przy akceleratorze SPS, a jego celem jest badanie zderzeń hadronów i jonów z jądrami atomowymi. W trakcie mojego referatu przedstawię motywacje fizyczne eksperymentu, jak również jego status, dotychczasowe wyniki oraz plany na najbliższe lata.

Sala 163 12:15 

Prof. Roland Sauerbrey, Forschungszentrum Dresden Rossendorf, Niemcy

The force of light

W sali Rzewuskiego. At laser intensities of above 1018 W/cm2 the motion of the electrons in the laser field becomes relativistic which leads to a multitude of new optical effects summarized under the name relativistic optics. The most striking and prominent of those effects is laser particle acceleration. High intensity beams can now produce monochromatic electron beams with energy of up to 1 GeV. Recently also monoenergetic ion beams in the MeV range were produced by high intensity lasers. The mechanism of laser particle acceleration will be discussed in the context of recent experimental results. This novel technology might also offer completely new possibilities in Radiooncology.

Sala 422 12:15 

Prof. Franco Ferrari, Instytut Fizyki, Uniwersytet Szczeciński

O dynamice nierozciągliwych nitek

Dynamika polimerów jest związana z dwuwymiarowymi teoriami pola. Oprócz czasu potrzebna jest jedna współrzędna opisująca odległości w jednowymiarowym układzie rozciągłym. Całki po trajektoriach są doskonałym narzędziem do wyznaczenia sumy statystycznej po wszystkich konformacjach łańcucha. W niniejszym referacie po krótkim wstępie do tematyki wyprowadzony zostanie tzw. funkcjonał tworzący n-punktowych funkcji korelacyjnych dla nierozciągliwego łańcucha. Funkcje takie są bardzo ważne w badaniu konformacji polimerów. W granicy ciągłej, gdy liczba segmentów w łańcuchu staje się nieskończona, a ich długość dąży do zera, funkcjonał tworzący dąży do funkcji partycji dwuwymiarowej teorii pola. Więzy potrzebne do utrzymania stałej długości każdego elementu łańcucha nałożone są za pomocą funkcjonalnej delty Diraca. Ale jej obecność komplikuje teorię. Nawet w najprostszym przypadku należy wprowadzić odpowiednie przybliżenia. Przedstawione będą dwa możliwe sposoby uproszczenia teorii. Obliczone będą funkcje korelacyjne występujące w tzw. czynniku struktury dynamicznej. Ponadto zostaną krotko omówione pewne wyniki spin off, które pokazują, że współdziałanie między teorią pola i fizyką statystyczną jest korzystne nie tylko dla fizyki statystycznej, w której techniki teorii pola stały się ważnym narzędziem, ale również dla samych teorii pola.

Sala 422 12:15 

dr Natalia Katryńska

Szeroki wachlarz badań w ramach eksperymentu NA61/SHINE

NA61/SHINE jest eksperymentem na stałej tarczy realizowanym w CERN-ie przy akceleratorze SPS, a jego celem jest badanie zderzeń hadronów i jonów z jądrami atomowymi. W trakcie mojego referatu przedstawię motywacje fizyczne eksperymentu, jak również jego status, dotychczasowe wyniki oraz plany na najbliższe lata.

Sala 422 12:15 

dr Andrzej Wereszczyński, Instytut Fizyki, UJ, Kraków

Funkcje korelacji operatorow dualnych do klasycznych stanow strunowych

Supersymetryczna teoria Yanga-Millsa (SYM) z czterema supersymetriami jest przykładem teorii konforemnej. Teoria taka jest charakteryzowana poprzez wagi konforemne operatorów, czyli wartości własne operatora dylatacji oraz współczynniki OPE (trójpunktowe funkcje korelacji). Wykorzystując hipotezę Maldaceny o równoważności SYM i teorii strun w zakrzywionej przestrzeni AdS_5xS^5 (pięciowymiarowa przestrzeń anty-de Sittera razy sfera pięciowymiarowa) omówię metodę wyliczania funkcji korelacji dla pewnej klasy operatorów z SYM (operatory dualne do klasycznych rozwiązań opisujących obracające się struny) w granicy silnej stałej sprzężenia.

Sala 422 12:15 

Prof. Albert Minkiewicz, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn

Regularny przyśpieszający Wszechświat a problem ciemnej materii i ciemnej energii

W scenariuszu gorącego Wielkiego Wybuchu, będącego podstawą współczesnej kosmologii zbudowanej na podstawie ogólnej teorii względności (OTW), pojawiają się pewne trudności charakteru zasadniczego: problem początku Wszechświata w czasie (osobliwości kosmologicznej) i problem hipotetycznych niewidocznych składników materii we Wszechświecie – ciemnej energii i ciemnej materii. Kosmologia izotropowa w 4-wymiarowej czasoprzestrzeni Riemanna-Cartana odsłania możliwości rozwiązania tych problemów bez używania radykalnych hipotez związanych z takimi pojęciami jak struny, dodatkowe wymiary czasoprzestrzeni, kwantowanie czasoprzestrzeni itd. bez wprowadzenia hipotetycznych rodzajów materii fizycznej. Jest to konsekwencja zmiany oddziaływania grawitacyjnego w porównaniu z OTW i teorią grawitacji Newtona w skali kosmologicznej, zmiany możliwej w skali astrofizycznej, która jest wywołana przez bardziej ogólną strukturę czasoprzestrzeni, a mianowicie przez jej torsję. W szczególności obserwowane przyśpieszenie rozszerzania kosmologicznego ma pochodzenie próżniowe i jest związane z faktem, że czasoprzestrzeń w próżni (bez materii fizycznej i z zerową stałą kosmologiczną) jest czasoprzestrzenią de Sittera z torsją, a nie czasoprzestrzenią Minkowskiego.

Sala 422 11:15 


Seminarium nie będzie

Kolokwium habilitacyjne dra Andrzeja Frydryszaka

Sala 422 12:15 


Seminarium nie będzie

Dzień rektorski

Sala 422 12:15 

prof. Bernard Jancewicz


Zwrot pseudowektora przedstawia się tak samo jak wektora, tzn. ze strzałką na prostej. Dlatego w różnych regułkach trzeba wspominać o śrubie prawoskrętnej. Można jednak zwrot określić inaczej - ze strzałką na owalu otaczającym prostą. Wtedy żadna śruba nie jest potrzebna. Dla tak określonych obiektów można zdefiniować wszystkie działania z algebry wektorów. Istnieje operacyjna definicja natężenia pola magnetycznego, która dobrze pasuje do tej wielkości jako pseudowektora. Pozwala też inaczej spojrzeć na prawo Ampere'a. Należy podawać dwie wersje twierdzenia Stokesa.

Sala 163 12:15 

dr Zygmunt Petru

Grafen - Nobel z fizyki 2010

Seminarium w sali Rzewuskiego - Grafen jako realizacja 2-wymiarowego układu elektronów. - Wyizolowanie w 2004 roku przez Andreja Geima i Kostię Novoselova 1-atomowej warstwy grafenu. - Własności pasm elektronowych: punkty Diraca, bezmasowe fermiony Diraca-Weila. - Transport kwantowy. - Grafen jako model bazowy nowych nanomateriałów, nanorurek i wstążek węglowych.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Koza

Sprawy dydaktyczne

Przedstawię informacje o aktualnym stanie dydaktyki w Instytucie Fizyki Teoretycznej oraz planach i prognozach na przyszłość. Informacje dotyczyć będą: - stanu rekrutacji na studia i planowanych obciążeń dydaktycznych pracowników i doktorantów IFT, - studiów zamawianych.

Sala 163 12:15 

Prof. Jan Klamut, Międzynarodowe Laboratorium Silnych Pól Magnetycznych i Niskich Temper., Wrocław

Piękno w fizyce a śmieć piękna w malarstwie

Seminarium w sali Rzewuskiego Opowieść o tym, jak malarze i estetycy ogłosili śmierć piękna w sztuce a równocześnie fizycy i matematycy udowodnili, że piękno jest w fizyce i matematyce.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Koza

Sprawy dydaktyczne

Przedstawię informacje o aktualnym stanie dydaktyki w Instytucie Fizyki Teoretycznej oraz planach i prognozach na przyszłość. Informacje dotyczyć będą: - stanu rekrutacji na studia i planowanych obciążeń dydaktycznych pracowników i doktorantów IFT, - studiów zamawianych.

Sala 422 12:15 

Prof. Craig D. Roberts, Argonne National Laboratory, USA

Quantum Chromodynamics: the origin of mass as we know it

Gość prof. Davida Blaschkego Quantum Chromodynamics (QCD) is the strongly interacting part of the Standard Model of Particle Physics. It is supposed to describe the physics of pions, neutrons, protons; indeed, all hadrons. Hadron physics is unique at the cutting edge of modern science because Nature has provided us with just one instance of a fundamental strongly interacting theory; i.e., QCD. The community of science has never before confronted such a challenge as solving this theory. The physics of hadrons is dominated by two emergent phenomena: confinement; namely, the theory's elementary degrees-of-freedom have never been detected in isolation; and dynamical chiral symmetry breaking (DCSB), which is a remarkably effective mass generating mechanism that is responsible for the mass of more than 98% of visible matter in the Universe. These phenomena are not apparent in QCD's Lagrangian, yet they play a principal role in determining Nature's observable characteristics. I will describe how the Dyson-Schwinger equations (DSEs) of QCD explain the origin and nature of DCSB; and can be used to elucidate its far-reaching consequences. The DSEs make plain that, in solving QCD, a constructive feedback between theory and extant and forthcoming experiments will most rapidly enable progress.

Sala 422 12:15 

Dr Marco Patriarca, Estońska Akademia Nauk, Talinn

Kinetic wealth exchange models and a variational principle for the Pareto power law

Gość zaproszony przez prof. Andrzeja Pękalskiego Typically, complex systems are made of relatively simple units, from which a highly organized behavior of the system emerges. In the case of economy, the building blocks - humans performing economical activities - are not simple entities, however, in a certain pproximation we can still model them as simple irrational agents. One possibility to model a closed economy systems is to use the kinetic wealth-exchange models (KWEM), independently introduced in different fields such as socialciences, economics and (econo)physics. We discuss how diversifying the agents of KWEMs can produce a power law in the wealth distribution. The underlying mechanism is illustrated through a mechanical analogy, in which the effective number of degrees of freedom is diversified. The mechanism proposed for the appearance of power law distributions can be in action in various complex systems.

Sala 422 14:15 

Prof. Larry McLerran, Brookhaven National Laboratory, USA

Quarkyonic Matter and the Phase Diagram of QCD

Seminarium wyjątkowo we wtorek o godzinie 14:15 Gość zaproszony przez prof. Ludwika Turko At low temperatures and baryon number densities, matter is confined into hadrons. At high temperatures, matter becomes deconfined into quarks and gluons. Quarkyonic Matter is matter at very high baryon density and low temperatures. Its existence may be strongly argued in QCD in the limit of a large number of colors. In Quarkyonic matter, the potential between quarks remains linear at long distances, even when baryon densities are parametrically larges compared to that set by the QCD scale. Quark and antiquark pairs and gluons are bound in to color singlet states, while the quark Fermi sea is well approximated as an ideal gas of quarks. Chiral symmetry breaking (the symmetry breaking that gives the nucleon its mass)is broken in a translationally non-invariant mode, the Chiral Spiral. Hints for the existence of such matter may have been seen in heavy ion collisions at CERN-SPS and the AGS, and might have consequences for new experiments being done at the RHIC accelerator.

Sala 163 13:30 

Prof. Kai Zuber, Uniwersytet Techniczny w Dreźnie

In search of double beta decay

W sali Rzewuskiego, godzina inna niż zwykle. Neutrino physics entered a new era. With the discovery of a non-vanishing neutrino rest mass a variety of new questions showed up in the content of nuclear and particle physics. One of the crucial questions is the determination of the absolute neutrino mass which cannot be measured in oscillation experiments. One option is neutrino-less double beta decay, the simultaneous conversion of two neutrons into two protons emitting two electrons. This total lepton number violating process requires that neutrinos are their own antiparticles and is considered to be gold plated. Furthermore, the measured half-life is directly linked with the neutrino mass. Currently, half-life measurements beyond 10^25 years are discussed. This requires a large amount of isotope of interest and a reduction of disturbing background to the smallest possible level. Indeed, it is a search for the needle in a haystack. After a general introduction into double beta decay and the related physics, the talk will focus on the status of the experiments GERDA, COBRA and SNO+.

Sala 422 12:15 

prof. Bernard Jancewicz

Jak przedstawiać pseudowektory

Zwrot pseudowektora przedstawia się tak samo jak wektora, tzn. ze strzałką na prostej. Dlatego w różnych regułkach trzeba wspominać o śrubie prawoskrętnej. Można jednak zwrot określić inaczej - ze strzałką na owalu otaczającym prostą. Wtedy żadna śruba nie jest potrzebna. Dla tak określonych obiektów można zdefiniować wszystkie działania z algebry wektorów. Istnieje operacyjna definicja natężenia pola magnetycznego, która dobrze pasuje do tej wielkości jako pseudowektora. Pozwala też inaczej spojrzeć na prawo Ampere'a. Można i należy podawać dwie wersje twierdzenia Stokesa.

Sala 422 12:15 

Dr Maria Magdoń-Maksymowicz, Uniwersytet Rolniczy, Kraków

Modelowanie starzenia biologicznego - wybrane zagadnienia

Model Penny, który oprócz wpływu środowiska uwzględnia też czynnik genetyczny, stanowi jedną z często stosowanych propozycji opisu dynamiki populacji. Celem referatu jest przedstawienie tego modelu i wskazanie na jego wysoką zdolność adaptacji do różnych konkretnych sytuacji i zagadnień, jak: 1) badanie wpływu mutacji na współczynnik reprodukcji i rozkład wiekowy populacji, 2) dyskutowanie biologicznej skali czasu w interpretacji rozwoju genotypu jednostki, 3) wpływu migracji osobników na liczebność populacji rozwijających się w kilku lokacjach, 4) rozważanie różnych mechanizmów propagacji choroby i jej rozkładu przestrzennego, 5) analizy i symulacji komputerowych rozprzestrzeniania choroby BSE.

Sala 422 12:15 

prof. Marek Bożejko, Instytut Matematyczny UWr

Nieprzemienne zmienne gaussowskie i pewne ich zastosowania

1. Relacje typu CCR (bozonowe), CAR (fermionowe) i ich uogólnienia. (a) relacje q-CCR (-1< q< 1) (b) Wolne kompresje relacji CCR. 2. Momenty i kumulanty (funkcje Ursella) miar probabilistycznych na prostej. 3. Rozkład normalny N(0,1) jest miarą nieskończenie podzielną w klasycznym splocie miar i wolnym splocie Voiculescu. 4. Nowe statystyki na diagramach Feynmana i ich związki z algebrami Hopfa Connesa-Kreimera i algebrami Hopfa Lodaya-Ronco. 5. Hipoteza Bessisa-Moussy-Villaniego jest prawdziwa dla nieprzemiennych zmiennych gaussowskich. Literatura: M.Anshelevich, S.Belinschi, M.Bożejko and F.Lehner , Free infinite divisibility from q-Gaussian, Preprint arXiv 2010. S.Belinschi, M.Bozejko, F.Lehner, R.Speicher, The classical normal law is free infinitely divisible, Preprint arXiv 2009. M.Bożejko, E.Lytvynov, Meixner, Comm.Math.Phys. 292,99-129(2009). M.Bożejko, Studia Math.95(1989), 107-118. M.Bozejko, Besssis-Moussa Villani conjecture and generalized Gaussian random variables, Inf.Dim.Analysis, Quantum Prob. and Related Topics,11(2008),313-321. M.Bozejko, R.Speicher, Completely positive maps on Coxeter groups, deformed commutation relations and operator spaces, Math Ann. 300(1994),97-120. A.Connes and D. Kreimer, Hopf algebras, renormalization and noncommutative geometry, Comm.Math.Phys. 199,203-242,(1998). P.Sniady, Factoriality of Bożejko-Speicher von Neumann algebras, Comm.Math.Phys. 246(2004),561-567.

Sala 422 12:15 

mgr Michał P. Heller, UJ Kraków / IPJ Warszawa

Stosowana teoria strun - AdS/CFT i dynamika nieperturbacyjnych teorii cechowania

Odpowiedniość AdS/CFT stwierdza pełną równoważność niektórych (tzw. holograficznych) kwantowych teorii pola z rozwiązaniami teorii strun. W przypadku planarnym przy silnym sprzężeniu dualnym opisem holograficznych kwantowych teorii pola jest supergrawitacja, co otwiera możliwość badania nieperturbacyjnej dynamiki tych teorii przy użyciu metod ogólnej teorii względności. Otrzymane do tej pory wyniki znajdują zastosowanie w fizyce silnie sprzężonej plazmy kwarkowo-gluonowej oraz fizyce materii skondensowanej. Referat będzie stanowić wprowadzenie do stosowanej teorii strun i będzie skupiać się na badaniach dynamiki silnie sprzężonych plazm za pomocą metod ogólnej teorii względności.

Sala 422 12:15 

mgr Remigiusz Durka

Programy komputerowe w nowoczesnej pracy naukowej

Technologie informatyczne zmieniły nasze życie oferując niesamowite możliwości. To co niegdyś dostępne było jedynie specjalistom, jest teraz w zasięgu ręki każdego posiadacza komputera. Dziś do stworzenia ciekawej grafiki, galerii zdjęć, czy też strony internetowej niekiedy potrzeba kilku kliknięć myszą komputerową. Jednocześnie nowoczesne narzędzia obliczeniowe radzą sobie z coraz szerszym spektrum problemów, oferując rozwiązania skomplikowanych zagadnień. Wyniki takich obliczeń prezentowane są w sposób, o jakim całkiem niedawno mogliśmy jedynie pomarzyć. Moim celem jest zaprezentowanie wielu powszechnie dostępnych aplikacji, przydatnych nie tylko w pracy naukowej, ale również w codziennym życiu. Mam nadzieję, że programy okażą się pomocne przy tworzeniu i edycji dokumentów i grafiki, ułatwią też założenie strony internetowej oraz uproszczą i ułatwią wiele skomplikowanych czynności. Jednocześnie będę próbował zachęcić do ich twórczego wykorzystywania, zapewniając, że oprócz użytecznego wymiaru manipulacja nimi może przynieść wiele zabawy i satysfakcji.

Sala 422 12:15 

dr Thomas Klaehn

Towards a microscopic equation of state of dense matter for astrophysical applications

The equation of state (EoS) is one of the crucial ingredients for a realistic simulation of dense astrophysical systems, viz. neutron stars and supernovae. In particular the latter rely on EoS-models which cover an extremely wide range of temperature, density and isospin-asymmetry. Besides the uncertainties at supersaturation densities, one faces challenges in describing the formation and dissolution of the elements in the nuclear medium at subsaturation densities. I will discuss the two, presently used EoS covering the required parameter space, point out their shortcomings, and report on recent progress towards improved, more realistic, microscopically sound EoS.

Sala 422 12:15 

Dr Frank Hellmann, University of Nottingham, Wlk. Brytania

State sums and geometry

I review the state sum approach to topological quantum field theory and show how geometry can arise from representation theory in this context. I introduce the new spin foam models and review to what extend one can relate these to discrete quantum gravity.

Sala 422 12:15 

Prof. Zbigniew Haba

Relatywistyczna termodynamika nierównowagowa

Opierając się na modelu dyfuzji relatywistycznej opisuję gaz (strumień) cząstek w ośrodku o ustalonej temperaturze. Przedstawiam, jak zmieniają się w czasie: energia, entropia i energia swobodna. Traktuję ten model jako przykład termodynamiki relatywistycznej.

Sala 422 12:15 

dr Arkadiusz Błaut

Detektor LISA: poszukiwanie fal grawitacyjnych od zwartych układów podwójnych

LISA (Laser Interferometer Space Antenna) to detektor fal grawitacyjnych, którego misja planowana jest na rok 2018. Będzie on w stanie wykryć fale grawitacyjne pochodzące z wielu interesujących źródeł, m.in. z układów podwójnych gwiazd o małych masach lub supermasywnych czarnych dziur. Omówiona zostanie metoda filtru dopasowanego do poszukiwania prawie monochromatycznych sygnałów pochodzących ze zwartych układów podwójnych o małych masach (np. dwóch białych karłów) oraz metoda szacowania parametrów wykrytych fal.

Sala 123 12:15 

prof. Wacław Urbańczyk i prof. Sergiusz Patela, Politechnika Wrocławska

Światłowody i kamery CCD - nagroda Nobla z fizyki w 2009 r

W sali Rzewuskiego Referat przybliży sylwetkę naukową laureatów. W pierwszej części omówiona zostanie historia rozwoju światłowodów, idea ich zastosowania do przesyłania informacji zaproponowana przez Charlesa Kao, konsekwencje tego pomysłu i najnowsze trendy w rozwoju technologii światłowodów. W drugiej części przedstawiona zostanie zasada działania, historia rozwoju i obszary zastosowań detektorów CCD.

Sala 422 12:15 

prof.Ryszard Kutner, Uniwersytet Warszawski

Od fizyki do ekonofizyki - wybrane palące problemy

Część czysto fizyczna mojego referatu dotyczy błądzenia losowego atomu znaczonego w czasie ciągłym (CTRW) w gazie sieciowym w obecności ujemnego sprzężenia zwrotnego - wskażę, skąd ono się bierze. Potem pokażę, że przenosi się to bez zmiany formalizmu (tylko na drodze czystej reinterpretacji) na giełdę. Porównam przewidywania modelu z danymi empirycznymi. Następnie przejdę do błądzeń hierarchicznych, osobliwych Weierstrassa i przeanalizuję na tym modelu rolę zdarzeń ekstremalnych (tzw. "czarnych łabędzi") oraz superekstremalnych (tzw. "smoków"). Wreszcie powiem coś na temat błądzeń multifraktalnych i osobliwych oraz (w konsekwencji) o przemianach fazowych wyższych rzędów na rynkach finansowych. W rezerwie będę miał także wyniki naszych badań dotyczące dochodów polskich gospodarstw domowych, a stąd argumenty za dwuprogowym systemem podatkowym w Polsce oraz hipotezę rynku plastycznego + fizyczną analizę ostatniego kryzysu z punktu widzenia reologii.

Sala 422 12:15 

prof. Krystyna Lukierska, Uniwersytet Zielonogórski

Prawo Zipfa–Mandelbrota, rozkład Pareto i rozkład hiperboliczny

Zaprezentowane zostanie prawo Zipfa-Mandelbrota w fizyce i innych dziedzinach. Pokazane zostanie, jak zmienia się statystyka mas domen w pobliżu przejścia fazowego i poza nim w modelu Isinga i Pottsa. Omówiony zostanie związek prawa Zipfa-Mandelbrota z rozkładem Pareto i rozkładem hiperbolicznym, a także związek tych rozkładów ze stratą entropii Shanonna.

Sala 163 12:15 

prof. Agnieszka Zalewska, Instytut Fizyki Jądrowej, Kraków

SUNLAB (Sieroszowice UNderground LABoratory)

W sali Rzewuskiego Podziemne laboratoria specjalizują się w badaniach podstawowych z dziedziny fizyki i astrofizyki cząstek, a także geofizyki i fizyki jądrowej, oraz w zastosowaniach w postaci pomiarów materiałowych i biologiczno-medycznych, wykonywanych w warunkach niskiego tła. W Europie studium wykonalności wielkich podziemnych komór, dla detektorów o masie 105–106 kton, wypełnionych wodą (MEMPHYS), ciekłym argonem (GLACIER) lub ciekłym scyntylatorem (LENA), prowadzone jest w ramach europejskiego projektu LAGUNA z udziałem przedstawicieli 24 instytucji naukowych oraz inżynierów z 5 specjalistycznych firm z 10 krajów europejskich, w tym Polski. Oddział Zakłady Górnicze Polkowice-Sieroszowice, wchodzący w skład holdingu KGHM Polska Miedź S.A., jest jedną z 7 potencjalnych lokalizacji przyszłego pan-europejskiego laboratorium. Równolegle, we współpracy z międzynarodowym zespołem eksperymentu ArDM dla poszukiwań cząstek Ciemnej Materii, prowadzone są prace nad możliwością prowadzenia tego eksperymentu w laboratorium SUNLAB. Wymaga to uruchomienia małego laboratorium przed końcem 2010 roku.

Sala 422 12:15 

Dr Karl Jansen, DESY Zeuthen, Germany

The Quest for Solving QCD: Simulations with Light Quarks

The strong interactions of elementary particles are described theoretically in the framework of Quantum Chromodynamics (QCD). The solution of QCD is an outstanding problem in modern particle physics. The most promising way is given by numerical simulations using Monte Carlo Methods, in which the space-time continuum is replaced by a lattice. We shall demonstrate that since the invention of this approach by K. Wilson the conceptual, algorithmic and computer developments have progressed so much that today realistic simulations of lattice QCD become possible, bringing us close to a, at least, numerical solution of QCD.

Sala 422 12:15 

dr hab. Jarema Prykarpatskyj, Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków

Stabilność adiabatyczna dynamiki układów hamiltonowskich

Rozpatruję zagadnienie stabilności niezmienniczych torusów adiabatycznie zaburzonych nieautonomicznych układów hamiltonowskich, całkowalnych przez kwadratury. Dla rozwiązania stosuję metodę "wirtualnych" kanonicznych przekształceń przestrzeni fazowej. Będę mówić o wynikach z teorii całkowalności w kwadraturach układów hamiltonowskich w przypadku przemiennej i nieprzemiennej algebry niezmienników. Przedstawię podejście symplektyczne do rozwiązania tzw. problemu Diraca-Focka-Podolskiego wprowadzenia warunków Lorenza do formalizmu hamiltonowskiego równań Maxwella.

Sala 422 12:15 

dr Thomas Klaehn

Exploring QCD in dense matter

The identification of a neutron star with a quark matter core depends upon a realistic equation of state for cold quark matter. An almost complete absence of experimental constraints at densities above nuclear saturation illustrates that little is truly known about the equation of state of any form of extremely dense matter. In attempting to predict the properties and astrophysical signals of cold quark matter, two classes of effective models are widely used: bag and Nambu-Jona-Lasinio models. Dyson-Schwinger equations in principle provide a continuum approach which directly addresses QCD and it's key features, confinement and dynamical chiral symmetry breaking. Calculating an actual equation of state within this approach turned out to be markedly difficult if relying on numerical methods only. In this seminar I present a recently obtained semi-algebraic quark matter equation of state which gives a perspective on what future QCD studies might reveal about cold quark matter in medium.

Sala 422 12:15 

dr Wiesław Sobków

Poszukiwanie nowych efektów w leptonowych oddziaływaniach słabych.

Zgodnie z modelem standardowym oddziaływań elektrosłabych struktura czasoprzestrzenna oddziaływania jest typu V-A. To oznacza między innymi, ze mogą być produkowane tylko neutrina lewochiralne, w granicy relatywistycznej lub bezmasowego neutrina mają one ujemną skrętność (helicity). Ponadto struktura V-A tłumaczy naruszenie parzystości w oddziaływaniach słabych. Naruszenie symetrii CP obserwuje się tylko w sektorze kwarkowym, natomiast w procesach czysto leptonowych, np. rozpad mionu, rozpraszanie elastyczne neutrin na elektronach, nie zaobserwowano do tej pory żadnych efektów łamania CP. Jednakże obserwowana asymetria miedzy materią a antymaterią we Wszechświecie nie daje się wyjaśnić występowaniem tylko pojedynczej fazy łamiącej CP w kwarkowej macierzy mieszania CKM, potrzebne są dodatkowe źródła naruszenia CP. Trzeba też wyraźnie podkreślić, ze osiągane obecnie dokładności pomiarów różnych obserwabli ciągle dopuszczają odchylenia od standardowego sprzężenia V-A, tzn. jest miejsce na wkłady od egzotycznych oddziaływań skalarnych, tensorowych i pseudoskalarnych, które mogłyby produkować neutrina prawochiralne. Głównym celem wykładu będzie znalezienie odpowiednich obserwabli do testów na obecność egzotycznych sprzężeń neutrin prawych i na możliwość łamania symetrii CP w procesach czysto leptonowych. Zostanie policzony strumień wiązki antyneutrin oraz spodziewany efekt na liczbie zdarzeń, w przypadku standardowym jak i mieszaniny antyneutrin lewo- i prawochiralnych.

Sala 163 12:15 

Dr Teppei Katori, MIT, Cambridge, USA

Test for Lorentz invariance in the neutrino oscillation experiments

W sali Rzewuskiego The oscillation of neutrinos is a natural interferometer. It is sensitive to small space time properties without using the photon, but the sensitivity is comparable with precision of optical measurements. Thus, neutrino oscillations may be seeing small space time effects, such as Lorenz and CPT invariance violation. Lorentz and CPT violation has been shown to occur in some theories of Planck scale physics and actively studied mainly under the Standard Model Extension (SME) formalism, the minimum extension of the Standard Model with Particle Lorentz Violation. Recently the MiniBooNE neutrino oscillation experiment published the electron neutrino appearance oscillation result. We are seeing unexpected data excess at low energy region, and it cannot be understood with the standard three neutrino massive model. However, this is a type of signal predicted by Lorentz violation. In particular, a specific neutrino oscillation model based on Lorentz violation predicted a low energy excess event in MiniBooNE. In this talk, I will discuss the basic concept of Lorentz violation and the world effort to test Lorentz violation, then move into Lorentz violating neutrino oscillations. Finally I will discuss the possible interpretation of the MiniBooNE low energy excess with Lorentz violation.

Sala 422 12:15 

dr Paulina Suchanek

Bloki czteropunktowe w konforemnych teoriach pola

W dwuwymiarowych konforemnych teoriach pola dowolna funkcja korelacji wyraża się przez 3-punktowe stałe struktury oraz przez bloki konforemne. Choć bloki konforemne z definicji są całkowicie określone przez symetrię, już w prostym przypadku 4-punktowego bloku konforemnego analityczne wyrażenie na tę funkcję nie jest znane. W trakcie referatu omówię definicję oraz sposób efektywnego wyliczania bloku 4-punktowego na sferze. Przedstawię również wyniki dotyczące bloków 4-punktowych w teoriach z symetrią konforemną uogólnioną do superkonforemnej. Na koniec pokażę niedawno wyprowadzony związek dowolnego 1-punktowego bloku konforemnego na torusie z klasą bloków 4-punktowych na sferze.

Sala 422 12:15 

Prof. David Blaschke, prof. Ludwik Turko

Strange world of dense quark matter

We are going to present main points of the last International Conference on Strangeness in Quark Matter – SQM 09, Buzios, Brasil. The conference was devoted to the recent theoretical and experimental progress in understanding the production and properties of strange and heavy flavor (charm, beauty) quarks in high-energy nuclear collisions and in astrophysical phenomena, as well as in elementary processes. Properties of the strongly interacting quark-gluon plasma, recent advances in heavy-ion collisions at lower energies, the future heavy-ion program at CERN/LHC, and astrophysical objects in view of strangeness and heavy flavors were also topics of the conference.

Sala 163 12:15 

doc. dr hab. Krzysztof Rogacki, INTiBS, Wrocław

Nadprzewodnictwo w temperaturze pokojowej: mit czy realna perspektywa

W sali Rzewuskiego Ponad 20 lat temu odkryto nadprzewodnictwo wysokotemperaturowe, które znalazło szereg zastosowań w łatwej do uzyskania temperaturze ciekłego azotu. Do dzisiaj jednak nie znany jest pełny opis mechanizmu prowadzącego do tego zjawiska. Ostatnio pojawiło się wiele nowych materiałów, w których nadprzewod-nictwo ma charakter egzotyczny. Przejawy niekonwencjonalnego nadprzewodnictwa w tych materiałach (np. KOs2O6 i LaFeAsO:F) stwarzają szanse na zrozumienie istoty nadprzewodnictwa wysokotemperaturowego i stąd, być może, przyczynią się do odkrycia związku będącego nadprzewodnikiem w temperaturze pokojowej. Czy materiał taki, jeśli powstanie, będzie można szeroko stosować w przemyśle i technice? Wydaje się, że z przyczyn dość fundamentalnych istnieją poważne ograniczenia w wykorzystaniu nadprzewodnictwa w temperaturach bliskich temperaturze pokojowej. Podczas wykładu zastanowimy się, czy nadprzewodnictwo w temperaturze ciekłego azotu wystarczy, aby doprowadzić do rewolucji technicznej.

Sala 422 12:15 

mgr Mariusz Żaba

Dynamika splątania w ciągłych układach kwantowych.

Obecnie bardzo silnie rozwijającym się obszarem informacji kwantowej jest badanie splątania w układach o ciągłych stopniach swobody. Na seminarium zaprezentuję rzeczywisty układ kwantowo-optyczny (SPL NOPO z układem sprzężenia zwrotnego), w którym może być badane splątanie modów pola elektromagnetycznego. W takim układzie wszystkie macierze gęstości ewoluują do stanu gaussowskiego. Ponadto w przypadku niesymetrycznych pętli sprzężenia zwrotnego pojawiają się dodatkowe procesy parametrycznego obniżania częstości w każdym z modów, co prowadzi do zwiększenia splątania stanu równowagowego. Dynamiczne zachowanie się splątania modów wewnątrzwnękowych przeanalizuję dla licznej klasy stanów początkowych oraz pokażę, że zachodzą zjawiska: nagłej śmierci splątania, narodzenia splątania, a także opóźnionego narodzenia splątania.

Sala 422 12:15 

mgr Dominika Konikowska (Uniwersytet Warszawski)

Teorie grawitacji wyższego rzędu z dylatonem w czasoprzestrzeniach wyżej wymiarowych

Teoria względności jako klasyczny opis oddziaływań grawitacyjnych przeszła pomyślnie wszystkie dotychczas przeprowadzone testy eksperymentalne. Niemniej poszukiwania uogólnień teorii względności trwają - np. ze względu na problemy z kwantowaniem czy też brak unifikacji z modelem standardowym fizyki cząstek. Jedną z popularnych metod rozszerzania teorii grawitacji w czasoprzestrzeniach z dodatkowymi wymiarami jest włączanie do działania wyrazów wyższego rzędu w pochodnych tensora metrycznego. Wyrazy tego typu pojawiają się także w efektywnym działaniu teorii strun, które jednak przewiduje wyrazy wyższego rzędu w pochodnych nie tylko metryki, ale i innych pól, np. pola skalarnego - dylatonu. Chciałabym przedstawić podstawowe aspekty wyżej wymiarowej teorii grawitacji z dylatonem, uwzględniającej wyrazy wyższego rzędu w pochodnych zarówno metryki, jak i pola skalarnego. W szczególności omówię konstrukcję równań ruchu dla takiej teorii wraz z ich podstawowymi własnościami. Następnie rozważę zagadnienie istnienia oraz wyprowadzenie w podejściu kowariantnym efektywnych równań grawitacyjnych na hiperpowierzchni kowymiaru 1 (branie), pozwalającej na lokalizację modelu standardowego. Na zakończenie krótko przedstawię wpływ wyrazów czwartego rzędu w pochodnych metryki na stabilizację dodatkowego wymiaru.

Sala 163 12:15 

Prof. Arkadiusz Wójs, Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej

Ciecze kwantowe z nieabelową statystyką kwazicząstek

(W sali Rzewuskiego) Wykład będzie poświęcony kwazidwuwymiarowym elektronowym cieczom kwantowym (odpowiedzialnym m.in. za występowanie ułamkowego kwantowego efektu Halla), których kwazicząstki wykazują ułamkową i nieabelową statystykę kwantową. Omówię kolejno sens statystyki nieabelowej i jej znaczenie w kontekście informatyki kwantowej, ogólne własności hallowskich cieczy kwantowych, aktualny stan doświadczeń poszukujących hipotetycznych cieczy nieabelowych, a także własne wyniki teoretyczne przemawiające za tym, że tzw. nieabelowa funkcja falowa Moore'a-Reada faktycznie dobrze opisuje obserwowany doświadczalnie stan hallowski o landauowskim współczynniku zapełnienia ni=5/2. W szczególności przedstawię wyniki dotyczące wzbudzeń spinowych (skyrmionów) w tej cieczy.

Sala 422 12:15 

dr hab. Zbigniew Koza

Sprawy dydaktyczne

Sala 422 12:15 

mgr Łukasz Derkacz

Splątanie a interferencja w otwartym układzie dwóch atomów trójpoziomowych - obrona doktorska

Splątanie stanów kwantowych jest jedną z najbardziej niezwykłych cech układów mikroskopowych opisywanych prawami mechaniki kwantowej. Mimo iż jego idea jest znana od lat czterdziestych zeszłego wieku, dopiero w ostatnich dwudziestu latach nastąpił gwałtowny wzrost zainteresowania badaniem splątania. Jest to skutkiem znalezienia dla niego praktycznego zastosowania, począwszy od komercyjnie już stosowanych aparatów do kryptografii kwantowej, a skończywszy na idei komputera kwantowego. Istotnym czynnikiem umożliwiającym to zastosowanie jest posiadanie metody wytwarzania i manipulowania splątaniem. Tematem rozprawy jest teoretyczna analiza dynamiki splątania układu pary atomów trójpoziomowych wskutek oddziaływania ze wspólną próżnią. Zostaną przedstawione najistotniejsze wnioski z badania tego układu w zależności od wzajemnej konfiguracji atomów oraz ich stanów początkowych i ich wpływu na ewolucję splątania tego układu.

Sala 422 12:15 

mgr Sylwia Krupa

Analiza układów spinów isingowskich z zero-temperaturowymi dynamikami lokalnymi

Przedmiotem wystąpienia będzie tak zwana zero-temperaturowa dynamika pojedynczo obracanych spinów, której najbardziej znanym przykładem jest dynamika Glaubera, którą zamiennie będę nazywać dynamiką ,,dopływu". Można jednak sobie wyobrazić inny typ zero-temperaturowej dynamiki (dynamika ,,wypływu") zaproponowanej w 2000 roku do badania zmian opinii w układach społecznych. Dynamika ta, nazywana modelem Sznajdów, znalazła liczne zastosowania nie tylko w modelowaniu zjawisk społecznych, ale także w marketingu, finansach i polityce. Interesujący okazał się jednak nie tylko pomysł zastosowania modelu fizyki statystycznej w socjologii, ale również zabieg odwrotny - przeniesienie pewnych nietypowych mechanizmów oddziaływań z modelu socjofizycznego na grunt mechaniki statystycznej sieciowych układów nierównowagowych. W kilku pracach zostało zasugerowane, że model Sznajdów i dynamika Glaubera w przypadku jednowymiarowym są tożsame. Z drugiej strony pewne przesłanki wskazywały na to, że relaksacja pod wpływem tych dynamik jest znacząco różna. Pozwoliły one na postawienie tezy, której potwierdzenie stało się głównym celem mojej pracy. Różnice między dynamikami dopływu i wypływu stają się widoczne, gdy zastosuje się m.in. metody mapowania na model dimerów, różne typy aktualizacji stanu układu, czy też wykorzysta się metodę analizy opartą na perkolacji. Wszystkie te metody w połączeniu z symulacjami komputerowymi wykazują wiele różnic między obiema dynamikami.

Sala 163 12:15 

Prof. Bernard Jancewicz

Sympozjum ku pamięci prof. Jana Łopuszańskiego

Sympozjum zaczyna się o 12:15 w sali Rzewuskiego, po przerwie obiadowej (13:45-14:30) przenosi się do sali 422. W sobotę jest drugi dzień sympozjum w godzinach 9:00-13:45. Szczegółowy program jest w gablocie naprzeciw sekretariatu.

Sala 422 12:15 

Prof. Jerzy Bartke, Instytut Fizyki Jądrowej, Kraków

Fizyka relatywistycznych jonów i eksperyment ALICE na LHC w CERN-ie

W pierwszej części referatu omówiony będzie obecny status poszukiwania plazmy kwarkowo-gluonowej (tzw. sygnatury plazmy). Jest to główne zagadnienie badane w zderzeniach relatywistycznych jąder od kilku dziesięcioleci. Druga część referatu poświęcona będzie opisowi eksperymentu ALICE, którego celem jest badanie zderzeń ultrarelatywistycznych jąder na LHC w CERN-ie. Jest to ogromny układ hybrydowy złożony z kilkunastu wzajemnie uzupełniających się sub-detektorów różnego typu.

Sala 422 12:15 

mgr Krzysztof Pawlikowski

Model dwuskładnikowego gazu sieciowego o zmiennym zasięgu oddziaływania.

Mobilność cząstek na powierzchni ciał stałych jest tematem badań od wielu lat. Przedstawię dwuwymiarowy model cząstek naładowanych z dziurami. Cząstki oddziałują ze sobą izotropowymi siłami przyciągającymi lub odpychającymi, mogą również się poruszać. Stosując metodę Monte Carlo określiłem własności modelu takie jak: parametr porządku, funkcję korelacyjną, średni kwadrat przesunięcia i formowanie się domen w funkcji czasu, temperatury, stopnia pokrycia i zasięgu oddziaływania. Wyznaczyłem także współczynnik dyfuzji śledzonej i energię aktywacji dyfuzji. W przypadku oddziaływania krótkozasięgowego przedstawię wyniki analityczne wykonane w przybliżeniu pola średniego.

Sala 163 12:15 

Prof. Henryk Kasprzak, Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej

Oko nieznane

(W sali Rzewuskiego) Prezentacja zawiera tematykę związaną z badaniami w zespole Optyki Widzenia Instytutu Fizyki Politechniki Wrocławskiej. Rozpoczynając od właściwości i badań interferencyjnych filmu łzowego na rogówce oka i soczewce kontaktowej, poprzez właściwości geometryczne i optyczne rogówki i soczewki ocznej zaprezentowane zostaną również właściwości dynamiczne źrenicy oka i gałki ocznej. Przedstawione zostaną wyniki dotychczasowych badań i problemy wskazujące na bardzo wiele zjawisk i właściwości struktur oka ciągle niepoznanych i nie rozumianych. Poznanie tych zjawisk czy właściwości może przyczynić się w znacznym stopniu do opracowania nowych metod pomiarowych i diagnostycznych w okulistyce.

Sala 422 12:15 

Dr Ryszard Piasecki, Uniwersytet Opolski

Deskryptory entropowe uogólnionej niejednorodności i złożoności statystycznej

W badaniu relacji między właściwościami makroskopowymi i cechami mikrostukturalnymi losowych materiałów nieuporządkowanych korzystamy z cyfrowo przetworzonych mikrofotografii eksperymentalnych lub wzorców modelowych otrzymanych jako wynik symulacji komputerowej. Przybliżenie punktowe najmniejszych rozróżnialnych obiektów, czyli kwadratowych pikseli, których bok odpowiada długości rzeczywistej rzędu kilkuset nanometrów, trudno uznać za zadowalające. I to jest punktem wyjścia moich badań. Wykorzystując metody mechaniki statystycznej proponuję dwuskładnikowy entropowy deskryptor dla wieloskalowej analizy niejednorodności przestrzenno-kompozycyjnej wzorców obiektów niepunktowych w skali 256 poziomów szarości(8-bitowych). Ujmuje on ilościowo odmienność rzeczywistego makrostanu konfiguracyjnego i teoretycznego makrostanu odniesienia, który maksymalizuje entropię. Występują dwa rodzaje stopni swobody: przestrzenne i tzw. kompozycyjne. Przedstawię również nowy typ entropowego deskryptora złożoności wzorca, który odróżnia w różnych skalach długości makrostany konfiguracyjne z tym samym stopniem nieporządku. Własności deskryptorów ilustrują przykłady wzorców syntetycznych, ułamkowego ruchu Browna, ewolucji czasowej wzorców aperiodycznych, wzorców granularnych na powierzchni słońca,laserowych wzorców plamkowych [arXiv:0903.4669v1, arXiv:0902.2106v1].

Sala 422 12:15 

mgr Mariusz Woronowicz

Kwantowanie teorii pola na czasoprzestrzeniach nieprzemiennych - pole skalarne

Choć idea czasoprzestrzeni nieprzemiennej liczy sobie 50 lat, wciąż jest słabo poznanym obszarem fizyki wysokich energii. W szczególności sformułowanie kwantowej teorii pola na takich czasoprzestrzeniach stanowi poważne wyzwanie. Omówię ogólny związek algebry Hopfa z teorią reprezentacji. Następnie przedstawię ostatnio otrzymane wyniki dotyczące kwantowania swobodnego pola skalarnego na czasoprzestrzeniach nieprzemiennych. Szczegółowo omówię dwie deformacje kwantowe: czasoprzestrzeń kanoniczną oraz kapppa-deformację typu Liego. Struktura Hopfa deformacji kanonicznej jest stosunkowo uboga, prowadzi to do "niemal" niezdeformowanego kwantowania teorii, z drugiej strony deformacja ta otrzymywana jest przez twist - tym samym jej kwantowanie zadane jest przez R-macierz. W przypadku kappa-deformacji (która nie jest twistem) struktura Hopfa jest nietrywialna, co pozwoli "w pełni" prześledzić wpływ nieprzemienności czasoprzestrzeni na strukturę kwantowej teorii pola.

Sala 422 12:15 

mgr Maciej Matyka

Modelowanie numeryczne transportu płynów przez ośrodki porowate (obrona doktorska)

Przedstawię krótko główne tezy, cele i wnioski mojej rozprawy doktorskiej. Omówię dwa zagadnienia związane z transportem płynów przez ośrodki porowate: dyfuzję w modelu M. Kuentza, P. Lavalleego oraz krętość przepływu w ośrodku porowatym.

Sala 422 12:15 

dr Marcin Misiaszek, Instytut Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Nowe wyniki eksperymentu BOREXINO

Eksperyment BOREXINO po kilkunastoletnim okresie przygotowywań jest teraz w głównej fazie zbierania i analizowania danych. Głównym celem budowy 300-tonowego detektora scyntylacyjnego, umieszczonego w podziemnym laboratorium Gran Sasso, jest niskotłowa spektrometria neutrin słonecznych. W trakcie referatu zostaną omówione najnowsze wyniki pomiarów strumieni neutrin 7Be oraz 8B. Przedstawiona zostanie również zasada działania tego unikalnego urządzenia.

Sala 422 12:15 

mgr Anna Pachoł i dr Andrzej Borowiec

Przestrzenie nieprzemienne i ich zastosowania w podwójnie szczególnych teoriach względności

Po krótkim wprowadzeniu do teorii przestrzeni nieprzemiennych omówimy ich klasyfikacje oraz sposoby otrzymania. Zostaną przedstawione techniki deformacji kwantowych za pomocą twistów oraz ich związek z grupami kwantowymi, jak również możliwość ich zastosowania w opisie fizyki w skali Plancka. Ponadto zostaną rozważone podstawy wyprowadzenia przestrzeni kappa-zdeformowanych, które są motywowane przez tzw. "doubly special relativity" (DSR). Przedstawimy także operatorowe realizacje współrzędnych nieprzemiennych oraz związki dyspersyjne otrzymane z uogólnionego równania Kleina-Gordona dla kilku różnych parametrów pochodzących z twistów. W przypadku twistu abelowego odtworzymy związek dyspersyjny znany ze szczególnie popularnej wersji DSR.

Sala 422 12:15 

dr Arkadiusz Błaut

"Detektor LISA: poszukiwanie fal grawitacyjnych od zwartych układów podwójnych"

LISA (Laser Interferometer Space Antenna) to detektor fal grawitacyjnych, którego misja planowana jest na rok 2018. Będzie on w stanie wykryć fale grawitacyjne pochodz±ce z wielu interesuj±cych Ľródeł, m.in. z układów podwójnych gwiazd o małych masach lub supermasywnych czarnych dziur. Omówiona zostanie metoda filtru dopasowanego do poszukiwania prawie monochromatycznych sygnałów pochodz±cych ze zwartych układów podwójnych o małych masach (np. dwóch białych karłów) oraz metoda szacowania parametrów wykrytych fal.

Sala 422 12:15 

mgr Maciej Matyka

Modelowanie numeryczne transportu płynów przez ośrodki porowate

Przedstawię szerzej zagadnienia poruszane w mojej rozprawie doktorskiej.Omówię dwa zagadnienia szczegółowe związane z transportem płynów przez ośrodki porowate: dyfuzję ,,anomalną'' w modelu M. Kuentza, P. Lavalleego oraz krętość przepływu w ośrodku porowatym.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lukierski

Model struny twistorowej

Po przedstawieniu zasad Penrose'a twistorowego opisu zasoprzestrzeni Minkowskiego podam najpierw równoważne modele cząstek twistorowych oraz relatywistycznych cząstek punktowych (bezmasowych oraz masywnych ze spinem). Następnie przedstawię nieliniowy model struny twistorowej zadanej przez parę dwuwymiarowych pól twistorowych. Pokażę, że model taki jest klasycznie równoważny z modelem standardowej struny bozonowej Nambu-Goto. Przy odpowiednim wyborze lokalnych parametrów cechowania otrzymam swobodną strunę twistorową z dwuliniowym lagranżjanem. Na końcu wyjaśnię związek moich rozważań z ostatnio dość często rozpatrywaną superstruną twistorową Wittena. Przedstawione wyniki zostały otrzymane we współpracy z S. Fedorukiem z Dubnej.

Sala 60 12:15 

Dr Dariusz Dziczek, Prof Stanisław Chwirot , UMK Toruń

Kontrola nad powolnymi impulsami światła

(W sali Rzewuskiego) W trakcie wykładu zostaną przedstawione wyniki doświadczeń nad propagacją impulsów światła w ośrodkach z elektromagnetycznie indukowaną przezroczystością (electromagnetically induced transparency - EIT) przeprowadzonych w Krajowym Laboratorium FAMO w Toruniu. W nieco specyficznych, choć niezbyt trudnych do uzyskania warunkach możliwa jest dwuparametrowa kontrola nad impulsami światła laserowego biegnącymi (lub może lepiej: ,,pełznącymi") w ośrodku EIT. Efekty kontroli są szczególnie wyraźne w sytuacji, gdy impulsy wchodzące do ośrodka są wystarczająco krótkie. W takich okolicznościach impulsy wychodzące z ośrodka mają bardzo ciekawe i jak dotąd zagadkowe charakterystyki czasowe. Na koniec prof. Stanisław Chwirot opowie o Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optyki.

Sala 163 12:15 

prof. Wojciech Gawlik, Instytut Fizyki, Uniwersytet Jagielloński

Najniższe temperatury we Wszechświecie

(W sali Rzewuskiego) W wykładzie wprowadzone będą podstawowe informacje dotyczące optycznych metod uzyskiwania najniższych temperatur oraz najważniejsze charakterystyki materii w temperaturach bliskich zera bezwzględnego. Będą omówione techniki doświadczeń z materią w ultraniskich temperaturach, wytwarzania tzw. sieci optycznych oraz otrzymywania i badania kondensatów Bosego-Einsteina, a także ich niezwykłe własności. W wykładzie będą też przedstawione najnowsze wyniki prac nad kondensatem prowadzonych w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej w Toruniu.

Sala 422 12:15 

dr hab. Krzysztof Sacha, Inst. Fizyki, Uniwersytet Jagielloński

Kondensat Bosego-Einsteina okiem teoretyka

W trakcie wykładu omówię podstawowe metody stosowane do opisu kondensatu Bosego-Einsteina w zimnych gazach atomowych. Przedstawię również szereg przykładów ilustrujących, jakie efekty fizyczne można w zimnych gazach atomowych uzyskiwać i badać. W ostatniej części wykładu skupię się nad problemem pojedynczych pomiarów w przypadku układu N ciał.

Sala 422 12:15 

dr hab. Marek Wolf

Hipoteza Riemanna oczami fizyka

Hipoteza Riemanna (RH) mówi o położeniu na płaszczyźnie zespolonej nietrywialnych zer funkcji dzeta dzeta(s) Riemanna. Jest ona jednym z najbardziej znanych nierozwiązanych problemów w matematyce. Po sformułowaniu hipotezy Riemanna kilka minut poświęcę anatomii dzety Riemanna. Zasadnicza część wykładu będzie poświęcona omówieniu związków RH z fizyką: Twierdzenie Woronina i fraktalność dzety(s). Elektromechaniczny układ van der Pola. Przypuszczenie Polya'i-Hilberta, korelacje zer dzety: praca Montgomerego, macierze losowe, hamiltonian Okubo, Berry: H=xp. Związki z chaosem kwantowym. Modele Isinga i RH. Bilardy i RH. Ruchy losowe i RH.

Sala 422 12:15 

Prof. Bernard Jancewicz

Czy fala elektromagnetyczna może być płaska w zakrzywionej czasoprzesteni?

Sformułowanie elektrodynamiki w języku form różniczkowych jest ogólnie współzmiennicze, więc nadaje się do czasoprzestrzeni zakrzywionych. Szukałem rozwiązań równań Maxwella w postaci fali elektromagnetycznej. Jeśli zażądać, żeby fala była w pewnym sensie płaska, to jest to możliwe dla metryki konforemnie podobnej do metryki Minkowskiego. Takie metryki były znalezione dla modelu Friedmana.

Sala 422 12:15 

Prof. Zbigniew Jaskólski

Czteropunktowe bloki konforemne w superkonforemnej teorii pola

4-Point Conformal Blocks in SuperConformal Field Theory The conformal block is one of the basic notions of the 2-dimensional conformal field theory. The aim of the seminar is to provide an elementary explanation of this concept and a brief description of the recurrence method of calculating 4-point blocks due to Alexei Zamolodchikov. I will also present recent results concerning extension of this method to N=1 superconformal field theories obtained in collaboration with Leszek Hadasz and Paulina Suchanek.

Sala 422 12:15 

Prof. Krzysztof Redlich

Transport properties near chiral phase transition

We will discuss the properties of transport coefficients, shear and bulk viscosities near chiral phase transition. The calculations are performed in a kinetic theory under relaxation time approximation. We focus on the scaling properties near critical end point on the QCD phase diagram.

Sala 422 12:15 

Prof. David Blaschke

New islands in the QCD phase diagram

Abstract: Recently, a few new terms have been coined to describe the multi-faceted landscape of the QCD phase diagram. Among them are different color superconducting quark matter phases, pseudogap and BEC-BCS crossover regions as well as the so-called "quarkyonic phase" (McLerran/Pisarski). In explaining where to find these islands, I will mainly refer to results from a Polyakov-loop Nambu-Jona-Lasinio model. Predictions for characteristic observable traces of these phases are sought for in order to shape the experimental programmes of future heavy-ion collision facilities such as FAIR/CBM (Darmstadt) and NICA-MPD (Dubna).

Sala 422 12:15 

dr hab. Zbigniew Koza

Dyskusja na temat: Jak pozyskać studentów i jak ich zatrzymać na Wydziale?

Zastępca dyrektora naszego Instytutu d/s dydaktycznych wysłał do nas ostatnio list elektroniczny z dziewięcioma punktami do przemyślenia na temat nauczania na naszym Wydziale. Warto z nimi się zapoznać przed przybyciem na seminarium. Bernard Jancewicz

Sala 163 12:15 

Prof. Ludwik Turko

Nagroda Nobla z fizyki 2008 (w sali Rzewuskiego)

Tegoroczną nagrodę Nobla otrzymało trzech fizyków teoretyków: Yoichiro Nambu za wykorzystanie efektu spontanicznego łamania symetrii w świecie cząstek elementarnych oraz Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa za wprowadzenie mechanizmu ,,mieszania symetrii", prowadzącego do łamania symetrii CP materia-antymateria pociągającego za sobą pojawienie się trzeciej rodziny kwarków i leptonów. Konsekwencje wynikające z tych teoretycznych założeń zostały potwierdzone doświadczalnie, co jest warunkiem koniecznym dla otrzymania nagrody Nobla. Na wykładzie zostaną przedstawione w sposób dość przystępny prace laureatów prowadzące do ich jesiennej wizyty w Sztokholmie. Będzie również miejsce na rozważania dotyczące ewentualnych pominięć przy wyborze tegorocznego werdyktu, o czym było dość głośno w pierwszych komentarzach po ogłoszeniu decyzji Komitetu Noblowskiego.

Sala 163 12:15 

Prof. Maciej Chorowski, Wydział Mechaniczno-Energetyczny Politechniki Wrocławskiej

Inżynieria i technologia dla fizyki – czyli czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? (sala Rzewuskiego)

Wielki Zderzacz Hadronów (LHC), o energii 14 TeV, jest największym i najbardziej zaawansowanym technologicznie urządzeniem badawczym fizyki. Chociaż eksperymenty, których celem jest m.in. stwierdzenie istnienia bozonu Higgsa, testowanie Modelu Standardowego, czy sprawdzenie teorii supersymetrii, dopiero się rozpoczną, to już dzisiaj można stwierdzić, że koncepcja, budowa i uruchomienie LHC wymagały rozwiązania wielu problemów naukowych łączących różne dziedziny fizyki stosowanej i nauk technicznych. Wstrzyknięcie pierwszych przeciwbieżnych wiązek protonów do ponad 27-kilometrowego pierścienia poprzedzone było kilkunastoletnim programem badawczym obejmującym rozwój niezbędnych technologii i ich transfer do przemysłu. Szczególne miejsce w koncepcji LHC zajmują kriogenika helowa i nadprzewodnictwo stosowane. Wielki Zderzacz Hadronów jest całkowicie nadprzewodnikową maszyną zawierającą 1232 dipolowe magnesy odchylające, 474 kwadrupolowe magnesy ogniskujące oraz ponad 8000 magnesów korekcyjnych. Całość jest kriostatowana w temperaturze 1,8 K przy użyciu ponad 100 ton nadciekłego helu oraz dzięki zastosowaniu nowych obiegów termodynamicznych. Budowa i uruchomienie LHC pozwoliły na zgromadzenie doświadczeń, które mogą być wykorzystane w trakcie budowy innych dużych urządzeń badawczych, jak ITER, XFEL czy FAIR.

Sala 422 12:15 

prof. Zygmunt Galasiewicz

Nadpłynność, nadprzewodnictwo - osobiste spotkania ze słynnymi specjalistami

Przedstawię zapamiętane szczegóły spotkań z fizykami, których osiągnięcia w drugiej połowie XX wieku uważa się za fundamentalne. Poznamy ciekawsze fragmenty ich życiorysów. Większość z nich otrzymała nagrody Nobla (rok przyznania). Oto oni: A.A. Abrikosow, J. Bardeen (1956 i 1972), N.N. Bogolubow, I.M. Chałatnikow. W.Ł. Gizburg (2003), P.L. Kapica (1978), L.D. Landau (1962), A.J. Leggett (2003), E.A. Mueller (1987), C.N. Yang (1957).

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Haba,

Dyfuzja relatywistyczna

Relatywistyczne równanie dyfuzji w przestrzeni fazowej będzie zdefiniowane w pełnej analogii ze zwykłą dyfuzją. Pokaże, że taka dyfuzja jest jednoznacznie wyznaczona przez niezmienniczość relatywistyczną. Opiszę równanie transportu i fizykę statystyczną wynikającą z równania dyfuzji. Omówię możliwe zastosowania do opisu plazmy (w tym plazmy kwarkowo-gluonowej) oraz zderzeń wysokoenergetycznych.

Sala 163 12:15 

prof. Maciej Chorowski, Wydział Mechaniczno-Energetyczny Politechniki Wrocławskiej

Inżynieria i technologia dla fizyki – czyli czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? (w sali Rzewuskiego)

Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) o energii 14 TeV jest największym i najbardziej zaawansowanym technologicznie urządzeniem badawczym fizyki. Chociaż eksperymenty, których celem jest m.in. stwierdzenie istnienia bozonu Higgsa, testowanie Modelu Standardowego, czy sprawdzenie teorii supersymetrii, dopiero się rozpoczną, to już dzisiaj można stwierdzić, że koncepcja, budowa i uruchomienie LHC wymagały rozwiązania wielu problemów naukowych łączących różne dziedziny fizyki stosowanej i nauk technicznych. Wstrzyknięcie pierwszych przeciwbieżnych wiązek protonów do ponad 27-kilometrowego pierścienia poprzedzone było kilkunastoletnim programem badawczym obejmującym rozwój niezbędnych technologii i ich transfer do przemysłu. Szczególne miejsce w koncepcji LHC zajmują kriogenika helowa i nadprzewodnictwo stosowane. Wielki Zderzacz Hadronów jest całkowicie nadprzewodnikową maszyną zawierającą 1232 dipolowe magnesy odchylające, 474 kwadrupolowe magnesy ogniskujące oraz ponad 8000 magnesów korekcyjnych. Całość jest kriostatowana w temperaturze 1,8 K przy użyciu ponad 100 ton nadciekłego helu oraz dzięki zastosowaniu nowych obiegów termodynamicznych. Budowa i uruchomienie LHC pozwoliły na zgromadzenie doświadczeń, które mogą być wykorzystane w trakcie budowy innych dużych urządzeń badawczych, jak ITER, XFEL czy FAIR.

Sala 422 10:00 

mgr Artur Ankowski

Efekty jądrowe w oddziaływaniach neutrin (obrona pracy doktorskiej)

W fizyce neutrin porównanie przewidywań teorii z wynikami doświadczeń odbywa się za pośrednictwem symulacji Monte Carlo. W detektorach neutrina oddziałują z jądrami atomowymi, więc gros niepewności pochodzi od efektów jądrowych. Typowe podejście, stosowane w generatorach Monte Carlo, polega na używaniu modelu gazu Fermiego jako opisu jądra. Z eksperymentów elektronowych wiadomo jednak, że ten model może stanowić tylko pierwsze przybliżenie. Znacznie lepszy opis jądra daje funkcja spektralna, określająca rozkład pędów i energii nukleonów. W przyszłych eksperymentach (MINERvA, T2K) kluczową rolę odegra dokładność pomiarów, więc ulepszenie opisu jąder atomowych w modelach teoretycznych jest bardzo istotne. Głównym celem przedstawianej rozprawy doktorskiej jest skonstruowanie przybliżonych funkcji spektralnych tlenu, wapnia i argonu oraz ocena precyzji przekrojów czynnych na rozpraszanie neutrin otrzymanych przy ich użyciu. Otrzymane funkcje spektralne zastosowałem jako opis jądra przy rozpraszaniu elektronów, otrzymane wyniki porównałem z precyzyjnymi danymi doświadczalnymi w szerokim zakresie energii i kątów rozpraszania. W ten sposób pokazałem, że otrzymany model bardzo dobrze opisuje efekty jądrowe w oddziaływaniach elektronów. Następnie ustaliłem, które pomiary dla elektronów leżą w obszarze kinematycznym odpowiadającym rozpraszaniu neutrin i w sposób pośredni pokazałem, że udało się osiągnąć wysoką dokładność modelowania efektów jądrowych dla neutrin.

Sala 422 12:30 

mgr Artur Pietrykowski

Oddziaływanie kwantowych pól grawitacyjnych z renormalizowalnymi polami kwantowymi (obrona pracy doktorskiej)

Kwantowa teoria pola dobrze opisuje zjawiska fizyczne w ograniczonym zakresie energii. Ograniczoność wynika z rozbieżności przy uwzględnieniu poprawek pętlowych. Są one konsekwencją braku naturalnego ograniczenia na pędy cząstek. Zwykle renormalizacja pozwala usunąć nieskończoności. Okazuje się jednak, że jest to specyfiką teorii niskoenergetycznych. Teoria grawitacji Einsteina opiera się tej procedurze. Jednakże traktowana jako teoria efektywna pozwala rozszerzyć w skali energii obszar stosowalności kwantowej teorii pola, przez co staje się możliwym opis zjawisk fizycznych uwzględniający kwantowe efekty grawitacyjne poniżej energii Plancka. Interesujące jest w tym ujęciu, czy i w jakim stopniu grawitacja kwantowa modyfikuje oddziaływania cząstek elementarnych przenoszone za pomocą bozonów wektorowych. W rozprawie doktorskiej odniosłem się do prób odpowiedzi na pytanie o wpływ grawitacji kwantowej na bieżenie stałych sprzężenia w teorii Yanga-Millsa wraz ze wzrostem energii. Okazało się, że wyniki uzyskane w ramach tychże prób są artefaktem wynikającym z przyjętego sposobu łamania symetrii cechowania. Uwzględnienie stałej kosmologicznej oraz zastosowanie formalizmu <<Jednoznacznego Działania Efektywnego>> pozwoliło na znalezienie takich poprawek. Dla dodatniej wartości stałej kosmologicznej abelowa teoria Yanga-Millsa staje się asymptotycznie swobodna. Rozszerzenie sektora grawitacyjnego o człony kwadratowe w krzywiźnie nie wpływa na bieżenie stałych sprzężenia.

Sala 422 12:15 

Dr Paweł Gusin, Uniwersytet Śląski

Kosmologiczne modele branowe

Przedstawione zostaną modele kosmologiczne, które są konsekwencją teorii strun. Są nimi modele branowe. Cechą charakterystyczną takich modeli jest to, że 4-wymiarowa czasoprzestrzeń na poziomie klasycznym i w niskoenergetycznym przybliżeniu supergrawitacyjnym jest podrozmaitością (braną) zanurzoną w rozmaitości 10-wymiarowej. Geometria i pola tej 10-wymiarowej czasoprzestrzeni są wyznaczane przez rozwiązania równań supergrawitacji. Każde takie rozwiązanie jest nazwane próżnią. W zależności od wyboru 10-wymiarowej próżni dostaje się różne modele fizyczne na branie 4-wymiarowej. Parametry ustalające fizykę na branie są między innymi zależne od jej położenia w 10-wymiarowej czasoprzestrzeni. Będzie ukazane, jak 4-wymiarowa stała kosmologiczna zależy od położenia. Zostaną podane warunki prowadzące do inflacji 4-wymiarowej brany ze złamaną supersymetrią. Będzie przedstawiona dynamika objętości świata takiej brany. W szczególnych przypadkach otrzymuje się czasoprzestrzeń de Sittera, która wydaje się być czasoprzestrzenią naszego Wszechświata. Przedstawione również będą warunki tunelowania dla brany oraz zależność prawdopodobieństwa tunelowania od stałej kosmologicznej.

Sala 422 12:15 

dr Dariusz Prorok

Model statystyczny w opisie produkcji hadronów w zderzeniach ciężkich jonów

Kolokwium habilitacyjne. Tylko dla członków Rady Instytutu.

Sala 163 12:15 

dr Zygmunt Petru

Prezentacja kandydatów na dziekana

W sali Rzewuskiego

Sala 422 12:15 

Prof. Larry McLerran, Brookhaven National Laboratory, USA

Tutuł będzie podany później

Seminarium wyjątkowo we wtorek. Gość zaproszony przez prof. Ludwika Turko

Sala 163 12:15 

Prof. Antoni Ciszewski, IFD, UWr

Co to jest nanotechnologia i czego od niej oczekujemy?

29 grudnia 1959 na zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego Richard Feynman wygłosił referat zatytułowany "There's plenty of room at the bottom". Norio Taniguchi w 1974 r. po raz pierwszy użył terminu "nano-technology". W 1981 roku Gert Binnig i Heinrich Rohrer zbudowali pierwszy skaningowy mikroskop tunelowy - urządzenie pozwalające na manipulowanie pojedynczymi atomami. W 1992 r. w swojej książce Eric Drexler przedstawił teoretyczne podstawy wytwarzania urządzeń na poziomie molekularnym. Ten sposób określił terminem "nanotechnologii molekularnej". W 1998 r. zainicjowała działalność International Technology Roadmap for Semiconductors, której celem jest zapewnienie ciągłego postępu w doskonaleniu układów scalonych i wszystkich produktów wykorzystujących takie układy. 21 stycznia 2000 r. Bill Clinton przedstawił w Caltech federalny program koordynujący działalność badawczo-rozwojową w dziedzinie nanonauki i nanotechnologii, tzw. National Nanotechnology Initiative. W referacie zostanie krótko przedstawiona geneza nanotechnologii. Na podstawie wybranych definicji podjęta zostanie próba wyjaśnienia, czym jest nanotechnologia. Aktualne znaczenie nanotechnologii zostanie zilustrowane przykładami osiągnięć. Podkreślone zostaną różnice między nanotechnologią i nauką (nanonauką). Przedstawione zostaną wyniki wybranych badań prowadzonych w Zakładzie Mikrostruktury Powierzchni Instytutu Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Wrocławskiego i ich związek z nanotechnologią.

Sala 422 12:15 

Dr. Volker Friese, GSI, Darmstadt, Niemcy

Strangeness and the phi-meson in heavy-ion collision

The production of particles containing strange quarks is considered a key observable for the understanding of the reaction mechanisms in relativistic heavy-ion collisons. Recent results from the CERN-SPS, observing an anomaly in the relative strangeness production at around 30 AGeV, have been interpreted as a signature for the onset of a transition towards a deconfined state of matter, the quark-gluon plasma. The phi meson has a particular role due to being strangeness-neutral, yet containing a s-sbar quark pair. Thus, hadronic and partonic scenarios for strangeness creation will have quite different impacts on the production of phi mesons. In this lecture, we will present and discuss recent experimental results on strangeness production in heavy-ion collisions, with emphasis on data on phi mesons obtained by the NA49 collaboration. An outlook on the experimental propects from future experiments will be given.

Sala 163 12:15 

Igor Pronin, Phys.-Technical Institute, Petersburg

Surface crystallography via incoherent medium-energy electron diffraction

(W sali Rzewuskiego w ramach sympozjum na cześć prof. Stefana Mroza z okazji 70. urodzin.) In this lecture, I will consider the principles of incoherent medium-energy electron diffraction to demonstrate that spatial distributions of backscattered electrons image the symmetry of near-surface layer in real space. It will be shown as well that Single scattering cluster (SSC) approximation can be used to simulate the measured patterns and quantitative information concerning the near-surface atomic structure can be obtained from the comparison of theoretical and experimental profiles via reliability factors. The experimental apparatus which allows to investigate the near-surface structure in real time will be also described. Finally, several applications of the technique will be presented to illustrate its advantages.

Sala 422 12:15 

dr hab. Jacek Miękisz, Uniwersytet Warszawski

Przejścia fazowe w układach wielu graczy

Wykład rozpocznę od krótkiego kursu teorii gier. Następnie omówię dynamiczne modele gier przestrzennych. Rozważę wpływ liczby graczy i poziomu szumu na stochastyczną stabilność równowag Nasha. W szczególności przedstawię przykłady gier przestrzennych, w których zachowanie populacji graczy podlega przejściom fazowym. Przedyskutuję również Dylemat Więźnia na bezskalowych sieciach Barabasiego-Alberty. Gracze imitują strategie z najlepszymi wypłatami. Pokażę, że częstość kooperantów zmienia sie gwałtownie jako funkcja różnych parametrów gry.

Sala 422 12:15 

prof. Krystyna Lukierska, Uniwersytet Zielonogórsk

Proces Levy'ego i materiały magnetyczne

Referat składa się z dwóch części: 1. Pokazuje się, że dynamika szkieł spinowych może być opisana procesem Levy'ego. 2. Bada się statystykę wielkości domen magnetycznych w modelu Isinga i pokazuje, że w punkcie krytycznym Tc rozkład prawdopodobieństwa wielkości domen jest typu Pareto.

Sala 422 12:15 

Prof. Maciej Dunajski, Uniwersytet Cambridge

Teoria twistorów

Teorię twistorów zaproponował Roger Penrose początkowo jako sposób połączenia mechaniki kwantowej i ogólnej teorii względności. Jej status jako teorii fizycznej pozostaje niejasny, ale znalazła ona nieoczekiwane zastosowania w matematyce - od geometrii różniczkowej i teorii reprezentacji do układów całkowalnych. Przedstawię elementarne wprowadzenie do tego zagadnienia.

Sala 60 12:15 

Prof. Joachim Truemper, Inst. Extraterrest. Phys.

(Garching, RFN) The physical properties of neutron stars

(W sali Rzewuskiego) Neutron Stars represent unique astrophysical laboratories which allow us to investigate the properties of matter under the most extreme conditions observable in nature. During the last 40 years observations of radio pulsars, pulsating X-ray sources and X-ray bursters have provided a wealth of information about their physical parameters like masses, rotational fequencies, magnetic fields, magnetic moments, moments of inertia, etc. More recently it has become possible to detect the faint thermal emission from their tiny surfaces. These observations allow to measure neutron star radii, which in turn constrain the equation of state of matter at supranuclear densities prevailing in their cores. The lecture by Professor Truemper will be preceeded by a short information about the new Research Networking Programme of the European Science Foundation on "The New Physics of Compact Stars" (2008-2013), given by Prof. David Blaschke.

Sala 422 12:15 

Dr Maksim Pavlov, Instytut Lebiediewa, Moskwa

Integrability of new nonlocal kinetic equation

We study a new class of nonlinear kinetic equations recently derived in the context of the description of nonequilibrium dynamics of dense soliton gases with elastic collisions. These kinetic equations have nonlocal structure and can be obtained by considering the infinite-genus thermodynamic limit for the Whitham modulation systems for soliton equations. We prove that the N-component `cold-gas' hydrodynamic reductions of the nonlocalkinetic equation represent integrable linearly degenerate hydrodynamic type systems. Explicit formulae for the Riemann invariants and characteristic velocities are obtained for N=3. For this case, a family of exact similarity solutions is obtained and existence of quasi-periodic three-phase solutions is proved. An explicit representation for the family of linearly degenerate hydrodynamic symmetries is found.

Sala 422 12:15 

dr hab. Zbigniew Koza, mgr Maciej Matyka

Krętość przepływu w ośrodkach porowatych

W pierwszej części referatu wyjaśnimy pojęcie krętości przepływu w ośrodkach porowatych. W części drugiej przedstawimy nasze najnowsze wyniki dotyczące numerycznego wyznaczania krętości w pewnym modelu ośrodka porowatego. "Tortuosity in the porous media flow" In the first part of the seminar we explain the notion of tortuosity in the context of flows through porous media. In the second one we present our recent results concerning numerical aspects of tortuosity determination in a model of a porous medium.

Sala 422 12:15 

Dr Paweł Węgrzyn (Uniwersytet Jagielloński)

Dynamiczny efekt Casimira

Dynamicznym efektem Casimira określa się modyfikację zachowania pola kwantowego pod wpływem zmiennych w czasie warunków brzegowych. Najczęściej badanym modelem w tym kontekście są wibrujące wnęki elektromagnetyczne. W przypadku, gdy drgają w warunkach rezonansu parametrycznego, oczekuje się, że można zaobserwować makroskopowe skutki produkcji cząstek w stanie próżni. Omówię najprostsze modele dynamicznego efektu Casimira.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lukierski

Rozszerzenia symetrii Galileusza i ich realizacje dynamiczne

Plan wykładu: 1. Symetrie Galileusza, symetrie Newtona-Hooke'a oraz ich rozszerzenia centralne. 2. Rozszerzone symetrie Galileusza i Newtona-Hooke'a opisujące nierelatywistyczne układy odniesienia różniące sie przyspieszeniami. 3. Ładunki centralne i klasy kohomologii algebr Liego oraz zastosowania do rozszerzonych algebr Galileusza i Newtona-Hooke'a. 4. Współzmiennicze działania liniowe, ładunki centralne jako stałe sprzężenia. 5. Technika realizacji nieliniowych, przekształcenia cechowania, fizyczna rownoważnosc rozszerzeń symetrii Galileusza i Newtona-Hooke'a. Referat na podstawie następujących prac: 1.J.Lukierski, P.Stichel, W.J.Zakrzewski, hep-th/0702179; PLB 650, 203 (2007) 2. J.Lukierski, P.Stichel, W.J.Zakrzewski, arXiv:0710:3093, Eur.Phys.J.C, w druku 3. J.Gomis, J.Lukierski, "Enlarged NH symmetries: particle dynamics and gauge symmetries", bedzie wyslane do arXiv w marcu 08.

Sala 422 12:15 

Prof. Robert Olkiewicz

Sprawozdania Zakładów Naukowych


Sala 422 12:15 

prof. Jan Sobczyk

Konstruowanie generatora Monte Carlo oddziaływań neutrin

Przedstawię główne etapy rozwoju wrocławskiego generatora oddziaływań neutrin - NuWro. Podam fizyczne uzasadnienie, dlaczego warto było kilka lat temu zająć się takim przedsięwzięciem. Będzie mowa o uczestnictwie grupy fizyków z IFT w przygotowywanym w Japonii wielkim eksperymencie neutrinowym pod nazwą T2K. Przedstawię aktualnie prowadzone prace nad NuWro oraz najważniejsze w tym zakresie plany na przyszłość.

Sala 422 12:15 

dr inż.Kazimierz Czechowicz, Innovation Technology

Koncepcja miasteczka technologicznego na Dolnym Śląsku - e-city

Omówiona zostanie idea utworzenia centrum innowacyjnego nowych technologii na Dolnym Śląsku. W założeniu byłby to polski odpowiednik francuskiego Sophia-Antipolis (Mądrość i antymiasto) istniejącego na Lazurowym Wybrzeżu. Ośrodek taki stanowiłby naturalne centrum współpracy firm high-tech oraz środowiska akademickiego.

Sala 419 12:15 

Prof. Robert Olkiewicz

Spotkanie gwiazdkowe


Sala 422 12:15 

dr Dariusz Grech

Fizyka finansowa w opisie zjawisk krytycznych na rynku papierów wartościowych

Fizyka finansowa (ekonofizyka) jest gałęzią wiedzy stosującą metody fizyki do opisu zjawisk finansowych na rynku papierów wartościowych rozumianym jako układ złożony. W szczególności ciekawa jest możliwość opisu i przewidywania krachów finansowych czy gwałtownych zmian kursów jako przejść fazowych. Omówię dwa główne podejścia do tego zagadnienia polegające na globalnym i lokalnym opisie własności czasowych szeregów finansowych w okolicy punktu krytycznego. Pierwszy z nich prowadzi do tzw. log-periodycznych oscylacji szeregu czasowego; drugi jest związany z lokalnym wymiarem fraktalnym szeregu. Obie metody mają jednakową moc przewidywania zjawiska krytycznego w zależności od tego, czy rynek finansowy jest już rozwinięty czy też należy do tzw. rynków wschodzących. Pokażę to m.in. na przykładzie polskiego rynku kapitałowego badając historię Warszawskiego Indeksu Giełdowego (WIG). Na zakończenie przestawię, jak pomysły rozwijane w ramach fizyki finansowej mogą być z powodzeniem zastosowane do analizy danych w wykrywaniu właściwości stochastycznych tła w doświadczeniach poszukujących fal grawitacyjnych.

Sala 422 12:15 

prof. Zygmunt Galasiewicz

Jak człowiek dojrzewał do naukowego poznania świata - fragmenty literatury pięknej

Przedstawię szkic osiągnięć twórców fizyki począwszy od Talesa z Miletu czy Demokryta z Abdery po autorów współczesnej Teorii Wszystkiego. Z tekstów pisarzy i poetów, jak np. Lukrecjusz, J. Milton, J. Goethe, A. Mickiewicz, C. Swinburne, M. Proust, H. Sienkiewicz, J. Joyce, L. Lederman, J. Carrol, W. Szymborska, zostały wybrane i zacytowane fragmenty kojarzące się z nauką. Np. Marcel Proust w jednej z powieści napisał: ,,...i Fancoise odpowiedziała śmiejąc się: Pani jest gorsza od promieni X ...".

Sala 422 12:15 

Prof. Omar Benhar, Universita "La Sapienza", Rzym

Many-body theory of the electroweak nuclear response

I will outline the theoretical description of nuclei based on nonrelativistic many-body theory and realistic hamiltonians, and discuss its application to the study of electron- and neutrino-nucleus scattering observables.

Sala 422 12:15 

by Werner Ebeling, Humboldt University, Berlin

Theory of Brownian motion revisited - from Einstein-Smoluchowski to swarm dynamics

We begin with a survey of the 100 years of development after the early work of Einstein, Smoluchowski, Langevin, Fokker and Planck on the theory of Brownian motion. Next we consider several approaches to the statistical foundation of the stochastic equations. Further we give – based on a recent book with Sokolov - an overview on several extensions as random walk approaches, and in particular to driven Brownian motion. In the last part we explore the collective motions of interacting driven particles forming swarms, study the modes and the attractors of motion. Several applications of the dynamics of swarms in physics and ecology are given.

Sala 163 12:15 

Dr hab. Gerhard Brauer, Forschungszentrum, Dresden

Positron annihilation spectroscopy - application to ZnO single crystals

(W sali Rzewuskiego) Positron Annihilation Spectroscopy (PAS) is now a well-established tool for the study of electronic and defect properties of bulk solids, whereas mono-energetic positron beams are needed to investigate thin films and surfaces. As an introduction, the application and basic physics behind PAS methods will be explained briefly. Zinc oxide (ZnO) is a potential semiconductor suitable for fabrication of visible and UV light emitters and detectors as well as high-temperature electronics. However, to achieve this goal, a full understanding of the role of lattice defects is needed as they largely control the optical and electrical properties. Here, a summary of our recent research results to identify lattice defects in ZnO single crystals will be presented which includes the application of radioactive positron sources, a mono-energetic positron beam, and also theoretical calculations. Finally, an outlook about future work will be given. This includes the construction of an accelerator-based and pulsed intense positron beam, and the study of ZnO nanorods.

Sala 422 12:15 

Dr. Dmitri V. Fursaev, JINR, Dubna

Entaglement in quantum gravity and the plateau problem

Quantum entanglement is an important physical phenomenon when quantum states of different objects cannot be described independently even if the objects are spatially separated. The aim of the talk is the entropy of entanglement between microscopic states in a quantum gravity theory which are separated by a hypersurface. We present arguments that: 1) the entanglement entropy can be determined as macroscopical quantity without knowing the real microscopical content of the fundamental theory; 2) when the system is separated by a minimal hypersurface the entropy has the same form as the Bekenstein-Hawking entropy of a black hole. The relation between the entropy and the theory of minimal surfaces (the Plateau problem) is in a remarkable accord with the basic features of the von Neumann entropy, such as subadditivity property. Another evidence in its favor comes from a “holographic formula” recently established for QFT models which admits a description in terms of an anti-de Sitter (AdS) gravity one dimension higher. The holographic formula enables one to express the entanglement entropy in these models in terms of the area of a minimal surface in the AdS bulk. The topics covered in the talk include: properties of the entanglement entropy, entanglement in many–body systems and in QFT, entanglement in quantum gravity, the holographic formula and its applications to strongly coupled gauge theories

Sala 163 12:15 

prof.Johanna Stachel , prof. Peter Braun-Munziger

"Relativistic nuclear collisions - a quark matter factory" and "Quarkonia - messengers of deconfinement in quark matter"

Prof. Johanna Stachel (Universitaet Heidelberg) At high temperature and/or high density nuclear or hadronic matter is expected to undergo a phase transition. Quarks and gluons are freed from their confinement and chiral symmetry is restored. This is confirmed by calculations of QCD on a space-time lattice. Nuclear collisions at ultra-relativistic energies produce fireballs which contain such quark matter. The evidence for the production of quark matter will be presented and a discussion of the position of the phase boundary between normal hadronic matter and quark matter. Prof. Peter Braun-Munziger (GSI Darmstadt) Charmonia, bound states of charm and anticharm quarks, can be copiously produced in high energy nucleus-nucleus collisions. The experimentally observable yield depends on whether quark matter is formed, as well as on the degree of thermalization and deconfinement of charm quarks in the hot fireball. The various mechanisms for suppression and enhancement of charmonia will be discussed and relevant predictions compared with available data from the SPS and RHIC accelerator. Finally, the exciting prospects for charmonium measurements at the LHC will be presented.

Sala 422 12:15 

mgr Anna Jamróz

Splątanie w układach dwuatomowych oddziałujących z otoczeniem (obrona pracy doktorskiej)

Kwantowa teoria informacji jest jedną z najbardziej rozwijających się dziedzin fizyki teoretycznej. Jest ona przedmiotem intensywnych badań nie tylko dla zrozumienia podstaw mechaniki kwantowej, ale również z powodu przyszłych zastosowań, takich jak: kryptografia kwantowa, obliczenia kwantowe czy teleportacja stanów. Kluczem do zrozumienia tej teorii jest poznanie zjawiska splątania stanów kwantowych, analiza jego złożonej natury oraz rozwoju w czasie. Główną przeszkodą w wytwarzaniu i obserwacji stanów splątanych jest ich wrażliwość na nieuniknione oddziaływanie z otoczeniem, które prowadzi do niszczenia korelacji i dekoherencji. W przypadku układów atomowych dekoherencja jest wywołana oddziaływaniem układu ze zbiornikiem o zerowej bądź skończonej temperaturze. Mechanizmem prowadzącym do dyssypacji jest w tym przypadku proces emisji spontanicznej. Ciekawy jest również przypadek graniczny temperatury nieskończonej. Badanie splątania układów otwartych z rozwojem czasowym zadanym przez półgrupy dynamiczne jest ważnym zagadnieniem teoretycznym wartym szczegółowego przeanalizowania, zwłaszcza w kontekście modelowania układów realistycznych, niedających się oddzielić od otoczenia. Rozprawa jest poświęcona badaniu takich właśnie zagadnień. W szczególności zbadane zostało zachowanie się splątania otwartego układu dwóch atomów dwupoziomowych, będących w kontakcie ze zbiornikiem o temperaturze zerowej i nieskończonej.

Sala 422 12:15 

prof. Salvatore Capozziello, Universita di Napoli

Stochastic background of gravitational waves "tuned" by f(R) gravity

It is shown that the stochastic background of gravitational waves, produced in the early cosmological epochs, strictly depends on the assumed theory of gravity. In particular, the specific form of the function f(R), where R is the Ricci scalar, is related to the evolution and the production mechanism of gravitational waves. On the other hand, detecting the stochastic background by the forthcoming interferometric experiments (VIRGO, LIGO, LISA) could be a further tool to select the effective theory of gravity.

Sala 163 12:15 

prof. Bengt Friman, Techn. Universitat Darmstadt

Nuclear matter: a fresh view at an old problem

A novel microscopic approach to the nuclear matter problem based on the renormalization group is presented and the prospects for a perturbative approach to bulk properties are examined. Furthermore, calculations of the equation of state are reported and renormalization of the pairing gaps in neutron matter is discussed. Consequences for the cooling of neutron stars are also presented.

Sala 422 12:15 

prof. Hanna Pawłowska (Wydz. Fizyki UW)

Pośredni wpływ aerozoli na klimat

Klimat Ziemi ewoluuje i zmienia się. Intensywne uprzemysłowienie spowodowało, że zmiany klimatu związane z działalnością człowieka zaczęły przybierać niepokojący rozmiar. Głównymi elementami zmian klimatycznych są: efekt cieplarniany oraz wpływ aerozoli (zanieczyszczeń). Opublikowany w 2007 roku 4 raport IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) przedstawia najnowsze oszacowania wpływu różnych czynników antropologicznych oraz naturalnych na zmianę bilansu promieniowania Ziemi, a zatem na klimat. Przedmiotem referatu będzie pośredni wpływ aerozoli na klimat. Efekt ten opisuje zmianę własności radiacyjnych chmur spowodowaną zmianą ich własności mikrofizycznych. Kropelki chmurowe powstają poprzez skraplanie pary wodnej na tzw. jądrach kondensacji, które są pewnym podzbiorem aerozoli znajdujących się w powietrzu. Własności mikrofizyczne, dynamiczne i radiacyjne chmury są ze sobą powiązane; zatem zmiana jednego czynnika pociąga za sobą zmianę wszystkich pozostałych. Zrozumienie procesów fizycznych zachodzących w chmurze jest niezbędne do opisu chmury w modelach, które służą do szacowania przyszłych zmian klimatycznych. Chmury rozwijające się w tzw. warstwie granicznej atmosfery są szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenia produkowane przez człowieka. W trakcie wykładu przedstawione zostaną różne procesy fizyczne, które zachodzą w chmurach stratocumulus oraz ich wpływ na bilans radiacyjny.

Sala 422 12:15 

dr Stępiński, dr Stępińska

Profilaktyka chorób układu krążenia

Specjaliści od układu krążenia opowiedzą o profilaktyce chorób tego układu, udzielą konsultacji i przeprowadzą bezpłatny pomiar ciśnienia tętniczego.

Sala 163 12:15 

prof. Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz, UAM Poznań

Kosmogeneza kwantowa (sala Rzewuskiego)

W ramach kosmologii kwantowej traktującej wszechświat jako zamknięty układ, poza którym nie istnieje żadna rzeczywistość fizyczna, rozpatruje się możliwie prosty model kosmogenezy. W modelu tym tworzenie wszechświata ze stanu "nicości" traktuje się jako kwantowy proces tunelowania. Na przykładzie tego modelu zostanie omówiony trudny i kontrowersyjny problem czasu występujący w kosmologii kwantowej.

Sala 422 12:15 

mgr Carlos Peńa and prof. David Blaschke

J/psi suppression in hot dense matter and application to heavy-ion collisions

J/psi suppression was suggested by Matsui and Satz (1986) to be an unambiguous signal of quark-gluon-plasma formation in heavy-ion collisions experiments but is debated ever since. We review the results for J/psi production in experiments at CERN SPS and Brookhaven RHIC and the status of their theoretical understanding. The investigation of J/psi, psi' and D-meson production under conditions of high baryon density will be a major goal of the CBM experiment at FAIR Darmstadt, starting 2015. We outline the basics of a quantum field theoretical approach to this problem which will be developed in detail within a PhD Thesis project at the IFT.

Sala 163 12:15 

dr hab. Zygmunt Lalak, Inst.Fiz.Teoret. Un.Warsz.

Ciemna energia - wyzwanie dla fizyki oddziaływań fundamentalnych (w sali Rzewuskiego)

Obserwacje kosmologiczne sugerują, ze ponad 70 procent energii we Wszechświecie należy przypisać egzotycznej substancji, której natury nie potrafimy jednoznacznie wyjaśnić. Jest to poważny problem, ale i wielkie wyzwanie dla fizyki oddziaływań fundamentalnych, której ambicją jest zbudowanie jednolitej teorii opisującej zarówno obserwowaną w zderzaczach cząstek elementarnych fizykę w skali subnuklearnej, jak i zjawiska wielkoskalowe, w tym ewolucję wszechświata i formowanie się obserwowanego rozkładu materii. Podczas wykładu przedstawię próby wyjaśnienia zagadki ciemnej energii mieszczące się w ramach najlepiej umotywowanych rozszerzeń standardowego modelu oddziaływań fundamentalnych.

Sala 422 12:15 

Dr Yuri L. Kalinovsky, ZIBJ, Dubna

The QCD critical end point in the SU(3) Nambu-Jona-Lasinio model

We study the chiral phase transition at finite temperature T and baryonic chemical potential mu_B within the framework of the SU(3) Nambu-Jona-Lasinio model. The QCD critical end point (CEP) and the critical line at finite T and mu_B are investigated. The study of physical quantities, such as the baryon number susceptibility and the specific heat in the vicinity the CEP, will provide relevant information concerning the order of the phase transition. The class of the CEP is determined by calculating the critical exponents of those quantities.

Sala 422 12:15 

mgr Artur Pietrykowski

Wpływ kwantowania grawitacji na pola kwantowe

Głównym wyzwaniem dla fizyki teoretycznej jest konstrukcja kwantowej teorii grawitacji. Pośród wielu podejść do tej kwestii dwa pośród nich są najbardziej zaawansowane, mianowicie teoria strun i pętlowa grawitacja kwantowa. Wyniki tych badań są istotne z punktu widzenia kwantowej teorii pola, gdyż oczekuje się, iż kwantowa grawitacja w sposób naturalny usunie problemy związane z rozbieżnościami w nadfiolecie. Przypuszcza się również, że oddziaływania cząstek opisywane przez Model Standardowy powinny być korygowane przez oddziaływanie z grawitonami, co powinno być widoczne przy wzroście energii tychże oddziaływań. Poprawki grawitacyjne do tych oddziaływań zostały ostatnio znalezione przez Robinsona i Wilczka. Wynik ten jednak okazał się być niefizycznym. Niemniej istnieją przesłanki, iż poprawki takie pojawią się po uwzględnieniu członów kwadratowych w krzywiźnie w działaniu dla grawitacji. Na referacie po krótkim wprowadzeniu do procedury renormalizacji podam powód, dlaczego ów wynik jest niefizyczny, oraz przedstawię wyniki uzyskane po dodaniu wspomnianych członów kwadratowych w krzywiźnie.

Sala 419 12:15 

Prof. Robert Olkiewicz

Spotkanie gwiazdkowe

Sala 422 12:15 

prof. Andrzej Krzywicki (Wyższa Szkoła Hadlowa we Wrocławiu)

Hydromechanika nieco inaczej - efekty kapilarności

Rozpatrzę zagadnienie kształtu nieruchomych kropel cieczy leżących lub podwieszonych na poziomej płaszczyźnie w polu ciężkości Ziemi.

Sala 422 12:15 

dr hab. Zbigniew Koza

Model zwilżania substancji porowatych

Tematem referatu będzie analiza pewnego modelu zwilżania substancji porowatytch, tzw. modelu KL (Kluentz-Lavallee). Model ten charakteryzuje się przyspieszonym tempem zwilżania, które zgodne jest z wynikami doświadczalnymi otrzymanymi dla pewnych materiałów budowlanych, np. cegieł. Zwiększone tempo zwilżania tłumaczone było dotychczas jako przejaw dyfuzji anormalnej. Naszym (wspólnym z Maciejem Matyką) celem jest wykazanie, że w rzeczywistości za proces zwilżania w modelu KL odpowiedzialne są dwa klasyczne mechanizmy: dyfuzja normalna i makroskopowy przepływ cieczy.

Sala 422 12:15 

prof. Andrzej Krzywicki

Referat odwołany

Uwaga, uwaga! Seminarium odwołane z powodu choroby referenta.

Sala 422 12:15 

prof. Reinhard Mahnke, Universitaet Rostock

Nonlinear phenomena and structure formation

Although the experimental situation on freeways is rather complex, we believe that some general features of traffic flow exist which can be described by relatively simple models. Dynamical models for car cluster formation based on stochastic methods (master equation, Langevin equation, Fokker-Planck equation) have not been extensively exploited so far in traffic theory. It is my aim to present a stochastic description of jam formation using master equation approach. The main point is to construct the transition probabilities for the jump processes to condensate one free car to a car cluster or to evaporate the first congested car into free flow. This method allows us to interpret the phase transitions between different states of traffic flow in analogy to aggregation phenomena in metastable and unstable systems like supersaturated van der Waals gases.

Sala 163 12:15 

prof. Michał Tomczak (Inst. Astr. UWr)

Przejawy aktywności obserwowane w koronie słonecznej (w sali Rzewuskiego)

W referacie zaprezentowane zostaną najważniejsze przejawy aktywności obserwowane w koronie słonecznej: rozbłyski, koronalne wyrzuty materii (ang. Coronal Mass Ejections) i fale globalne. Omówione zostaną też związki zachodzące miedzy tymi zjawiskami i ich zależność od czasowego rozwoju pola magnetycznego na Słońcu. Referat będzie ilustrowany najnowszymi obserwacjami z satelitów.

Sala 422 12:15 

dr Grażyna Antczak (IFD UWr)

Mechanizmy dyfuzji powierzchniowej w skali atomowej

Mechanizmy poruszania się pojedynczego atomu po powierzchniach metali (błądzenie losowe) w niskich temperaturach wydają się być dobrze opisane i doświadczalnie udokumentowane. W tych warunkach zaobserwowano dwa podstawowe sposoby poruszania się adatomu: poprzez skoki do najbliższego miejsca adsorpcyjnego oraz przez wymianę atomu zaadsorbowanego z atomem podłoża. W ostatnich latach wykazano, że mechanizm przemieszczania się atomu może ulec zmianie wraz ze wzrostem temperatury podłoża. W referacie autorka przedstawi możliwości badań mechanizmów dyfuzji w skali atomowej za pomocą metody polowej mikroskopii jonowej, umożliwiającej obserwacje rozkładów przemieszczeń pojedynczego atomu na powierzchni metalu i późniejszą analizę tych przemieszczeń z użyciem metody Monte Carlo dostosowanej do symulacji takich przemieszczeń. Na podstawie własnych badań zachowania się adatomu na powierzchni mikrokryształu wolframu autorka mogła udowodnić występowanie skoków drugiego rzędu (skoków długich) zarówno podczas dyfuzji jednowymiarowej na ściance (211) jak i dla dyfuzji dwuwymiarowej na ściance (110). Skoki długie zależą zarówno od właściwości podłoża jak i adatomu. Można było również pokazać, że pomiary dyfuzyjności (współczynnika dyfuzji) nie dostarczają jednoznacznych informacji do detekcji skoków długich głównie z powodu korelacji między skokami pierwszego i dalszego rzędu. Stwierdzono również, że dynamika atomów podłoża wpływa istotnie na rodzaje skoków długich na powierzchni.

Sala 422 12:15 

prof. Robert Olkiewicz

Seminarium Sprawozdawcze

Kierownicy zakładów przedstawią sprawozdanie z działalności w 2006 roku

Sala 422 12:15 

dr Wojciech Cegła

O pewnej własności kwantowej rodziny podwójnych stożków

Mechanika kwantowa wymaga logiki innej niż mechanika klasyczna. Pokażę, że najważniejsza własność tzw. logiki kwantowej pojawia się też w szczególnej teorii względności. Będą to ostatnie wyniki otrzymane we współpracy z dr. Janem Florkiem.

Sala 422 12:15 

Prof. Krzysztof Redlich

The QCD phase diagram

We will discuss how by using the universality of QCD with O(4) spin system one can establish the phase structure of QCD medium at finite temperature and density.

Sala 419 12:00 

prof. Robert Olkiewicz

Seminarium świąteczne w Klubie IFT

Będzie to spotkanie towarzyskie. Potem, o godz. 13:15 posiedzenie Rady Instytutu, na nim kolokwium habilitacyjne Katarzyny Sznajd-Weron

Sala 422 12:15 

prof. Agnieszka Zalewska (IFJ, Kraków)

Międzynarodowa Konferencja Wysokich Energii ICHEP’06 w Moskwie - najciekawsze wyniki

Pomiar mieszania dziwnych mezonow pięknych Bs (zbudowanych z antykwarku b i kwarku s) na podstawie danych z Tevatronu uchodzil za najwazniejszy wynik ostatniego roku. Gorace dyskusje dotyczyly mozliwosci zaobserwowania lekkiego bozonu Higgsa w Tevatronie zanim LHC osiagnie odpowiednia swietlnosc. Bliski start LHC mial odbicie w wielu referatach. Start amerykanskiego programu neutrinowego NUMI, nowe wyniki z fabryk mezonow B (sa to akceleratory e+e- dostarczajace licznych mezonow B), poprawiony pomiar czasu zycia neutronu, wyniki eksperymentu Auger to przyklady kolejnych ciekawych wynikow doświadczalnych. W teoretycznej fizyce czastek widoczny jest postep w rachunkach sieciowych.

Sala 422 12:15 

prof. Adam Jezierski (Wydz. Chemii UWr)

Rownowaga, odwracalnosc, samoorganizacja - przyklady z pogranicza chemii, geochemii i biochemii

1. Czy XIX-wieczne pojecie rownowagi chemicznej do dzis ksztaltuje swiadomosc chemikow? Zamrozone stany rownowagi - skaly i mineraly. Defekty strukturalne. Pierscienie Lieseganga. Rola czasu w procesach rownowagowych i nierownowagowych. Struktury fraktalne. 2. Odwracalnosc i niedwracalnosc w ewolucji kosmicznej. Czy prawdziwe jest zdanie Ilyi Prigogine'a ,,nieodwracalnosc jest podstawowym warunkiem powstania i istnienia układow zlozonych". Problem wagi kosmicznej - zelazo. 3. Czy istnieje samoorganizacja? Blona komorkowa i micelle. Roznica miedzy uporzadkowaniem a samoorganizacja. Jeszcze raz o problemie czasu.

Sala 422 12:15 

Prof. Ryszard Tanaś, UAM Poznań

Kwantowe splątanie dwóch atomów

Dwa atomy oddziałujące z tą samą próżnią zachowują się kolektywnie. Emisja spontaniczna w takim układzie może prowadzić do kwantowego splątania takich atomów. Jeśli układ taki przygotować w stanie splątanym, to ewolucja splątania wykazuje kilka interesujących własności, takich jak "nagła śmierć" splątania czy też odrodzenie splątania po takiej "nagłej śmierci". W referacie przedstawię niektóre aspekty ewolucji splątania kwantowego w układzie dwóch atomów.

Sala 163 12:15 

dr hab. Jan Masajada (Politechnika Wroclawska)

Wiry optyczne i ich zastosowania (w sali Rzewuskiego)

Wiry optyczne są punktowymi nieciaglosciami w rozkladzie fazy pola optycznego. Badania nad nimi wpisuja sie w modny we wspolczesnej fizyce nurt badan nad stabilnymi nieciaglosciami pol fizycznych. Szersze badania nad wirami optycznymi rozpoczal w polowie lat 70-tych Michael Berry. W latach 90-tych powszechnie zaczeto mowic o nowej galezi optyki, która nazwano optyka osobliwosci (Singular Optics). Choc ta nowa dziedzina obejmuje wszystkie rodzaje nieciaglosci optycznych, jej powstanie jest wynikiem prac nad wirami optycznymi. Ciekawe wlasnosci wirow optycznych oraz ich trwalosc spowodowaly, ze od lat 90-tych ubieglego wieku zaczely pojawiac sie prace nad ich praktycznym wykorzystaniem. Nalezy tu wymienic manipulatory optyczne, przyrzady do manipulowania mikroczasteczkami, ktore sa juz dostepne komercyjnie. Inne zastosowania to mikroskopia fluoroscencyjna, astronomia, telekomunikacja i interferometria. Przez autora prezentacji zostal opracowany interferometr na wirach optycznych, ktory zostanie szerzej omowiony. Wiry optyczne sluża rowniez badaniom podstawowym. Zostaly wykorzystane do doswiadczalnych testow zasad mechaniki kwantowej. Sprzezenie wirow optycznych z technologia spl/atanych fotonów obiecuje nowe niezwykle eksperymenty kwantowe oraz otwiera nowe mozliwosci w tak modnych kierunkach badan jak komputery kwantowe czy kryptografia kwantowa.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Haba

Nieliniowosc w mechanice kwantowej

Przedyskutuje proby wprowadzania nieliniowosci w podstawowych rownaniach mechaniki kwantowej i powody, dla ktorych to sie robi. Omowie nieliniowe rownania Schroedingera, ktore pojawiaja sie w opisie ukladow zlozonych (glownie rownanie Grossa-Pitajewskiego).

Sala 163 12:15 

prof. David Blaschke

Fluctuations in the cosmic microwave background radiation (w sali Rzewuskiego)

The Nobel prize in Physics 2006 is awarded for the discovery of the blackbody form and anisotropy of the cosmic microwave background radiation (CMBR) made possible with the COBE satellite.The tiny variations in the temperature of the CBMR which were measured for the first time by Smoot, Mather and their collaborators are fingerprints of the formation of structures like stars and galaxies in the Early Universe. The history, present status and perspectives of these experiments and their implications for modern Cosmology are reviewed for non-experts.

Sala 422 12:15 

dr Zbigniew Osiak

Krotka historia kosmologii relatywistycznej

Zostanie omówiony wklad wniesiony przez 30 wybitnych fizyków, astronomów, kosmologów i matematyków do powstania oraz rozwoju kosmologii relatywistycznej. Prezentacja bedzie bogato ilustrowana.

Sala 422 12:15 

prof. Jerzy Lukierski

Opis twistorowy jako alternatywa opisu czasoprzestrzennego

Opiszę w skrócie historyczny rozwój koncepcji zastępujacych pojęcie einsteinowskiej czterowymiarowej czasoprzestrzeni Minkowskiego (czasoprzestrzeń w wymiarze D>4, superprzestrzeń, czasoprzestrzeń nieprzemienna, przestrzeń twistorowa). Przedstawię elementy geometrii twistorowej Penrose'a wprowadzającej złożoną czasoprzestrzeń. Podam proste zastosowania dynamiczne opisu twistorowego do relatywistycznych cząstek swobodnych (cząstki bezmasowe w przestrzeni jednotwistorowej, cząstki z masą i spinem w przestrzeni dwutwistorowej), do strun oraz do nieskonczenie wymiarowych multipletow z dowolnym spinem. Jeśli czas pozwoli, podam także elementy supersymetrycznego rozszerzenia teorii twistorów.

Sala 422 12:15 

dr hab. Lech Jakóbczyk

Ogloszenie wynikow konkursu na program komputerowy popularyzujący fizykę


Sala 422 12:15 

prof. T.R. Govindarajan (Einstein Inst., Potsdam)

Twist symmetries of QFT's in noncommutative spaces

I will discuss new developements on quantum field theories in noncommutative spaces. Will present how Poincare symmetry is recovered and how diffeomorphism can be imposed.

Sala 163 12:15 

prof. Larry McLerran (Brookhaven National Lab.)

The color glass condensate (w sali Rzewuskiego)

The Color Glass Condensate is a new form of matter proposed to describe the wave functions of strongly interacting particles in the high energy limit. This matter has universal properties, and is a very dense and highly coherent configuration of gluons. It has properties similar to spin glasses and to Bose condensates.

Sala 422 12:15 

prof. David Blaschke (Uniwersytet Rostock)

Quantum fields under extreme conditons in compact stars, heavy-ion collisions and lasers

The exploration of matter under the extreme conditions of high densitites, temperatures and strong fields is a challenging task for theoretical and experimantal research since it allows to test our concepts of phase transitions and mechanisms for the creation of matter from the vacuum. I will characterize the present status of the search for the quark-gluon plasma in heavy-ion collisions at CERN SPS and RHIC and in the interiors of compact stars. A rather detailed picture of the phase diagram of Quantum Chromodynamics is emerging with similarities to other strongly correalated systems in nature, where superconductivity and superfluidity occur. The project of a new accelerator complex at GSI Darmstadt may provide ideal conditions for the exploration of these aspects including the critical point in the QCD phase diagram. For the studies of fundamental aspects such as particle creation from vacuum in strong external fields (Schwinger mechanism) future Exawatt and Zetawatt lasers will provide necessary critical intesities. The creation of the quark-gluon plasma using laser accelerators is one of the options for the future.

Sala 163 12:15 

mgr Anna Radoszewska

PWN dla fizyków (sala Rzewuskiego)

Wydawnictwo Naukowe PWN serdecznie zaprasza wykładowców i studentów fizyki. Zaprezentujemy Państwu ostatnie nowości z nauk matematyczno-fizycznych oraz dostępne w sprzedaży podręczniki. Liczymy również na dyskusję, sugestie i propozycje Państwa w sprawie wydawania podręczników dla studentów. Dla uczestników seminarium przygotowaliśmy atrakcje. Serdecznie zapraszamy.

Sala 422 12:15 

dr hab. Stanisław Ciechanowicz

Rola geofizyki w IFT oraz w strategii energetycznej Dolnego Śląska

Geofizyka jako nauka podstawowa i stosowana staje się koniecznością we współczesnym przyrodoznawstwie. Jest to dobrze widoczne w działaniach większości państw świata. Tak więc geofizyka - jako specjalizacja absolwentów fizyki - może być atrakcyjną ofertą dydaktyczną i drogą kariery naukowej.

Sala 163 12:15 

prof. Robert Olkiewicz

Seminarium poświęcone pamięci prof. Jana Mozrzymasa

Seminarium wspólne z Instytutem Fizyki Doświadczalnej odbędzie się w sali Jana Rzewuskiego

Sala 422 12:15 

dr Andrzej Frydryszak

Liczby dualne, robotyka, kwantowa grawitacja i supersymetrie

Wprowadzone jeszcze przez Clifforda w XIX wieku liczby dualne są mniej znane od liczb zespolonych, ale na swój sposób odgrywają istotną rolę w strukturach abstrakcyjnych i zastosowaniach praktycznych. Zupełnie niespodziewanie pojawiają się w modelu opisującym pola o spinie 2, jak również w granicy abelowej dla modelu supersymetrycznego.

Sala 163 12:15 

dr Tomasz Brzozowski (Uniwersytet Jagielloński)

Ultraprecyzyjne pomiary częstotliwosci i grzebień optyczny. Nobel 2005 z fizyki

(Seminarium w sali Rzewuskiego) John L. Hall i Theodor W. Haensch otrzymali połowę Nagrody Nobla za ,,wkład w rozwój precyzyjnej spektroskopii laserowej, włączając w to technikę optycznego grzebienia częstotliwości". Grzebień optyczny - najbardziej precyzyjne narzędzie do pomiaru częstotliwości - jest ukoronowaniem wieloletnich prac, których celem był bezpośredni pomiar częstotliwości z zakresu światła widzialnego. Jakie pomysły doprowadziły do powstania grzebienia optycznego? Na czym polega dokonywany za jego pomocą pomiar? Do czego można go wykorzystać? Czy rzeczywiście twórcy grzebienia zasługują na Nobla? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w trakcie referatu.

Sala 163 12:15 

prof. Klaus Wandelt (Inst. Phys.Chemie, Bonn)

Phase formation at solid surfaces - an overview

Jest to wykład wspólny dla obydwu Instytutów Fizyki UWr w ramach Warsztatu Bonn-Wrocław o Fizyce i Chemii Powierzchni. Odbędzie się w sali Jana Rzewuskiego.

Sala 163 12:15 

dr Tomasz Brzozowski (Uniwersytet Jagieloński)

Ultraprecyzyjne pomiary częstotliwości i grzebień optyczny. Nobel 2005 z fizyki

Referat w sali Rzewuskiego. John L. Hall i Theodor W. Haensch w zeszłym roku otrzymali połowę Nagrody Nobla za ,,wkład w rozwój precyzyjnej spektroskopii laserowej, włączając w to technikę optycznego grzebienia częstotliwości". Grzebień optyczny - najbardziej precyzyjne narzędzie do pomiaru częstotliwości - jest ukoronowaniem wieloletnich prac, ktorych celem bezpośredni pomiar częstotliwości z zakresu światła widzialnego. Jakie pomysły doprowadziły do powstania grzebienia optycznego? Na czym polega dokonywany za jego pomocą pomiar? Do czego można gho wykorzystać? Czy rzeczywiście twórcy grzebienia zasługują na Nobla? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w trakcie referatu.

Sala 422 12:15 

dr Katarzyna Sznajd-Weron

Dynamika nierównowagowa w modelu Isinga

Dynamikę nierównowagową obserwuje się w przeróżnych układach, poczynając od szkieł czy materii granulowanej, poprzez układy biologiczne aż po społeczne czy ekonomiczne. Taka dynamika jest często opisywana przez ruch cząstki w złożonym krajobrazie energetycznym z licznymi barierami i dolinami (stany metatrwałe), co odpowiada opisowi średniego pola. Okazuje się, że dynamiki prostych modeli, takich jak model Isinga, są alternatywnym do opisu średniego pola przykładem układów dynamicznych z wieloma ciekawymi atraktorami.

Sala 422 12:15 

prof. Bernard Jancewicz

Elektrodynamika przedmetryczna

Elektrodynamikę klasyczną można podzielić na dwie części. W pierwszej przy użyciu wielowektorów i form różniczkowych nie jest potrzebny iloczyn skalarny. Jest to teoria ogólnie współzmiennicza zwana elektrodynamiką przedmetryczną. W drugiej części trzeba zdecydować się na wybór ośrodka i zadanego przezeń iloczynu skalarnego, czyli metryki. W takich ramach pojawiło się podejście aksjomatyczne do elektrodynamiki.

Sala 422 12:15 

dr Marek Gorzelańczyk

Operatory dodatnie w równaniach całkowych fizyki

W rzeczywistych przestrzeniach Banacha operatory zachowujące stożki nazywamy dodatnimi. Teoria operatorów dodatnich pozwala łatwo opisać spektralne i inne własności tych operatorów ważne dla zastosowań w fizyce. Równania fizyki statystycznej w odróżnieniu od ogólnie przyjętego podejścia rozważam w rzeczywistej, a nie zespolonej przestrzeni Banacha, co pozwala mi stosując teorię operatorów dodatnich otrzymać wiele nowych wyników i rozwiązać problem przejść fazowych dla potencjałów nieujemnych.

Sala 422 12:15 

prof. Zygmunt Galasiewicz

80 lat - wspomnienia fizyka

Będą wspominki prof. Galasiewicza, który właśnie tego dnia kończy 80 lat.

Sala 422 12:15 

prof. Zbigniew Jaskólski

Kwantowa teoria Liouville'a i geometria klasyczna

Podstawową strukturą teoretyczną dla współczesnej teorii strun jest 2-wymiarowa konforemna teoria pola. Niesłabnące zainteresowanie teorią strun i jej stały dynamiczny rozwój są w dużym stopniu uwarunkowane bogactwem tej struktury. Jednym z modeli kwantowej konforemnej teorii pola w dwóch wymiarach, który udało się rozwiązać analitycznie w ostatnich latach, jest teoria Liouville'a. Celem referatu jest przedstawienie zaskakujących związków między granicą klasyczną teorii Liouville'a a klasycznymi, dotąd nierozwiązanymi problemami obliczenia funkcji uniformizacji i funkcji długości geodezyjnej dla sfery Riemanna z czterema nakłuciami.

Sala 422 12:15 

Seminarium odwołane z powodu Sympozjum Informatyki Kwantowej na Politechnice Wrocławskiej. Zachęca się pracowników i doktorantów Instytutu do uczestnictwa w tym Sympozjum. Jego program jest w gablocie przed sekretariatem.

Sala 422 12:15 

dr hab. Marek Wolf

Kryteria równoważne hipotezie Riemanna

Hipoteza Riemanna (HR) mówi o położeniu na płaszczyźnie zespolonej nietrywialnych zer funkcji dzeta. Jest ona jednym z najbardziej znanych nierozwiązanych problemów w matematyce. W ciągu ponad 150 lat, jakie minęły od jej ogłoszenia, sformułowano szereg faktów, których udowodnienie pociągałoby za sobą prawdziwość HR. Omówię kilka takich kryteriów, które są równoważne HR. Sprawdzanie niektórych z nich jest możliwe za pomocą komputerów. Część obliczeń wymaga wykonywania działań z dokładnością do kilkudziesięciu tysięcy cyfr.

Sala UWr 10:00 

Seminarium odwołane

Seminarium zostaje odwołane z powodu uroczystości pogrzebowych i pogrzebu prof. Jana Mozrzymasa. Godz. 10:00 - pożegnanie akademickie w Oratorium Marianum Uniwersytetu; godz. 12:00 - nabożeństwo żałobne w kościele św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida. Bezpośrednio po nabożeństwie -- uroczystości pogrzebowe.

Sala 422 12:15 

dr hab. Paweł Rudawy, Instytut Astronomiczny UWr

Oddziaływanie plazmy z polem magnetycznym w atmosferze Słońca

Wszystkie zjawiska i procesy obserwowane w atmosferze Slońca, takie jak rozbłyski, protuberancje, koronalne wyrzuty materii i wiele innych, określane łącznie jako aktywność słoneczna, powstają w wyniku oddziaływania plazmy słonecznej z polem magnetycznym. Obserwacyjne i teoretyczne badania tych zjawisk mają ogromne znaczenie dla zrozumienia samej aktywności, jej wpływu na przestrzeń międzyplanetarną i Ziemię (związki Ziemia-Słońce), a także dla badań nad syntezą termojądrową. W referacie zostaną przedstawione: 1. Standardowy model Słońca wraz z zagadnieniem wytwarzania pola magnetycznego w procesie dynama omega-alfa; 2. charakterystyka podstawowych przejawów aktywności słonecznej ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju pól magnetycznych; 3. wyniki wybranych badań rozbłysków słonecznych; 4. ogólna charakterystyka oddziaływania plazmy z polem magnetycznym wraz z cyklicznością zjawisk.

Sala 422 11:15 


Seminarium nie będzie

Kolokwium habilitacyjne dra Andrzeja Frydryszaka